Voor een gezamenkijke opdracht met een tijdslimiet, moesten we onder andere een gedichtje schrijven. Dat wilde ik wel doen! Maar omdat er stress bij kwam kijken bij mij, wist ik niet zeker of het zou lukken…

Dit rolde er uit; recht uit de ziel, recht uit het onderbewustzijn:

De jongen die zich verschool
ging niet zo graag naar school

Hij hield veel meer van bloemen
en van de bijtjes die zoemen

Uren kon hij turen
hoe hij zijn leven zou besturen!

Met liefde en beleid
maar niet graag op tijd

Zo vulde hij zijn dagen
met klagen en met zagen
want naar die school wilde hij
niet meer graag!

© Merijn Fagard, 20 juni 2011

Oh ja, en het moest nog rijmen ook!Gelijkaardige posts:

• De zon
• Zelfwaardering en een leuke collage!
• Een nieuw begin
• Het idee dat er niet genoeg tijd is
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!

Hierboven zie je mijn levenslijn. Dat is hoe goed/slecht ik mij gevoeld heb doorheen mijn leven – tot nu toe.

Deze levenslijn maakt abstractie van de natuurlijke fluctuaties, die er ook op de korte termijn altijd wel zijn. Je kunt het dus een beetje vergelijken met bijvoorbeeld de curve van een beurskoers: Als je inzoomt op de korte termijn zie je een hele boel fluctuaties. Maar als je uitzoomt en de koers bekijkt van bijvoorbeeld een heel beursjaar, dan worden die kleine fluctuaties vloeiend en zie je de grote lijnen; het grotere perspectief.

Je kunt zelf zo een levenslijn maken

Iedereen kan zo een levenslijn maken. De enige ingrediënten die nodig zijn is een goed geheugen en het vermogen om de verschillende periodes in je leven met elkaar te vergelijken en te achterhalen hoe goed/slecht je je daarbij door de band genomen voelde. Denk daarbij aan grote en/of ingrijpende momenten en hoe je je dan voelde in de periode die volgde als een gevolg daarvan. Denk aan beslissingen die je nam, veranderingen die er in je leven kwamen. Denk ook aan kleine incidenten, gebeurtenissen of anecdotes die toch uitdrukken hoe goed/slecht je je in een bepaalde periode van je leven voelde. Of denk aan momenten waarop je gevoel over je leven al dan niet dramatisch, plots, langzaam of op nog een andere manier veranderde. En plaats dat alles, samen met hoe je je voelde, heel concreet in de tijd. Daarbij begin je met je geboorte (in feite het moment vanaf wanneer jij je nog dingen kunt herinneren) en eindigt bij het heden, het moment waar je nu bent aanbeland. En daarbij gaat het dus niet om de alledaagse details, maar wel om de grote lijnen… Het is alsof je uitzoomt en je hele leven vanop een afstandje overziet!

De horizontale pijl in de grafiek van de levenslijn is de tijd. De vertikale as bepaalt hoe goed of slecht je je gevoeld hebt. Hoe meer naar onder, hoe slechter het algemene gevoel, hoe meer naar boven, des te beter het algemene gevoel. Dit op een lange-termijn perspectief en daarom ook op een dieper niveau dan de dagelijkse fluctuaties.

Daarbij is het ook opzettelijk vaag wat je precies meet. Meet het je geluk, je algemene gevoel bij je leven of je zelfwaardering? Wellicht alle drie en nog meer, of één van deze… Je kan het ook beperken tot gewoon ‘goed’ versus ‘slecht’, met dan enkele tussenliggende (minder, beter, …) en enkele buitenliggende (zeer goed, zeer slecht, …) gradaties.

Verdiensten van de levenslijn

Wat heb je aan zo een levenslijn? Eerst en vooral kun je er veel uit leren. De levenslijn begint bij je geboorte, in feite van af het moment pas dat je bent begonnen je te herinneren. Alles wat daarvoor gebeurd is neem je beter niet op, want dat is info die je hebt uit tweede hand. Maar vanaf je je nog dingen kunt herinneren, bij iedereen ongeveer 3 jaar, kan je de levenslijn dus starten. Dat geeft meteen het eerste voordeel van een levenslijn: die geeft je info uit de eerste hand van hoe jij je voelde tijdens je leven tot nu toe. Niet anderen dus die je iets zeggen over je leven, maar jij die voelt hoe het voorjou geweest is.

