“Getting that Life can be meaningful by doing just that: dance!”

Merijn Fagard

Het zou een inzicht van Steiner zijn, dat depressie en/of zich neerslachtig voelen gelinkt is aan het voorstellingsvermogen. Dat heeft een vriend mij eens gezegd. Wie te veel fantasie heeft, bij wijze van spreken, of te veel nadenkt, komt sneller of gemakkelijker in een depressieve stemming terecht. Aan de andere kant zegt Steiner ook dat daar tegenover staat dat gevoelens van geluk en tevredenheid verbonden zijn met bewegen. Iemand die zich uitleeft door fysiek te gaan bewegen, op welke manier ook, wordt daardoor vanzelf gelukkiger.

Nu kan ik die redenering wel volgen. Het is al door de wetenschap ontdekt dat bij het sporten (of andere fysieke inspanning) endorfines in de hersenen vrijkomen. Dat zijn stoffen die zorgen voor een geluksgevoel. Sporten, dansen etc. zijn echt zaken waarvan we gelukkiger worden… Verder kan ik het ook wel volgen dat iemand die zich niet zo goed voelt, wellicht veel in zijn hoofd of in bepaalde voorstellingen leeft. Als iets mislukt is stellen we ons voor hoe het had kunnen zijn, of als er iets ongelukkigs gebeurd is vragen we ons vaak af wat we hadden kunnen doen om dit te voorkomen. Maar ‘hoe het had kunnen zijn’ of ‘wat we hadden kunnen doen’ zijn natuurlijk geen feiten, het zijn vooral voorstellingen! Ook als echte feiten ons ongelukkig maken, zoals het zien van een bedelaar op straat, dan worden we toch pas ongelukkig hierdoor wanneer we ons het lijden beginnen voor te stellen van deze persoon. Ook een factor die mensen ongelukkig maakt zijn voorstellingen en fantasieën over wat er zou kunnen gebeuren. Ik voel altijd een enorme angst opkomen bij het binnenkomen van een trein in het station wanneer ik bedenk hoe weinig stappen ik maar verwijderd ben van de sporen. Zou ik me niet aan deze gedachte overgeven, maar bijvoorbeeld denken aan de leuke bestemming waar ik op dat moment naar toe ga, dan zou ik me niet zo angstig voelen. Maar ook als ik denk aan leuke dingen die nog gaan gebeuren en daarover fantaseer, voel ik me nog niet echt gelukkig, want op dat moment zijn die leuke dingen nog geen feit! Wat mij gelukkig maakt is de bewegingen die ik effectief uitvoer, om de leuke dingen mogelijk te maken…

Het devies is dus: wanneer je gelukkig wilt zijn, dan is in beweging komen een goed idee! Dat kan in allerlei vormen: sporten, dansen, springen, spelen, acteren, musiceren, … Misschien geldt dit zelfs in het algemeen dat voorstellingen over wat ons gelukkig maakt ons depressiever maken, terwijl een effectieve beweging in die richting ons gelukkiger maakt. Daarbij denk ik ook wel dat het belangrijk is dat de beweging die je doet vrije bewegingen zijn, waar je steeds opnieuw zelf voor kiest. Dwangarbeid maakt ons niet gelukkig. Sporten omdat mama en papa willen dat we die medaille halen ook niet. Zingen en het beest op het podium uithangen is alleen leuk als je dat doet voor het zingen etc. zelf, niet wanneer het iets zou zijn dat je enkel doet voor het geld. Het geld dat je gaat verdienen, de successen die je gaat behalen, de resultaten van je werk zijn opnieuw voorstellingen, die op het moment dat je er nog aan moet beginnen nog niet bestaan. Geluk daarentegen heeft te maken met bewegen en zo je eigen grenzen doorbreken. Je kunt altijd in beweging komen, hoe beperkt ook, en het geluk dat daarbij ontstaat, ontstaat onmiddelijk!

Ik heb zelf de fout gemaakt in het verleden van te veel in de toekomst te willen kijken steeds (zowel positief als negatief), maar welke toekomst ik me ook voorstelde, een gelukkige of één vol van rampen, ik werd er in beide gevallen niet gelukkiger van! Bij elke kleine beweging in de richting van een toekomst, hoe klein ook, werd ik echter gelukkiger! Dit blogartikel schrijven geeft mij een goed gevoel. Gedachten en fantasieën over de mogelijke reacties die ik zou kunnen krijgen (positief of negatief) maken dit geluk alleen maar kleiner en zorgen er voor dat ik minder graag schrijf. Het meeste geluk ervaar ik wanneer ik (vrijwillig) in beweging ben, niet door er over na te denken wat het gevolg zou kunnen zijn van de ene of de andere actie. Natuurlijk is dat wel nodig, dat je nadenkt over de gevolgen van wat je doet. Het geluk echter komt uit het doen. Niet doordat ik me overgeef aan de inhoud van deze gedachten en voorstellingen. Het is niet voor niets dat sommige mensen geluk gelijk stellen aan flow. Flow is een toestand waarbij ik constant vanuit mezelf in beweging ben!

Van ongeluk naar beweging

Een probleem bij ongeluk is vaak dat wanneer je inactief bent, het zeer moeilijk tot onmogelijk kan zijn je voor te stellen dat in beweging komen je geluk zou brengen. De gedachte alleen al aan in beweging komen is weerzinwekkend. Om een voorbeeld te geven. Als ik het koud begin te krijgen omdat ik te lang op mijn stoel heb gezeten, dan is het voor mij vaak zeer moeilijk te geloven dat bewegen mijn toestand zou kunnen veranderen. Ik voel me dan zo ongelukkig door de kou (en door de gedachte dat ik het warm zou willen hebben!) dat de gedachte om te gaan sporten me eerder afstoot. En toch is dat de oplossing! Ik heb ondertussen geleerd dat wanneer ik uiteindelijk besluit om toch te gaan sporten, ook al heb ik daar nu helemaal geen zin in, ik toch van het sporten ga genieten eens ik in beweging ben gekomen. En voor ik het weet heb ik het dan ook warm en is de situatie een hele andere! alleen al door in beweging te komen wordt ik gelukkiger!

Het probleem is dus dat ongeluk de neiging heeft in zichzelf te kruipen. Jezelf verplichten heeft daarbij ook geen zin. Want dan ontstaat er ressentiment (tegenover jezelf) dat al snel maakt dat je stopt met in beweging te komen. Wie alleen het resultaat wilt maar eigenlijk niet het werk (de beweging) die daar voor nodig is, zal zich bedrogen voelen als het resultaat uitblijft. Wie echter het werk graag doet, heeft ook wanneer het resultaat uitblijft in ieder geval toch een leuke tijd gehad!

De ervaring dat het werkt!

Wat kan helpen om in beweging te komen is de ervaring dat bewegen, eventueel samen met andere mensen, geluksgevoelens opwekt. Niet denken aan wat je zult gaan bereiken door het sporten (afvallen, spieren, etc.). Dat leidt namelijk weer tot ongeluk. Probeer echter te voelen wat het bewegen zelf met je doet. Vanzelf ontstaat er een gevoel over wat mogelijk is en wat niet en begin je naar realistische doelen toe te werken, niet realistisch in de zin dat je begrijpt dat het kan, maar zo dat je voelt dat het ook leuk is om je die doelen te stellen en vooral, daar tegelijkertijd naar toe te bewegen.

Muziek maakt gelukkig omdat het ons tot bewegen uitnodigt. Op zijn minst tot innerlijke beweging! Ik heb eens gelezen bij een dichter – ik weet niet meer wie en ga dat ook niet uitzoeken! – dat hij bij elk gedicht dat hij schreef een groot geluksgevoel ervaarde, zelfs bij het meest sombere en droevige gedicht. Nu denk ik dat dit komt door de beweging! Zelfs het schrijven van een somber gedicht maakt gelukkig, omdat degene die het schrijft in beweging is. Misschien dat dit ook de reden is waarom mensen door middel van creatieve expressie hun ongelukken kunnen leren verwerken…

Bij bepaalde muziek wordt ik vrolijk, bij andere droevig. In beide gevallen ervaar ik echter steeds een intens gelukmoment wanneer ik muziek hoor en er mee mee kan bewegen. Alleen innerlijk, of ook uiterlijk, door te dansen bijvoorbeeld. Alleen soms, dan wordt het te heftig voor mij. Bepaalde soorten muziek (zoals kei-harde hausse-muziek) kan ik niet aan. Die muziek verlamt mij dan. En dat zijn de momenten met muziek waarop ik écht ongelukkig ben. Of als de bewegingen waartoe de muziek mij uitnodigt bewegingen zijn die ik uit vrije wil niet kan volgen. Dan kom ik in een voorstellingswereld terecht en begin ik na te denken over hoe ik in die situatie gekomen ben en dan wordt ik pas echt ongelukkig. Droefenis kan fijn zijn. Als het een droefenis is die ik echt uit mijzelf heb opgewekt. Heb ik dat niet, dan blijft alleen maar het ongeluk.

