Wil je gelukkig zijn? Beweeg!
“Getting that Life can be meaningful by doing just that: dance!”
Merijn Fagard
Het zou een inzicht van Steiner zijn, dat depressie en/of zich neerslachtig voelen gelinkt is aan het voorstellingsvermogen. Dat heeft een vriend mij eens gezegd. Wie te veel fantasie heeft, bij wijze van spreken, of te veel nadenkt, komt sneller of gemakkelijker in een depressieve stemming terecht. Aan de andere kant zegt Steiner ook dat daar tegenover staat dat gevoelens van geluk en tevredenheid verbonden zijn met bewegen. Iemand die zich uitleeft door fysiek te gaan bewegen, op welke manier ook, wordt daardoor vanzelf gelukkiger.
Nu kan ik die redenering wel volgen. Het is al door de wetenschap ontdekt dat bij het sporten (of andere fysieke inspanning) endorfines in de hersenen vrijkomen. Dat zijn stoffen die zorgen voor een geluksgevoel. Sporten, dansen etc. zijn echt zaken waarvan we gelukkiger worden… Verder kan ik het ook wel volgen dat iemand die zich niet zo goed voelt, wellicht veel in zijn hoofd of in bepaalde voorstellingen leeft. Als iets mislukt is stellen we ons voor hoe het had kunnen zijn, of als er iets ongelukkigs gebeurd is vragen we ons vaak af wat we hadden kunnen doen om dit te voorkomen. Maar ‘hoe het had kunnen zijn’ of ‘wat we hadden kunnen doen’ zijn natuurlijk geen feiten, het zijn vooral voorstellingen! Ook als echte feiten ons ongelukkig maken, zoals het zien van een bedelaar op straat, dan worden we toch pas ongelukkig hierdoor wanneer we ons het lijden beginnen voor te stellen van deze persoon. Ook een factor die mensen ongelukkig maakt zijn voorstellingen en fantasieën over wat er zou kunnen gebeuren. Ik voel altijd een enorme angst opkomen bij het binnenkomen van een trein in het station wanneer ik bedenk hoe weinig stappen ik maar verwijderd ben van de sporen. Zou ik me niet aan deze gedachte overgeven, maar bijvoorbeeld denken aan de leuke bestemming waar ik op dat moment naar toe ga, dan zou ik me niet zo angstig voelen. Maar ook als ik denk aan leuke dingen die nog gaan gebeuren en daarover fantaseer, voel ik me nog niet echt gelukkig, want op dat moment zijn die leuke dingen nog geen feit! Wat mij gelukkig maakt is de bewegingen die ik effectief uitvoer, om de leuke dingen mogelijk te maken…
Het devies is dus: wanneer je gelukkig wilt zijn, dan is in beweging komen een goed idee! Dat kan in allerlei vormen: sporten, dansen, springen, spelen, acteren, musiceren, … Misschien geldt dit zelfs in het algemeen dat voorstellingen over wat ons gelukkig maakt ons depressiever maken, terwijl een effectieve beweging in die richting ons gelukkiger maakt. Daarbij denk ik ook wel dat het belangrijk is dat de beweging die je doet vrije bewegingen zijn, waar je steeds opnieuw zelf voor kiest. Dwangarbeid maakt ons niet gelukkig. Sporten omdat mama en papa willen dat we die medaille halen ook niet. Zingen en het beest op het podium uithangen is alleen leuk als je dat doet voor het zingen etc. zelf, niet wanneer het iets zou zijn dat je enkel doet voor het geld. Het geld dat je gaat verdienen, de successen die je gaat behalen, de resultaten van je werk zijn opnieuw voorstellingen, die op het moment dat je er nog aan moet beginnen nog niet bestaan. Geluk daarentegen heeft te maken met bewegen en zo je eigen grenzen doorbreken. Je kunt altijd in beweging komen, hoe beperkt ook, en het geluk dat daarbij ontstaat, ontstaat onmiddelijk! 
Ik heb zelf de fout gemaakt in het verleden van te veel in de toekomst te willen kijken steeds (zowel positief als negatief), maar welke toekomst ik me ook voorstelde, een gelukkige of één vol van rampen, ik werd er in beide gevallen niet gelukkiger van! Bij elke kleine beweging in de richting van een toekomst, hoe klein ook, werd ik echter gelukkiger! Dit blogartikel schrijven geeft mij een goed gevoel. Gedachten en fantasieën over de mogelijke reacties die ik zou kunnen krijgen (positief of negatief) maken dit geluk alleen maar kleiner en zorgen er voor dat ik minder graag schrijf. Het meeste geluk ervaar ik wanneer ik (vrijwillig) in beweging ben, niet door er over na te denken wat het gevolg zou kunnen zijn van de ene of de andere actie. Natuurlijk is dat wel nodig, dat je nadenkt over de gevolgen van wat je doet. Het geluk echter komt uit het doen. Niet doordat ik me overgeef aan de inhoud van deze gedachten en voorstellingen. Het is niet voor niets dat sommige mensen geluk gelijk stellen aan flow. Flow is een toestand waarbij ik constant vanuit mezelf in beweging ben!
Van ongeluk naar beweging
Een probleem bij ongeluk is vaak dat wanneer je inactief bent, het zeer moeilijk tot onmogelijk kan zijn je voor te stellen dat in beweging komen je geluk zou brengen. De gedachte alleen al aan in beweging komen is weerzinwekkend. Om een voorbeeld te geven. Als ik het koud begin te krijgen omdat ik te lang op mijn stoel heb gezeten, dan is het voor mij vaak zeer moeilijk te geloven dat bewegen mijn toestand zou kunnen veranderen. Ik voel me dan zo ongelukkig door de kou (en door de gedachte dat ik het warm zou willen hebben!) dat de gedachte om te gaan sporten me eerder afstoot. En toch is dat de oplossing! Ik heb ondertussen geleerd dat wanneer ik uiteindelijk besluit om toch te gaan sporten, ook al heb ik daar nu helemaal geen zin in, ik toch van het sporten ga genieten eens ik in beweging ben gekomen. En voor ik het weet heb ik het dan ook warm en is de situatie een hele andere! alleen al door in beweging te komen wordt ik gelukkiger!
Het probleem is dus dat ongeluk de neiging heeft in zichzelf te kruipen. Jezelf verplichten heeft daarbij ook geen zin. Want dan ontstaat er ressentiment (tegenover jezelf) dat al snel maakt dat je stopt met in beweging te komen. Wie alleen het resultaat wilt maar eigenlijk niet het werk (de beweging) die daar voor nodig is, zal zich bedrogen voelen als het resultaat uitblijft. Wie echter het werk graag doet, heeft ook wanneer het resultaat uitblijft in ieder geval toch een leuke tijd gehad!
De ervaring dat het werkt!
Wat kan helpen om in beweging te komen is de ervaring dat bewegen, eventueel samen met andere mensen, geluksgevoelens opwekt. Niet denken aan wat je zult gaan bereiken door het sporten (afvallen, spieren, etc.). Dat leidt namelijk weer tot ongeluk. Probeer echter te voelen wat het bewegen zelf met je doet. Vanzelf ontstaat er een gevoel over wat mogelijk is en wat niet en begin je naar realistische doelen toe te werken, niet realistisch in de zin dat je begrijpt dat het kan, maar zo dat je voelt dat het ook leuk is om je die doelen te stellen en vooral, daar tegelijkertijd naar toe te bewegen.
Muziek maakt gelukkig omdat het ons tot bewegen uitnodigt. Op zijn minst tot innerlijke beweging! Ik heb eens gelezen bij een dichter – ik weet niet meer wie en ga dat ook niet uitzoeken! – dat hij bij elk gedicht dat hij schreef een groot geluksgevoel ervaarde, zelfs bij het meest sombere en droevige gedicht. Nu denk ik dat dit komt door de beweging! Zelfs het schrijven van een somber gedicht maakt gelukkig, omdat degene die het schrijft in beweging is. Misschien dat dit ook de reden is waarom mensen door middel van creatieve expressie hun ongelukken kunnen leren verwerken…
Bij bepaalde muziek wordt ik vrolijk, bij andere droevig. In beide gevallen ervaar ik echter steeds een intens gelukmoment wanneer ik muziek hoor en er mee mee kan bewegen. Alleen innerlijk, of ook uiterlijk, door te dansen bijvoorbeeld. Alleen soms, dan wordt het te heftig voor mij. Bepaalde soorten muziek (zoals kei-harde hausse-muziek) kan ik niet aan. Die muziek verlamt mij dan. En dat zijn de momenten met muziek waarop ik écht ongelukkig ben. Of als de bewegingen waartoe de muziek mij uitnodigt bewegingen zijn die ik uit vrije wil niet kan volgen. Dan kom ik in een voorstellingswereld terecht en begin ik na te denken over hoe ik in die situatie gekomen ben en dan wordt ik pas echt ongelukkig. Droefenis kan fijn zijn. Als het een droefenis is die ik echt uit mijzelf heb opgewekt. Heb ik dat niet, dan blijft alleen maar het ongeluk.
Slotbeschouwing
Een techniek om gelukkig te worden is dus om in beweging te komen! Het maakt niet uit hoe, als de beweging maar vrij uit jezelf komt (en je uiteraard niemand door deze ‘beweging’ beschadigt). Vrijheid is een voorwaarde om te kunnen bewegen. Denk daar maar eens over na: dwang en verplichtingen die anderen of bepaalde principes je opleggen, het tegenovergestelde dus van vrijheid, betekenen dat iets of iemand anders jouw beweegt… Zelf in beweging komen betekent dat ik mij emancipeer van alle omstandigheden… Toen het drama in Luik zich voordeed, hoorde ik een experte zeggen dat mensen die een dergelijk drama actief beleven (door anderen te helpen, te vluchten, etc.) dit sneller kunnen verwerken dan mensen die het eerder passief moesten ondergaan. Activiteit is dus de sleutel om te ‘genezen’. Activiteit die je vanuit jezelf tegenover een ‘opgelegde’ situatie plaatst. In eerste instantie kan de natuur ons overweldigen. In tweede instantie kunnen we echter stapje voor stapje, beetje bij beetje onze eigen natuur in beweging brengen en zo mee met de natuur bewegen…