Slotbeschouwing

Een techniek om gelukkig te worden is dus om in beweging te komen! Het maakt niet uit hoe, als de beweging maar vrij uit jezelf komt (en je uiteraard niemand door deze ‘beweging’ beschadigt). Vrijheid is een voorwaarde om te kunnen bewegen. Denk daar maar eens over na: dwang en verplichtingen die anderen of bepaalde principes je opleggen, het tegenovergestelde dus van vrijheid, betekenen dat iets of iemand anders jouw beweegt… Zelf in beweging komen betekent dat ik mij emancipeer van alle omstandigheden… Toen het drama in Luik zich voordeed, hoorde ik een experte zeggen dat mensen die een dergelijk drama actief beleven (door anderen te helpen, te vluchten, etc.) dit sneller kunnen verwerken dan mensen die het eerder passief moesten ondergaan. Activiteit is dus de sleutel om te ‘genezen’. Activiteit die je vanuit jezelf tegenover een ‘opgelegde’ situatie plaatst. In eerste instantie kan de natuur ons overweldigen. In tweede instantie kunnen we echter stapje voor stapje, beetje bij beetje onze eigen natuur in beweging brengen en zo mee met de natuur bewegen…Gelijkaardige posts:

• 30-dagen proef raw food dieet begint morgen!
• Mijn levenslijn (watch me grow)
• De zon
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 3
• Dankbaarheid

Spanning is wat je moet zijn, ontspanning is wat je bent.
- Chinees Spreekwoord

Mindfulness is een enorm goede manier om jezelf te ontspannen. Door gewoon te gaan liggen of zitten en bewust ruimte te geven aan wat er is, kom ik steevast in een zeer diepe ontspanning terecht. We moeten zo veel. Mindfulness is een manier om daar – tijdelijk – aan te ontsnappen. Wat ik ook merkte is dat zo een mindfulness-sessie (van zo’n 45 minuten, maar korter kan ook, of langer) vaak zelfs verkwikkender werkt dan slapen. Een pauze inlassen om mindfull te zijn kan dus helpen om de dag met nieuwe energie en alertheid aan te gaan.

Spanning door ontspanning

Mindfulness hoeft niet te betekenen dat die ontspanning er komt. Bij mij komt die meestal pas na een tijdje. Daarom is het ook zo belangrijk een mindfulness sessie lang genoeg te doen.

Wat ik merk is dat er in de eerste plaats veel spanningen ontstaan wanneer ik me door middel van mindfulness probeer te ontspannen. Dat is frustrerend! Maar vooral op die momenten dat ik de rust neem om me echt te ontspannen, komen er meestal gedachten bij me op aan alle dingen die ik nog moet doen… Dat verhindert dan de rust. Er ontstaat een conflict tussen mijn voornemen om me te ontspannen en de aandrang om dan meteen maar aan die taken die zo in mijn hoofd opkomen te gaan werken. Door vervolgens stilletjes fuck it! te zeggen en mijn aandacht terug bij m’n ademhaling te brengen kan ik dan na een tijdje die opkomende gedachten aan ‘moetens’ en hun bijbehorende spanning loslaten en me werkelijk overgeven aan een steeds dieper wordende rust.

Onspanning roept het verlangen naar inspanning op!

Wat ik nu ontdekt heb is dat ik na zo’n sessie me niet alleen fitter en alerter voel, maar ook meer zin heb om me ook eens echt in te gaan spannen! Anders dan de spanningen die gepaard gaan met ‘moetens’ is de lust om me in te spannen en ergens werkelijk hard aan te werken enorm aangenaam én ook productief! Voor mij was dat een verrassing. Ik had nooit zo duidelijk het verschil gezien tussen gezonde inspanning en de ongezonde spanningen en stress waar onze maatschappij – en dus wijzelf – zo vol mee lijkt/lijken te zijn. Dat bracht mij tot de volgende gedachte.

Inspanning roept ontspanning op. Dat lijkt logisch. Als je hard gewerkt hebt aan iets voel je op een gegeven moment de aandrang om je te ontspannen. Eens lekker gaan eten, iets samen doen met familie en/of vrienden, een goed boek lezen, mediteren en diep slapen horen hier bij. Maar ook omgekeerd brengt diepe ontspanning de drang met zich mee om weer terug een grote of minder grote inspanning te gaan leveren. Dit tweede was nieuw voor mij. Ontspanning was vooral een poging voor mij om aan allerlei spanningen te ontsnappen, maar ik wist eigenlijk niet dat het ook tot iets anders aanleiding kan geven dan opnieuw, welja … spanningen. Maar constant ontspannen zijn is moeilijk! Op een gegeven moment raak je enthousiast en wil je wat doen! Je wilt je dan voor iets inzetten…

Inspanning en ontspanning zijn als in- en uitademen. De ene roept de andere op en beide kunnen ze niet zonder elkaar. Iemand die enkel wil inademen zal daar niet in slagen. Iemand die enkel wil uitademen ook niet. Het is onmogelijk! Alleen de gezonde afwisseling van de twee is mogelijk. Spanning daarentegen is geheel iets anders. Het hoort er eigenlijk niet bij. Spanning ontstaat als er iets mis gaat bij de natuurlijke afwisseling tussen inspanning en ontspanning. We hebben de spanning eigenlijk helemaal niet nodig!

De oorzaken van spanningen

Jammer genoeg ontstaan spanningen toch. Laat me er niet over beginnen, want ik zou heel ingespannen kunnen beginnen schelden op alles wat volgens mij ongezonde en pijnlijke spanningen bij mensen (én bij mezelf, helaas) veroorzaakt. Maar laat ik dat niet doen, en laat ik hiervoor gewoon filosofisch naar het bovenstaande Chinese spreekwoord verwijzen (bedankt Stijn om me er mee bekend te maken! ).

De bottom-line is: ontspanning roept het verlangen naar inspanning op en omgekeerd inspanning het verlangen naar ontspanning. Dat is het! En meer dan die twee hebben we in ons leven niet nodig, zou je kunnen zeggen, zoals we ook iets anders dan in- en uitademen, wat het ademen betreft, niet nodig hebben… Stress is een vorm waarbij deze natuurlijke afwisseling verstoord wordt. Maar op hun tijd zijn zowel diepe inspanning als diepe ontspanning onvermijdelijk en ook enorm aangenaam.

Het verschil tussen spanning en inspanning

Vroeger verwarde ik inspanning met spanning. En dan dacht ik: ,Ik wil me niet inspannen want dat leidt alleen maar tot spanningen!’ In zekere zin is dat ook zo. Als je je inspant omdat je moet ontstaat er een onevenwicht tussen de twee. Je dreigt minder ruimte te geven aan de ontspanning dan de ruimte waar die in feite ‘recht’ op heeft. De ontspanning verdwijnt in het verdomdhoekje tot er ergens een veertje knapt en je instort. Of je wilt je niet meer inspannen, maar enkel nog ontspannen, iets waar ik uit eigen ervaring over kan meespreken…

Spanningen staan je niet toe je echt ontspannen te voelen. Het lukt gewoon niet meer nog relaxed te zijn, zelfs niet op de momenten dat je daar tijd voor maakt. Als ik me om de ene of de andere reden gespannen voel dan kan ik niet meer slapen, zelfs niet wanneer ik lang en breed in mijn bed lig en er eigenlijk geen enkele uiterlijke hindernis meer is om het te doen. Maar wat spanningen ons ook ontnemen is het vermogen jezelf nog diep voor iets in te spannen. Werken wordt een sleur, een opeenvolging van stressmomenten en geen echte inspanning meer! Daarom denk ik dat bijvoorbeeld sport ook zo ontspannend werkt: eigenlijk is het een diepe inspanning, maar toch helpt het ons te ontspannen omdat het juist meer een inspanning is dan de doordeweekse kantoor- of andere job. Meestal is sport ook iets wat we doen binnen de context van hobby; de zogenaamde vrije tijd. Hoewel het competitief kan zijn en prestatiegericht is het toch heel erg aangenaam en zelfs plezierig omdat winnen niet echt moet. Winnen en vooruitgang boeken is leuk en aangenaam, maar als het er niet van komt dan is dat niet erg… We sporten – en wat mij betreft hopelijk ook de professionele sporter – omdat we de activiteit graag doen, niet omdat verliezen een ramp zou zijn die absoluut moet vermeden worden…

Hoe daar praktisch iets mee doen?

Deze inzichten zijn voor mij een aanleiding mijn leven eens te bekijken en te zien hoe ik alles wat ik doe intenser kan maken: ofwel in de richting van een inspanning, ofwel in de richting van echte ontspanning. Op spanningen daarentegen spuug ik. Ze leveren misschien iets op, maar nooit zo veel als een serieuze inspanning. Ze maken daarentegen wel het leven tot een zeer onaangenaam gebeuren, dat zich zo kan transformeren tot een permanente hel – ik weet waarover ik spreek. Iets wat noch doodgaan is – misschien wel de ultieme ontspanning , noch het geluk – iets wat inderdaad een inspanning vraagt, maar als het bovenstaande juist is dan is dat ook helemaal niet erg…  Ik pendel liever tussen twee wijd uit elkaar liggende extremen van in- en van ontspanning, dan constant in het stressvolle ‘midden’ te blijven van een gespannen niet mogen en moeten.

Men kan de natuur niet dwingen…

De afwisseling tussen inspanning en ontspanning is een zeer persoonlijke zaak. Net als bij het ademen zou het gek zijn, de afwisseling tussen die twee te willen regelen. Juist de poging die afwisseling van buitenaf te willen controleren leidt tot stressvolle situaties. (Adem in, adem uit! Adem in, adem uit! …  ). En stress is dus niet nodig. Vaak wordt gezegd dat mensen toch moeten aangezet worden om te werken, gemotiveerd en met incentieven (basically het beeld van de wortel aan het stokje) warm gemaakt moet worden voor de zware en onaangename taak die werk heet. Maar ondertussen denk ik iets anders. Wanneer productiviteit gewenst is dan zou diepe ontspanning wel eens het juiste motiverende middel kunnen zijn. Want uit een dergelijke ontspanning ontstaat juist op natuurlijke wijze het verlangen om te presteren.

Wanneer ik mij gespannen voel, en dat zal gebeuren, dan zal ik me dus nu afvragen: Wil ik in de richting van meer inspanning of van meer ontspanning gaan? Welke van de twee het wordt maakt dan in feite niet zo veel uit, want de ene roept de andere op en de andere de ene. Zodat ik denk dat die vraag uiteindelijk een aanzet zal betekenen, de spanningen te verlaten… Ik hoop het (zucht). Gelijkaardige posts:

• Ochtendroutine & avondritueel
• Op naar een gezonde economie! – deel I
• Hoe gemakkelijk en snel haver koken?
• De missie van verdriet
• Twee boeken over kanker

In die film komt een discussie voor tussen het hoofdpersonage Valentine (Irène Jacob), en een oude heer (Jean-Louis Trintignant) die als gepensioneerde en verbitterde rechter de telefoongesprekken van zijn buren bespionneert. Valentine rijdt met haar autotje zijn hond, Rita, aan en zo komt ze bij hem terecht. Hij vraagt haar: ‘Waarom heb je Rita van de straat geraapt?’ Haar antwoord: ‘Ik had haar overreden. Ze was gewond, ze bloedde’. Hij is sceptisch en zegt: ‘Anders had u zich schuldig gevoeld en zou u spijt hebben gekregen. Dan had u vast gedroomd van een teefje met een verbrijzelde kop’. Ze ontkent dit niet en zegt ‘Ja’. ‘Voor wie hebt u het dus eigenlijk gedaan?’ is daarop zijn ultieme vraag.

Met een blik die over lijkt te lopen van medelijden antwoordt ze: ‘U vergist zich’. ‘In welk opzicht?’ vraagt hij direct. ‘Helemaal. In alle opzichten. U hebt het helemaal mis’.

‘Met u kan je eigenlijk alleen maar medelijden hebben’, zegt ze ook nog, vlak voor ze vertrekt. En op de valreep: ‘Ik weet niet of u het weet, maar de hond krijgt kleintjes’.

De emoties spreken meer hier dan de woorden. De vraag is natuurlijk niet: ‘Heb je mijn hond teruggebracht omdat je zelf van je slechte gevoel af wilde komen?’ De vraag is: Waarom krijgen we een slecht gevoel als een ander, zelfs een hond, zou ik durven zeggen, in nood is? Waarom geeft mijn maag alles weer over, als ik ondervoedde kinderen zie met vel over been en extreem opgeblazen buiken en vliegen in hun ogen? Waarom springen de tranen me in de ogen als ik familieleden van slachtoffers van de nu terecht staande generaal Mladic op het nieuws aan het woord zie; bij één machteloos handgebaar?

Broederschap is niet één of ander ideaal dat men, ten tijde van de Franse revolutie, met geweld in ons in heeft proberen te stampen door propaganda, als gevolg van angst of simpelweg met de hulp van bruut geweld, zoals bijvoorbeeld het nazisme of andere zogenaamde ‘idealen’. Het is een ‘ideaal’, als je het zo wilt noemen, dat in ons zit, in onze onderbuik en we kunnen niet anders dan er aan toegeven.

Waarom zou ik mij slecht voelen als ik een ander in moeilijkheden zie? Ik ben toch heer en meester over mijn innerlijk? Eerder in het gesprek zegt Valentine, op de smalende suggestie van de oude rechter dat ze zich misschien beter zou voelen als ze boodschappen zou gaan doen voor de zieke buurvrouw die hij afluistert: ‘Misschien voelt zij zich dan beter’.

In de film klinkt dat niet moralistisch. De vraag is gewoon waarom we de omweg nodig zouden hebben over het geluk van een ander om zelf gelukkig te zijn, als het waar is dat die daar niets mee te maken heeft.Gelijkaardige posts:

• Een nieuw begin
• De meest troostende filmscène
• Op naar een gezonde economie! – deel I
• Een kleine episode met sneeuwklokjes!
• Mijn levenslijn (watch me grow)

De minnaar van de zon
wil ik zijn
gisteren warmde je nog mijn dijen
van goud
Je drong in me binnen
ik voelde je hitte
op mijn gelaat
ik was helemaal open
voor jou bonkende stralen
van zo een simpel geluk
als jou warmte

- © Merijn Fagard, 24-4-2009

Gelijkaardige posts:

• De jongen die zich verschool
• Raw Food Potluck over exact 7 dagen in Brugge!
• Hoe gemakkelijk en snel haver koken?
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 2
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!

Ooit was ik bij een heel wijze life-coach en die vertelde mij dat verdriet betekent dat je niet op je eigen verlangens bent gericht. En verdriet had ik. Diep verdriet. En zijn boodschap aan mij was dan ook dat ik in het leven feitelijk niet op mijn ware verlangens was gericht.

Er zijn weinig gevoelens waar ik zo van kan genieten, waar ik zo vredig van kan worden, waar ik zo intens door vervuld kan zijn als de gevoelens van verdriet die ik van tijd tot tijd ervaar.

Dat lijkt een contradictie met het bovenstaande, maar wat verdriet met mij doet is: het geeft mij het gevoel dat ik dichter bij mezelf kom, misschien wel dichter bij wat ik ECHT verlang. Oh jee, die ‘echt’, ja, dat is een harde! (Mensen die het gevoel kennen zullen mij begrijpen.)

In feite is het verdriet een ‘time out’-gevoel. Het overspoelt mij. Het is als een warme zee die haar liefdevolle golven om me heen laat kabbelen.

Maar ‘time-out’ betekent dus time-out van wat? Waar geeft het verdriet me een vrijplaats voor? Het is een gevoel dat me zo overspoelt, zo meeneemt en dat zo urgent is, dat ik mij volledig gerechtigd voel mezelf even geheel time-out te geven van het hectische en ‘folly’ leven dat ik in stukken en brokken aan het leven ben. Het geeft mij de boodschap van: ‘Oooh, ga nu eens even zwaar in een zetel zitten en uithangen; van de zon genieten en even alles, maar dan ook alles wat je aan het doen bent en wat eigenlijk een afleiding lijkt te zijn van datgene wat je ten diepste verlangt, loslaten!’ Die missie van verdriet lijkt daarmee voor mij te zijn me dichter bij te brengen bij de eigenlijke kern, de diepere bron, de diepere tere en kwetsbare schat van echt, diep verlangen.

Ik zeg niet dat mijn leven geheel ‘folly’ is, integendeel, er zijn veel leuke kanten aan. Maar ergens gaat het toch voorbij aan iets dat ik ten diepste verlang en niet lijk te zien… Wat is het? In mijn gevoel van verdriet, diep binnenin, lijkt het te zitten. Als ik daar zou kijken, zou ik het zien.

Als jij verdriet in je leven ervaart, kun je dus in de kern daarvan misschien vinden wat je echt verlangt. En het verdriet lijkt dan een gevolg te zijn van al die dingen die je gedaan hebt en die aan dit verlangen voorbij zijn gegaan. Die het ontkend hebben… Die het – bijna – hebben vernietigd.

Maar gelukkig kan verlangen niet vernietigd worden. Gelukkig is er nog die boodschapper. Het verdriet die mij op liefdevolle toon komt zeggen: ‘Wie je ook bent (vul je eigen naam hier in), jij bent in feite dit vergeten! (Zelf in te vullen wat ‘dit’ betekent voor jou.)’

Voor mij, ik weet nog niet wat er in die kern werkelijk zit. Ik durf nog niet goed te kijken. Maar de mantel van het verdriet komt als een boodschapper op mij af en wijst mij op mijn hart. Mijn hart zal mij tonen wat ik echt verlang. De missie van mijn verdriet is mij te wijzen op wat ik verloren heb… Op wat ik nooit bezeten heb! Op wat ik van het leven met heel mijn hart en liefde verlang…

Verdriet, in zijn zachte vorm, niet in zijn pijnlijke, schrijnende, is een boodschapper die ik graag ontvang! Ik hou van hem…

Op een gegeven moment zal hij terug wegrijden. Op zijn witte paard. En het aan mij overlaten te bedenken, wat ik kan DOEN om mijn ware verlangens waar te maken. Ik weet ze wel. Hij heeft ze mij getoond.

Maar verdriet heeft dus een missie. Zo zie ik het nu. En als jij verdriet in je leven ervaart, alsjeblieft, doe jezelf dan een plezier en zoek, in de pijn, naar het verlangen!

Gelijkaardige posts:

• Het Hart
• Een nieuw begin
• Gevoelens
• De naïviteit van een fysicus
• Het idee dat er niet genoeg tijd is

David Wolfe, de man die aan Raw Food en het promoten van het verbouwen van natuurlijke producten zijn leven heeft gewijd, zegt dat het nodig is voor de mens om zonder schoenen te lopen aangezien de rubberen zolen van onze moderne schoenen de mens isoleren van de negatief gepoolde stralingen die uit de aarde komen. Een mens die hoger dan, zeg maar, anderhalve meter van de grond is en niet geaard is en dit voor een lange tijd, zal demineraliseren. Dat schijnt een ontdekking geweest te zijn van de NASA, aangezien men merkte dat de lichamen van astronauten die langdurig in de ruimte verblijven demineraliseren. Uit de kosmos komen positieve stralingen, uit de aarde echter negatieve stralingen. Om niet overmatig positief geladen te worden is het daarom noodzakelijk dat de mens voldoende met de aarde in contact blijft en dit kan door op blote voeten te lopen op de grond!

Deze wijsheid heeft David Wolfe niet alleen van zichzelf of van de NASA, maar ook van de van oorsprong Oostenrijkse filosoof en onwikkelaar van de antroposofie, Rudolf Steiner. Rudolf Steiner is ook de man van de (in België) zo genoemde Steinerscholen, waar ik zelf ook mijn hele ‘schoolcarrière’ naar toe ben gegaan. Bovendien behoort de filosofie van Rudolf Steiner bij mijn favorieten! Voor mij kwamen er dus twee dingetjes bij elkaar toen ik merkte dat de Raw Food ‘Guru’ die ik het meest fascinerend vind en van wiens boeken ik zo veel heb geleerd, ook iemand is die Rudolf Steiners werk heel goed kent en bewondert.

Op één van mijn wandelingen kreeg ik, misschien door het filmpje van David Wolfe waarin hij laat vallen dat lopen zonder schoenen gezonder zou zijn, plots zin om zonder schoenen te gaan lopen. Eerst dacht ik dat dit een beetje pijn zou gaan doen, maar als ik de brandnetels ontweek en scherpe takjes en doorns, dan bleek dat goed mee te vallen! Zelfs in het bos! Het bleek in feite een heel erg leuke ervaring… Over aardstralen en zo kan ik (voorlopig nog) niet zó veel zeggen, maar ik voelde mij wel wonderlijk gerevitaliseerd. Ik dacht ook dat ik het koud zou gaan krijgen aan mijn voeten, aangezien ik dat altijd ervaar als ik met blote voeten stilzit, maar nu ik aan het wandelen was had ik daar absoluut geen last van, ook al was het gras zelfs een beetje nat! Integendeel. Dit was fris en revitaliserend en het begrip koud was niet echt van toepassing…

Het had ook een bevrijdend effect. Ik voelde een bevrijd, heel erg enthousiast gevoel hierbij! (Wat ook kan komen doordat het de eerste keer was. )

Er zijn overigens nog ervaringen die ik voelde, en gedachten die zich daarbij aanknoopten. Ik leek plots te voelen via mijn voeten hoe groot de aarde is… Ik heb vaak geprobeerd, gevoelsmatig en liggend op de grond, de grootte van onze aarde te voelen waar wij met z’n allen op leven. Ik zeg graag ‘onze aarde’, omdat het me niet duidelijk lijkt waarom de aarde van iemand zou zijn en vooral niet eigenlijk waarom ze NIET van iemand zou zijn. en dus: van iedereen!

Deze poging, mij de grootte van de aarde niet alleen mentaal voor te stellen, maar ook onder mij te kunnen voelen, lukte op deze manier echter nooit echt. Nu daarentegen, wanneer ik zonder schoenen loop, voel ik plotseling hoe klein eigenlijk het oppervlak is waarmee mijn voetzolen de aarde raken en ook… de grootte van onze aarde zelf. Intuitief. Op een intuitieve manier kon ik voelen hoe de verhoudingen aarde-mens eigenlijk precies liggen..!

In vergelijking met lopen op schoenen is dit toch een heel groot verschil. Ik heb het gevoel dat schoenen het belang van de mens overschatten. Met schoenen heb ik het gevoel dat ik óver de aarde ga, en ook dat (wat niet zo onlogisch is, feitelijk) het oppervlak dat de grond raakt (mijn schoenzolen) groter is (en lomper). Zonder schoenen verandert zowel het gevoel van wendbaarheid en vrijheid als (raar genoeg schijnbaar een beetje in tegenspraak hiermee) het gevoel van verbondenheid met de aarde. Er gaat werkelijk een energie uit van de (grootte) van de aarde, die doorheen het hele lichaam trekt en de vitaliteit en het gevoel van veiligheid bij mij vergroten (hééééél erg belangrijk!).

Er is nog iets ‘raars’ hierbij gaande. Met schoenen blijkt dat ik (onderbewust) het gevoel heb dat de relaties met andere mensen belangrijker zijn. Ik heb meer het gevoel dat ik van jou en anderen echt afhankelijk ben en dat daarom de aard van onze relatie van extreem belang is. Zonder schoenen daarentegen wordt de relatie met de aarde belangrijker. Het gevoel van veiligheid is niet meer afhankelijk van de relaties die ik heb met de mensen rondom mij, maar vloeit voort uit het feit dat de grote aarde, energetisch, in mij verderloopt. Het is niet elkaar waar we, voor ons voortbestaan en welzijn, van afhankelijk zijn. Het is de aarde. De aarde is het meest basale.

Met schoenen aan heb ik het gevoel dat relaties met andere mensen juist extreem belangrijk zijn en voel ik mijn verbondenheid met de aarde veel minder. De aarde wordt vergeten.

Bovendien wordt mijn grootte dus in een juister perspectief geplaatst. Het is niet dat ik klein ben en de aarde groot: daar gaat het niet om, want ik en de aarde zijn verbonden. Maar het perspectief wordt juister, waarder. Het is alsof je na jaren terug komt in een huis waar je als kind hebt gewoond en zegt: ‘Och, was het maar zo klein!’ Maar dan in de omgekeerde richting: je staat plots met blote voeten op de aarde en voelt: ‘Och, is de aarde zo groot! In dat geval heb ik mij als ‘kleine’ mens die verbonden is met deze aarde helemaal voor niets ‘druk’ gemaakt!’ Zo ongeveer zou ik deze ervaring kunnen omschrijven…

Niet alleen de verhouding aarde-ikzelf verandert hierdoor voor mij, ook de verhouding tussen de aarde en andere mensen in het algemeen. Doordat de aarde groter wordt en de mens kleiner wordt (in verhouding tot elkaar), krijg ik ook het gevoel dat de ruimte rondom mij groter wordt en dat er in feite meer ruimte rondom mij ontstaat voor ontmoeting met andere mensen en vrijheid. Het wordt gemakkelijker om gedesinteresseerd met mensen om te gaan. Ze zijn immers niet meer zo ‘belangrijk’ voor mij. Ook zij leven gewoon van de aarde, net als ik, en mijn verhouding met anderen verandert dan van een ‘economische’, ‘geïnteresseerde’ naar een vrije en gedesinteresseerde houding. Het gevoel van ‘competitie’ valt weg. De aarde is groot genoeg! En dat is nu niet alleen maar een wetenschap, maar ook een gevoel! (In feite lijken we met z’n allen toch het omgekeerde te geloven, aangezien vaak wordt gezegd dat de aarde overbevolkt is – iets waar ik nog niet helemaal uit ben…).

Zou het kunnen dat wij mensen elkaar beter zouden begrijpen, als we meer op blote voeten zouden lopen? Het is opmerkelijk dat spreekwoorden met ‘schoen’ of ‘voet’ er in het hebben over het verschil in ‘status’, ‘geluk’, economisch welvaren, enz. Zoals bijvoorbeeld: ‘op grote voet leven’, ‘niet in iemands schoenen willen staan’, ‘wie het schoentje past trekke het aan…’ Schoenen lijken te focussen op de verschillen tussen de mensen. Op de plaatsen waar we elkaar eigenlijk niet echt begrijpen, of niet met elkaar zouden willen ruilen, of juist wel, maar dan ten koste van onze eigenheid (zie de zusters van Assepoester die, om het schoentje te kunnen aantrekken, hun voet verminken). En denk ook aan – wie was toch ook al weer dit personage? – uit de Griekse mythologie die op basis van de voeten en tot haar eigen grote teleurstelling Poseidon, de watergod, als minnaar koos, terwijl ze eigenlijk verliefd was op Zeus! En Poseidon had mooie voeten, aangezien hij steeds blootsvoets liep door het water, God van de zee als hij was! Met andere woorden: focus nooit op hoe de ander met de grond in contact staat, maar focus liever op je eigen connectie met de aarde. Als je je openstelt voor die energie merk je hoe weinig je nog van anderen echt afhankelijk bent. De aarde voedt je.

Naaktheid geeft een kwetsbaar gevoel. Naaktheid maakt het in feite moeilijker om op een vrije manier met elkaar om te gaan, lijkt mij (ik weet niet hoe het is als we daar aan zouden ‘wennen’, als dat überhaupt mogelijk is!). Ook blote voeten op het gras geven wel dit kwetsbare gevoel. Maar het is niet zo sterk als wanneer het volledige naaktheid zou betreffen. Het is meer het gevoel van: ‘Oh, is dat ons ware formaat?’ En: ‘Is dat het ware formaat van de aarde?! Wat kan er dan nog misgaan?’ Het is een gevoel van kwetsbaarheid in veiligheid, want de aarde geeft energie!

Er is een ‘nederigheid’ die bestaat uit het (artificieel) verkleinen van de mens. Men probeert nederigheid (in de mens of in zichzelf) op te wekken door de nadruk te leggen op de eigen of op onze kleinheid. Er bestaat echter ook een gevoel van ‘nederigheid’ dat voortvloeit uit een (plots) besef van hoe groot en mooi het alles buiten ons wel is! Het heelal, het universum, de natuur, je kunt het noemen zoals je wilt… Het gevoel is dan meer een soort van bewondering en de nadruk ligt niet op onze nietigheid, maar op de grootsheid van het al. Ik ervaar echter dat het lopen op blote voeten bij mij nog een ander gevoel opwekt, dan één van deze twee. Het geeft mij niet het gevoel dat ik zelf een klein, miezerig mensje ben dat de aarde bovendien nog kapot maakt ook. En het geeft mij ook niet in de eerste plaats het gevoel dat de aarde (of het heelal) een groot wonder is, waar ik met bewondering naar kan kijken. Het geeft mij het gevoel dat ik echt verbonden ben met de aarde, op gelijke voet sta er mee (sic!). Het geeft mij ook het gevoel bovendien van de heersende proporties tussen mij en de aarde. Daarmee echter ook van de heersende proporties tussen de aarde en de andere mensen, waardoor tenslotte mijn gevoel van verbondenheid (in feite van vrijheid) tegenover de andere mensen vergroot. Stel je voor dat je met je blote voeten in het gras staat. Het gevoel is dan een verbondenheid met het grotere geheel, in feite: de aarde, die niet via het hoofd loopt maar via de voeten! Ik ervaar dit als een erg vreugdevolle, springerige, fijne, vitaliserende ervaring. Ze doet me eerder denken aan de indianen dan aan één van de grote wereldgodsdiensten, wereldbeschouwingen en/of zelfs de wetenschap… Ik voel me dankbaar tegenover deze aarde die ons de mogelijkheid geeft om op een vrije manier met elkaar om te gaan. Op gelijke voet inderdaad!

Gelijkaardige posts:

• Op naar een gezonde economie! – deel II
• Op naar een gezonde economie! – deel I
• Ochtendroutine & avondritueel
• Jouw belangrijkste relatie
• Dankbaarheid

In deze verschillende boeken is er iets wat mij verwart. Vele, vooral de Amerikaanse, leggen de nadruk op het hebben van zogenaamde positieve emoties. Blijheid, vreugde, verlangen, dankbaarheid, liefde, sex zijn zulke emoties. De negatieve daarentegen moeten worden verwerkt en losgelaten worden, want ze zijn slecht voor de gezondheid en zorgen er bovendien voor dat datgene waarop je gericht bent bij het beleven van deze negatieve emoties (alle situaties, herinneringen enzovoort waar je géén goed gevoel bij had – de ‘shit’, zoals dat vaak wordt uitgedrukt) zich keer op keer in je leven herhaalt. Verdriet, angst(en), jaloezie, wrok, pijn (in alle mogelijke vormen) en schaamte zijn voorbeelden van zulke gevoelens, die je volgens deze boeken maar beter niet kunt hebben en cultiveren.

Gevoelens worden veroorzaakt door gedachten, in combinatie met wat je over de werkelijkheid ervaart. Dus ik ervaar bijvoorbeeld dat een vriend sterft en ik ervaar in mijn herinneringen de momenten die we samen hebben doorgemaakt. In gedachten denk ik daarbij: ‘Nu zal ik hem nooit meer zien, nooit zal ik meer met hem zulke mooie momenten die we samen hebben meegemaakt kunnen beleven!’ En ik denk aan alles wat ik nog samen met hem had willen beleven en een golf van verdriet overvloeit mij… Het is omdat ik denk dat de dood een einde stelt aan onze relatie, voorgoed een einde, aan een relatie die ik als een bron van vreugde (of welk gelukkig gevoel dan ook) heb ervaren, dat ik dit – specifieke – verdriet voel.

Stel dat ik andere gedachten zou hebben over de dood. Dan zou ik me bij het sterven van een vriend ook anders voelen? Wellicht wel. Als ik zou denken: ‘De dood is slechts een overgang. Het is mogelijk voorbij de dood de verbondenheid met mijn vriend toch verder te ervaren en op een gegeven moment onze relatie, ondanks zijn (en misschien ook mijn) dood, misschien zelfs terug verder op te nemen’. Als ik dat zou denken, echt zou geloven ook (of misschien zelfs ‘bewijs’ – door ervaring, of op welke andere mogelijke manier zou hebben hiervoor), zou ik me dan anders voelen? Ik denk het wel. Het verdriet zou niet weg zijn, aangezien ik ook verdrietig kan zijn omwille van het feit dat hij er nu niet is, maar het zou toch anders zijn. Het zou meer een gevoel zijn in de zin van dat hij een verre reis aan het maken is misschien, waarna we elkaar wellicht weer terug zullen zien en onze ervaringen zullen kunnen uitwisselen, dan het gevoel dat ik heb als ik geloof dat deze vriend nu voorgoed uit mijn ‘leven’ verdreven is en bovendien de herinnering er aan dat ook mijn leven ooit over zal zijn, wat onder de omstandigheid van een geloof in de dood als het absolute einde een heel andere gevoelslading krijgt…

Gedachten bij een bepaalde ervaring, als ik deze gedachten kan geloven tenminste (!), geven aan mijn emoties een heel andere ‘touch’. En vaak kunnen ze mijn gevoelens ook helemaal omgooien. Als ik werkelijk positief over de dood denk kan ik zelfs blij zijn voor mijn vriend dat hij overleden is en er eventueel naar gaan verlangen, zelf ook op een gegeven moment die ‘drempel’ over te gaan. In ieder geval zal de gedachte aan de dood op deze manier een rustgevend gevoel van troost meebrengen samen met en naast het verdriet dat ik voel bij zijn verlies…

Dit zijn erg diepgaande bemerkingen en in boeken over psychotherapie, self-help en soms ook religie kun je dergelijke perspectieven ook terugvinden.

Maar blijft: wat is er mis met gevoelens van angst, pijn, onmacht, boosheid, wrok, schaamte, frustratie, jaloezie, enzovoorts? Dat is een retorische vraag want als ik bijvoorbeeld zelf deze gevoelens heb dan vind ik dat niet leuk. Deze gevoelens ervaar ik als een diepe vorm van lijden.

Lijden is een heel erg moeilijke. Ik vind lijden echt een heel erg moeilijke. Met lijden kan ik niet goed overweg. Helemaal niet! Ik ben eigenlijk intolerant voor lijden. Ik stel me intolerant op voor lijden. Als ik lijden zie of voel dan krijg ik het gewoon niet over mijn lippen, iets te zeggen in de zin van dat het lijden wel zinvol is en dat je er altijd wel iets uit kunt leren. Lijden, als het echt lijden is, is gewoon te erg. Als ik gevoelens van pijn en lijden ervaar, bij mezelf, en ook vaak bij anderen, dan voel ik me daar niet goed bij, ongemakkelijk, ik haat dat, deze gevoelens te zien, te ervaren. En ik voel me vaak machteloos, te zien wat er gebeurt en geen oplossing te kunnen bedenken om van het lijden af te geraken.

En dan zijn er de self-help boeken. Waarvan de auteurs me willen uitleggen en leren hoe van lijden, van negatieve emoties ook en van negatieve gevoelens, af te komen. Verander gewoon je perspectief op de wereld! Debug je gedachten, je denken, zorg ervoor dat al die onware of onbewijsbare gedachten die je hebt over ‘het leven – en de dood’ en alles wat daar tussen zit (ziekte, geld, relaties, rijkdom, waarden, gezondheid, geluk, etc. etc.) uit je systeem verdwijnen en vervang deze vervolgens door gedachten over het leven die wel éven waar zouden kunnen zijn en die bovendien positieve emoties bij je opwekken! Dus dat staat mij te doen! Mijn gedachten, mijn denken te veranderen…

‘Confidence’ betekent er op vertrouwen dat de gedachten die mij positieve gevoelens geven over het leven, waar zijn. Het is even goed mogelijk de dood te zien als een absoluut einde als om de dood te zien als een bepaalde overgang, waarna het – op welke manier dan ook – nog steeds mogelijk blijft relaties verder te zetten. (Merk op dat sommige mensen dat ook een horribele idee kunnen vinden. Bijvoorbeeld de Duitse schrijver en hooggevoelige natuur Klaus Mann verlangde een groot stuk van zijn leven naar de dood en vond het een horribele gedachte dat het misschien na de dood nog verder zou gaan. Zijn teksten hierover doen me zeer veel, met name één tekst, waarin hij schrijft over de doodskist als een schip en op het einde aangeeft wat het voor hem zou betekenen mocht uiteindelijk de dood niet het einde blijken te zijn. Dat is voor hem geen positieve gedachte. Klaus Mann heeft een dagboek geschreven en ook enkele toneelstukken, die ik graag heb gelezen en ook een roman, ‘Mefisto’, waar bovendien het gelijknamige stuk van Guy Cassiers, ‘Mefisto for ever’ op gebaseerd is en waarin Klaus Mann vertelt over de keuzes van een Duitse acteur wanneer deze met het Nazisme in Duitsland geconfronteerd wordt. Zie hier voor een klein fragmentje daarvan.)

Wat ik merk is dat ik het moeilijk vind de negatieve gevoelens zelf op te geven. Ik hou daarvan. Ik heb er niet alleen een negatieve ervaring bij – trust me, ik ervaar ze als even verschrijkkelijk, pijnlijk, isolerend en al dat meer als jij – maar… en dan twijfel ik weer.

Waarom zou ik lijden aanvaarden? Niet natuurlijk! Bovendien voel ik me ook schuldig bij het feit dat ik met de gedachte speel. Dat is flirten met de dood, flirten met afhankelijkheid, flirten met emotionele situaties die ik nu nog vermijd maar die absoluut zullen optreden ooit als ik in deze emoties blijf en die embarrassing zullen zijn. Helemaal NIET leuk. Die, als ik er mee naar buiten kom, zoals bijvoorbeeld in deze post, mij met angst en beven vervullen, het zijn immers negatieve emoties, niet, en die zijn, zo is bekend, niet alleen kwetsend voor mij, maar ook moeilijk om mee om te gaan voor anderen. Dit artikel, wil het waardevol zijn, moet een glimlach op je gezicht brengen. Als ik echter over angst praat, over pijn en lijden in een zin die deze dingen niet geheel en ondubbelzinnig afwijst, hoe zal dan het effect op jou, lezer zijn?

Dus onder dit alles zit bij mij een verlangen. Gehoord te worden in al mijn emoties. Aanvaard te worden met alle emoties die ik heb.

Anders dan de doorsnee self-help literatuur, self-help filmpjes enzovoort is de Gestaltvisie. Dat is een vorm van therapie die er van uit gaat dat een gezond organisme, een gezonde, vertrouwvolle mens alle emoties en gevoelens ervaart, elke emotionele toestand ook en deze uitleeft en deelt, er op vertrouwend dat de andere mensen het ook normaal zullen vinden dat het deze gevoelens heeft. Voor de Gestalt is de ideale situatie er één waarin alle gevoelens een plaats hebben. Ook taboe-gevoelens. Ook gevoelens waar ik me ongemakkelijk bij voel, als ik ze uit en/of deel. Een ander gebied waar met deze taboe-gevoelens op een authentieke manier wordt omgegaan (of toch meestal) is de expressie, het creatief omgaan daarmee, met een groot woord: de kunst (zoals dat vroeger heette). Maar juist daaraan zie je ook hoe taboe het is: pas als deze gevoelens creatief verpakt worden, in een schilderij, in het medium van een briljant talent, een briljante gevoeligheid, een briljante vakkennis soms ook, pas dan kunnen we met z’n allen deze gevoelens precies blijkbaar verteren. Kijk bijvoorbeeld naar ‘de schreeuw’. Stel je voor dat je in het dagelijkse leven iemand tegen komt die op deze manier op een bruggetje plotseling zijn of haar gevoelens van angst en wanhoop en wat dies meer zij de vrije loop zou geven, in het dagelijkse leven – precies die gevoelens die Edvard Munch in zijn schilderij ‘de schreeuw’ uitbeeldt? Hoe zou je je voelen, als dat gebeurde en als mensen de tijd zouden nemen en de durf om dergelijke staaltjes van zelfexpressie consequent in hun dagelijkse leven te delen? Maar zo doen we dat niet. Edvard Munch heeft wellicht zelf deze gevoelens op een bepaald punt in zijn leven ervaren. En hij grijpt naar het penseel. Hij loopt niet zelf naar die brug… Zo hoef ik me niet ongemakkelijk te voelen als ik hem daar toevallig tegenkom, maar wordt ik in de stilte van het museum in mijn eigen wanhoop geraakt, als ik voor zijn schilderij kom te staan. Maar wat maakt het zo moeilijk, dergelijke gevoelens in het dagelijkse, mijn leven te vervlechten…

(Aanvulling: het blijkt dat Edvard Munch deze ervaring die hij uitbeeldt in ‘de schreeuw’ wel zelf heeft gehad. Hij heeft het dus niet alleen geschilderd, maar is door de emotie gegaan ‘right now’ en heeft er dan later nog verder expressie aan gegeven. Dat is een feit waar ik bewondering voor heb… Hier kun je het verhaal een beetje lezen…)

Er zijn gevoelens in mij, die geneigd zijn zich te verbergen. Ik ervaar ze alleen. Ik durf het niet aan ze te delen. Toch laat ik ze ook niet helemaal los. Ze sluimeren daar… Met mijn verstand zeg ik: ‘Ik wil deze gevoelens daar niet hebben. Ik wil deze gevoelens überhaupt niet in mijn leven. Waar is dat self-help boek, zodat ik ze zo snel mogelijk achter mij kan laten en loslaten!’ Maar een ander deel in mij hangt vast aan deze emoties, is er aan gehecht en wil feitelijk niets anders, dan deze gevoelens geheel doorleven: van echt voelen, naar de loutere acceptatie dat ze er zijn, dan zelfs de expliciete verwelkoming ervan, het delen vervolgens ervan met andere, intieme vrienden en tenslotte wellicht zelfs met de hele wereld. Waarom zijn er in deze wereld zo veel romans?! En het lijkt er op dat het heus niet is om de lezer alleen maar op te vrolijken of zo. Literatuur is vaak deprimerend genoeg. En ik weet niet of een ‘zwarte’ roman niet vaak even goed verkoopt als een boek met een happy end.

Het vraagt moed met een negatief gevoel op de proppen te komen. Het vraagt nog meer moed om met een zin op de proppen te komen, een rationalisatie misschien, over waarom negatieve gevoelens ‘goed’ zouden zijn. Vaak stoten dergelijke – vaak religieuze – visies me tegen de borst omdat ik dan denk: ‘Jaja, jij hebt makkelijk praten, vanuit je hoge stoel, maar jij hoeft dit niet te voelen hé’. Maar vaak gaat het nog dieper en zie ik mensen – inclusief mezelf – dergelijke ‘rationalisaties’ gebruiken om hun miserabele levensgevoel te ‘aanvaarden’. (Zoals, bijvoorbeeld: ‘Ik voel me slecht, maar ik ben tenminste rechtvaardig.) Ik zoek naar een woord hiervoor, en in essentie lijkt dit er goed voor: het is tragisch. Dit is gewoon tragisch, omdat hier iemand ZICHZELF de grond in boort, terwijl ik in dergelijke situaties – altijd als het situaties van anderen zijn – soms kan zien, hoe ONNODIG het is!!! (En dat is dan ook de reden waarom ik denk dat het tragisch is…)

Maar hoe is het met mezelf? Zelf wil ik deze negatieve gevoelens voelen. Ik wil ze als deel kunnen zien van mijn leven. Ik verlang er ook naar, merk ik, aanvaard te worden MET deze gevoelens. Als deze gevoelens als taboe worden gezien, wordt IK als taboe gezien. En dat voelt niet goed aan. Dat is wat je noemt: ‘lijden’ in de zin van wat een self-help ‘met-de-twee-voeten-op-de-grond-wijsheid’ zou zeggen (in feite David De Angelo die, in zijn programma Man Transformation, zijn grootmoeder – of moeder – citeert) over het verschil tussen pijn en lijden: ‘pain is inevitable, suffering is optional’. Pijn, in het leven, zo nu en dan, is onvermijdelijk. Lijden daarentegen is een optie.

Wat ik wil is de pijn die ik voel uitdrukken (het geluk trouwens ook) en het wordt lijden (bij mij) merk ik, door het onderdrukken daarvan. Als ik goed kijk merk ik dat dit onderdrukken ontstaat doordat ik denk: ‘Deze pijn is voor mij al zo erg, als ik die nu ook nog eens ga delen – door ze ten overstaan van anderen te ervaren dan belast ik alleen maar anderen er mee’. Het heeft ook te maken met afhankelijkheid. Ik denk – alweer een gedachte – dat anderen mij gaan ‘bezitten’ als ik uitkom voor mijn eigen gevoelens. Zelf reageer ik ook zo op de gevoelens van anderen. Ik ga meteen in de reflex dat ik er iets aan wil doen. Als ik iemand zie ‘lijden’ (pijn hebben, in dit geval), wil ik meteen daar iets aan doen en ga ik denken van: ‘Hoe kan ik deze persoon “helpen” zodat hij of zij dit “vreselijke” gevoel (ik vind het vreselijk) niet meer moet hebben!’ Dat is stresserend! De vraag is: ‘Zit misschien de “oplossing” van het gevoel (en hier mag je dat woord geheel letterlijk nemen) misschien in het gevoel zelf? Zonder dat er iets “moet”, met name zonder dat er gevoelens moeten worden vermeden’…

Mijn perspectief is dit (sinds het zien van de video’s van David De Angelo over Man Transformation vind ik het geweldig om te zeggen: ‘mijn perspectief is…’ ): Er zijn gevoelens waar ik geen probleem mee heb ze te delen met andere mensen. Dat zijn de zogenaamd ‘conventioneel gangbare’ (in mijn wereld): gevoelens van dankbaarheid – echter binnen bepaalde maten, gevoelens van – lichte stress en/of onrust, het gevoel dat achter een glimlach zit (een echte!), gevoelens van interesse en passie – geen probleem! , … In feite zijn dit heel weinig gevoelens (ik zal er wel een paar hebben overgeslagen, maar toch…) en in feite zijn het deze gevoelens ook maar binnen een bepaalde moderate schaal! Emoties, platgeslagen dus. In de lightversie. Geen volkorenbrood of schuim met bubbles maar ja, enfin, de emoties als ze nog ‘deeg’ zijn, geraffineerd, ‘wit’ gemaakt, … Daarnaast ervaar ik meer emoties, die ik wel kan voelen en genieten, maar niet durf te delen. Ben ik alleen dan durf ik ze te voelen, ben ik bij anderen dan onderdruk ik ze. Dat wil ik dus veranderen. Het is voor mij, vanuit mijn perspectief, heel, heel belangrijk nu aanwezig te zijn (ook weer een gedachte die ik dank aan de ‘Man Transformation’ van David De Angelo), dus: al mijn gevoelens te voelen en te doorleven ‘right now’, of er nu anderen bij aanwezig zijn of niet. DOORLEVEN, dus niet: er over praten! Geweldig perspectief!

En dan zijn er de gevoelens waar ik alleen maar van kan dromen, nu. Gevoelens die ‘voorbij’ de onderdrukking liggen. Gevoelens waarvan ik weet dat ze bestaan, omdat ik er over gelezen heb, er van gehoord heb, er (als kind wellicht in mijn infantiele wijsheid toen) glimpsjes van ontvangen heb, toen, maar die nu gewoon en in hun volle expansie feitelijk in mijn leven steeds buiten mijn ervaringsbereik hebben gelegen. Nu ervaar ik bij het expressie geven aan mijn gevoelens angst. Dat lijkt een bestanddeel te zijn van al mijn gevoelens, tot nu toe, wanneer ze een bepaald niveau van expressie – en daarmee ook beleving – overschrijden. Ik kan alleen maar dromen momenteel wat het zou geven als ik gezond expressie zou kunnen geven, eerst aan mijn emoties plus de angst, dan misschien ook aan al deze zelfde emoties zonder de hypotheek van de angst er op. My body will tell me… My senses…Gelijkaardige posts:

• De meest troostende filmscène
• Een kleine episode met sneeuwklokjes!
• De missie van verdriet
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 22

Met verbazing en vreugde heb ik naar deze presentatie van de successchrijfster Elizabeth Gilbert geluisterd – en gekeken! Bekijk het nu, het is zo veel beter dan ik hier er over kan schrijven! (Video duurt net geen 20 min.)

Elizabeth Gilbert vertelt echt hoe het is creatieve verlangens (talenten, neigingen, …) te hebben maar bevangen te worden door de angsten bij creatieve inspanningen voor de uitkomst ervan. Het is namelijk hoogst onzeker hoe anderen zullen reageren op wat jij maakt, maar voor jou als kunstenaar desondanks zó belangrijk…

Elizabeth Gilbert vertelt eerlijk over haar eigen gevoelens hierbij en doet dit zonder haar gevoeligheid te verbergen. Mensen die hooggevoelig zijn zouden dit zeker moeten bekijken…

De oplossing voor de angsten van een kunstenaar waarmee Elizabeth Gilbert naar voren komt heeft mij even perplex doen staan. Gefascineerd en geboeid heb ik zitten luisteren… En het lijkt me zo juist! Het is een verademing. Het is vrijheid voor mensen met creatieve neigingen, die toch een grote gevoeligheid hebben voor hoe ze beoordeeld worden (wie is er niet zo ) En ze raakt daarbij aan een ‘wereld’ die wij als mensen denk ik missen (ik in ieder geval)…

Haar interpretatie is dat de oude Romeinse en Griekse cultuur geen last had van het minderwaardigheidscomplex dat kunstenaars zijn gaan beginnen krijgen bij de opkomst van de moderne tijd en in onze cultuur. Voor de oude Grieken en Romeinen was de creatieve act sowieso iets hoogstaand en waardevol. Zeg je nu echter dat je kunstenaar wilt worden, of schrijver, dan trekt men de wenkbrouwen op en krijg je de raad eerst maar eens een fatsoenlijke job te zoeken! De vraag die Gilbert zich stelt is daarom: hoe kan je jezelf beschermen tegen deze scepsis en de enorme druk die daardoor op de schouders van de (would-be) kunstenaar (de creatieve mens) wordt gelegd?

Ze legt uit dat de oude Grieken en Romeinen het kunstzinnig proces zagen als een interactie tussen de mens en een genius (genie, of demon) buiten de kunstenaar! De mens is wel degene die creëert, maar hij doet dat niet alleen. Hij of zij treedt in interactie met een ‘genie’ (of meerdere?), die hem of haar daarbij inspireert. Deze oude visie is echter gaandeweg veranderd naar een visie waarbij de kunstenaar zelf als het genie wordt gezien. Creatieve mensen worden dan een soort aparte diersoort en zeggen dat je creatief werk wilt doen betekent meteen een ongelofelijk zware claim die jouw omgeving niet makkelijk zal verteren. Jij een schrijver? Vergelijk jij je echt met dat handjevol schrijvers die van hun pen kunnen leven, die echte genieën zijn? Hoor je bijna. Jij een genie?! Dit legt dan, onbedoeld en onbewust de zo ongelofelijke druk op de schouders van mensen die creatief werk willen doen. (Dit geldt niet alleen voor schrijvers, natuurlijk!) Een druk die, ironisch genoeg, echter dodelijk is voor de creativiteit van een mens, als je je daar niet voldoende tegen beschermt. Een kind weet dat als er verwachtingen zijn echte creativiteit makkelijk wordt gedood.

De visie, die me juist lijkt, dat de creatieve mens communiceert met geesten buiten hemzelf, en dus voor de creatieve uitkomst niet helemaal verantwoordelijk is, kan de druk verlichten en terug ruimte scheppen, echt de wereld van de kunst te exploreren op een onbevreesde manier. In dialoog te gaan met het ‘genie’, en de druk het ‘genie’ zelf te zijn op de schroothoop te gooien… Laat je eerder in met het fascinerende bestaan van een geestelijke wereld buiten jezelf! Een aanrader als je je zo breekbare self-esteem als prettig gestoorde creatieveling op wilt vijzelen!

Bovendien vertelt Elizabeth Gilbert op een grappige en sprankelende manier met anekdotes hoe creatieve mensen er zo in slagen hun vrijheid niet alleen te bewaren tegenover de mensen in hun omgeving, maar ook tegenover de ‘geesteswereld’ zelf waar ze hun inspiratie halen… Heel erg funny!

Veel plezier met deze zonnige video…

De mens haalt zijn grootheid niet alleen uit hemzelf. De mens haalt zijn grootheid ook uit zijn bereidheid, in interactie te treden met wat buiten hem is! In interactie te treden en daarvoor de gevoeligheid op te bouwen. Creatief zijn is zoeken naar je ‘genius’…

Gelijkaardige posts:

• Broederschap
• Een nieuw begin
• Lieve lezer,
• Op blote voeten
• Het idee dat er niet genoeg tijd is

Ik zit op de bus, met nogal veel boodschappen achter mijn rug op het plekje waar je bagage kunt deponeren; boven de banden. Ik glimlach, want ik denk aan iets liefs dat in m’n leven is gekomen. Ik moet aldoor glimlachen!

Bovendien zit er een bejaard koppel naast me, die na 40 of misschien wel meer dan 50 jaar nog verliefd naar elkaar kunnen kijken.

Dat is allemaal heel idyllisch.

De bus komt bij mijn bestemming en nadat ik op het belletje geduwd hebt stopt hij daar ook daadwerkelijk. Maar ik heb nog de (zware) bagage natuurlijk en dus raak ik er niet zo snel uit. De deuren sluiten al voor m’n neus en ik zeg, naar de chauffeur gericht: ‘hoho’. ‘”Ho” zeggen ze tegen een paard,’ zegt hij, ‘misschien ook tegen u’. Ik ben perplex dat ik iemand heb pijn gedaan en kan alleen nog maar uitbrengen als een schooljongen: ‘sorry’. De bus rijdt weg maar ik en misschien ook de buschauffeur blijven achter met een slecht gevoel.

Plots voel ik me helemaal niet meer lekker?

Ik voel me niet goed dat ik ‘sorry’ heb gezegd. Daarmee bevestig ik toch alleen maar dat ik hem niet als een mens heb behandeld. Maar het was helemaal niet mijn bedoeling dat te doen! Ik deed dat helemaal niet met die intentie! Maar ja, ‘hoho’ tegen iemand zeggen onder zo een omstandigheid is toch ook niet echt respectvol. Dat zie ik wel in. Met of zonder de intentie, iemand daarbij te willen behandelen als een paard. (Aan dierenliefhebbers die paarden en mensen op gelijke voet stellen zal ik hier helaas even, de eenvoudigheid halver van dit artikeltje, niet tegemoetkomen). Maar waarom heb ik het dan gezegd?

Daarvoor moet ik m’n aandacht afwenden van de vraag hoe de buschauffeur zich voelt. Ik richt m’n aandacht nu op mezelf. Ik zat in die bus, wetende: ‘Ik heb een zware rugzak mee, een vrij licht maar ook nogal onhandelbaar doosje en dan nog een plastic zakje. Het zal veel tijd kosten – in bus-uitstap-termen – om dat allemaal op een ordentelijke manier mee naar buiten te krijgen’. Bij die wetenschap heb ik dan overigens ook al fantasiebeelden van:

• de buschauffeur die inderdaad niet zal doorhebben – terwijl ik mijn spullen nog moet pakken – dat ik óók wil uitstappen (naast de andere ‘uitstappers’);
• met als resultaat dat de deuren dan dus dicht zullen gaan en de bus al lang en breed naar de volgende halte op weg zal zijn vóór ik uiteindelijk hijgend bij de chauffeur zal kunnen melden dat ik er eigenlijk óók nog uit wil…

Dat is dus de mentale situatie waarin ik op dat moment, voor het uitstappen, verkeer. Latent in mij is dit weten en zijn deze fantasiebeelden aanwezig. En daarmee verbonden is angst… Het is angst, die mij dit ‘noodlottige’ ‘hoho’ heeft doen zeggen! Dat besef ik nu plotseling! Dus: het is inderdaad niet zo dat ik de intentie had om de chauffeur te affronteren, maar de motivatie achter dit ‘hoho’ was de angst dat ik niet tijdig zou kunnen uitstappen. Jaja. Hehe. De situatie van iemand die hooggevoelig is (deze link werkt nog niet, maar binnenkort komt er ook een artikel over mijn ‘hooggevoeligheid’).

Nu besef ik ook waarom ik geen ‘sorry’ had moeten zeggen. Het was blijkbaar de buschauffeur zijn interpretatie dat ik hem wilde behandelen als een paard (nog eens: op de dierenliefhebbers ga ik hier niet in). Want zelf kan ik met 100% zekerheid zeggen dat ik hem niet zo wilde ‘behandelen’. En wat ik dan beter had gezegd is niet ‘sorry’. Dit ‘sorry’ bevestigt namelijk (zoals ik het versta) alleen maar dat ik die intentie wel had en dat ik daar vervolgens spijt van kreeg (of misschien zelfs dat het een gewone ‘angstsorry’ is, die je snel zegt om ergens vanaf te zijn – weer angst ). Bovendien was ik ook een beetje geërgerd, dat hij mij op deze manier, verkeerdelijk, leek te beschuldigen. Wat ik beter had kunnen doen, denk ik nu, is echt luisteren naar wat hij zei in plaats van automatisch te reageren. Dan had ik waarschijnlijk eerder iets gezegd in de zin van: ‘Het spijt me dat je dit zo opvat. Ik geef toe dat het ongelukkig gekozen woorden zijn, maar ik wil jou ook zeggen dat het zeker niet mijn bedoeling is jou zo te behandelen. Het spijt me heel erg!’ (Ik moet echter wel toegeven dat er ook andere varianten bij me opkomen, gaande van: ‘Een buschauffeur zou je toch ook kunnen beschouwen als een soort paard!’ tot: ‘ja, inderdaad, “ho” zeg je tegen een paard en ik ben een ezel!’ Maar dit voorlopig slechts gewoon ter informatie en volledigheidshalve hé! ).

Toch staat mijn brein nog steeds niet stil. ‘Ho zeggen ze tegen een paard,’ zei de chauffeur, en toen had ik al ‘sorry’ gezegd. Maar hij vervolgde zijn verwijt ook nog met de woorden: ‘Misschien zeggen ze dat ook tegen jou!’. En die woorden bleven achteraf – nadat ik ze gereconstrueerd had – in m’n hoofd schallen. Ja, zeg! Hij lijkt te denken dat ik dat woord gebruik omdat ik het zelf ook van anderen te horen krijg. Omdat anderen mij dus zouden behandelen als een paard. Ik hoor daar een stukje vergeving in van zijn kant. Hij begrijpt mij! Probeert het althans. Is inderdaad niet geneigd me de bedoeling toe te schrijven, hem te behandelen als een paard (zoals ik eerst dacht). Maar denkt misschien dat ik ergens nog een soort kind ben die door slechte ouders of slechte andere opvoeders slecht wordt behandeld. ‘Waar in mijn leven wordt ik behandeld als een paard?’ Vraag ik mij af. Waar in mijn leven zeggen mensen ‘ho’ tegen mij, in de figuurlijke of misschien zelfs in de letterlijke betekenis van het woord? Waardoor ik nu ook zelf deze woordjes ‘hoho’ gebruiken zou… Een vraag die me ergert. Maar die me pertinent lijkt. Ergens moet ik toch toelaten dat ik zulke angst kan voelen, feitelijk! De angst die ik voelde bij en latent ook vóór het uitstappen uit de bus. Ik ga op onderzoek uit hoe ik dat gekwetste gevoel terug kan helen en de weg waarlangs angst (ook al zijn het nog zo ‘kleine’ angsten als bijvoorbeeld deze angst over het busuitstappen), mijn dierbare leven binnen kan komen. Dat onderzoek zal ik hier nu niet meteen doen, maar ik hoop toch dat ik in mijn zoektocht succesvol zal zijn en de scheur zal kunnen dichten, waardoor waardevolle energie uit me wegloopt… Angst is geen fijne emotie en feitelijk is ook deze ervaring verre van leuk, maar nu, na al deze gedachten, begin ik me weer beter te voelen en voel ik ook de moed echt te gaan zoeken naar deze verscheurdheid in mijzelf en er agressief en vooral kordaat de strijd mee aan te binden.

Op deze manier ben ik misschien als een rijker mens uit deze bus gekomen dan ik er ben in gestapt. Hoe lastig het ook is voor mij om toe te geven dat een pertinent onaangename ervaring misschien toch waardevol zou kunnen zijn. (Dat is een heikel iets, vind ik. Ten eerste omdat niet alle onaangename ervaringen me waardevol lijken – hoewel er levensvisies zijn waarin dit wel wordt beweerd – en ten tweede omdat dit soms wordt gebruikt om onaangename ervaringen – pijn, lijden, verdriet, etc. – te vergoelijken, vooral dan als het anderen zijn die ze moeten doormaken.)

Maar voor ik zo ver ben, dankbaarheid te voelen voor deze episode, ga ik nog door een volgend gevoel. Ik voel me intens verdrietig. Waardeloos. Ik zie de bloemetjes bij de deur van mijn huis en laat mij laveloos bij hen troosten. Ik denk er ineens aan ze te vereeuwigen en heb dat dan ook gedaan met deze foto! Ik vind in deze bloemetjes een gevoel van troost. Niet dat ze mooi zijn, maar dat ze stil zijn; en iets lijken te verbergen dat groter is dan dit.

En als ik ze vergelijk met mensjes die daar zijn, die daar mooi staan te wezen terwijl niemand ze ziet, dan vertedert het me vanbinnen. Het geheel van deze episode, samen met deze bloemetjes geeft me dan een bitterzoet gevoel…

Oh juh, wat kan het leven soms toch mooi zijn!

Gelijkaardige posts:

• Een nieuw begin
• Op naar een gezonde economie! – deel I
• De missie van verdriet
• Het idee dat er niet genoeg tijd is
• Debat met Roland Duchâtelet en Phillippe Van Parijs – Deel I