De levenslijn leert je ook waar je nu staat, in vergelijking met andere periodes uit je leven. Dit plaatst je huidige situatie in perspectief. Het toont je ook hoeveel marge je nog hebt om gelukkiger te worden, of juist niet, dat je misschien al aardig gelukkig bent…

Verder leert de levenslijn me ook milder te zijn voor mezelf. Ik zie welke ‘weg’ ik heb afgelegd om te komen waar ik nu ben en – in mijn geval – kan het nu ook beter accepteren waar ik nu dus ben in plaats van gejaagd te proberen meteen een pak hoger te komen op de levenslijn, wat een frustrerende valstrik is, omdat dit niet zomaar lukt. Dit accepteren van mijn huidige gevoel en positie maakt van de weeromstuit toch alweer een ietsje-pietsje gelukkiger, dus door een levenslijn te maken kan het ook zijn dat diezelfde levenslijn een klein beetje stijgt (maar dat moet niet, natuurlijk – niets moet!). Deze lijn toont mij ook dat ongelukkiger worden – in mijn geval – snel kan gaan. Gelukkiger worden ook, overigens, hoewel dat nog niet zo veel gebeurd is – maar wel één keer! Dat is bemoedigend.

En dan het belangrijkste: door de levenslijn reflecteer ik over de precieze factoren in mijn leven, die mij op een bepaald moment gelukkiger of ongelukkiger hebben ‘gemaakt’ (uiteraard als gevolg van mijn eigen keuzes). Zo was bijvoorbeeld de keuze voor universiteit op mijn 18de niet de meest effectieve wat de graad van mijn geluk destijds betreft; naast andere factoren uiteraard. En dan kan ik ook nog verder gaan analyseren en zien wat precies aan het leven als student mij zo slecht deed voelen. En dat is dan weer een les voor de toekomst: ik weet nu: dit zijn keuzes die ik vandaag niet meer hoef te maken en zo kan ik mijn graad van geluk in de toekomst bijstellen…

Nog een prettig voordeel van de levenslijn is dat als mensen me de vervelende vraag stellen – ik vind die vraag oervervelend: ‘Hoe gaat (met je)?, ik dan vanaf nu kan antwoorden met: ‘Awel, mijn levenslijn zit nu vlak onder de nullijn en is stijgende!’ Dat is een stuk beter dan het nietszeggende ‘goed’ (dat in het verleden in mijn geval bovendien vaak niet waar was) of het voor anderen toch nogal verontrustende ‘slecht’, dat ik vaak ook niet gezegd wilde hebben. Voilà, een leuk neveneffect van het onderhouden van een levenslijn: het is een goede uitgang om over deze vraag een eerlijk antwoord te geven dat tegelijkertijd kort is maar ook voor de echt geïnteresseerde mensen ruimte laat om verder te vragen en een heus gesprek over het persoonlijk welbevinden te beginnen…

Deze levenslijn heb ik gemaakt voor een cursus oriëntatie bij de vdab. Ja, ik ben vandaag wat men ‘werkloos’ noemt of, zoals de naam van de cursus doet vermoeden: gedesoriënteerd… Deze levenslijn zal daarom ook helpen voor mij tot bevredigend betaald werk te komen, tot een passie!

So, watch me grow!

• Wanneer je levenslijn laag zit wens ik je veel troost en steun;
• Wanneer hij daalt veel (zelf-)acceptatie;
• Wanneer hij stijgt veel kracht en moed (dat wens ik ook aan mezelf dus…)
• En wanneer hij hoog zit, wel, dan komen je wensen uit!  

Gelijkaardige posts:

• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 14
• Idealen houden ons bescheiden
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 17
• Broederschap

Ik ben hier, alleen met mijzelf
zoals ik het graag wil.
De omgeving
een wollen, vredevolle deken…

Mijn bewustzijn
voor het eerst ongestoord
De vrede
teruggekeerd, bij mij.

Het vliegje, als mijn enige gezel
In deze zondoorgoten kamer
even dit moment
- van gestolen vreugde!

Gelijkaardige posts:

• Fascinerende video over het koesteren van je creativiteit
• Dankbaarheid
• Vind je talent met strengthsfinder 2.0
• Een kleine episode met sneeuwklokjes!
• Zelfwaardering en een leuke collage!

In die film komt een discussie voor tussen het hoofdpersonage Valentine (Irène Jacob), en een oude heer (Jean-Louis Trintignant) die als gepensioneerde en verbitterde rechter de telefoongesprekken van zijn buren bespionneert. Valentine rijdt met haar autotje zijn hond, Rita, aan en zo komt ze bij hem terecht. Hij vraagt haar: ‘Waarom heb je Rita van de straat geraapt?’ Haar antwoord: ‘Ik had haar overreden. Ze was gewond, ze bloedde’. Hij is sceptisch en zegt: ‘Anders had u zich schuldig gevoeld en zou u spijt hebben gekregen. Dan had u vast gedroomd van een teefje met een verbrijzelde kop’. Ze ontkent dit niet en zegt ‘Ja’. ‘Voor wie hebt u het dus eigenlijk gedaan?’ is daarop zijn ultieme vraag.

Met een blik die over lijkt te lopen van medelijden antwoordt ze: ‘U vergist zich’. ‘In welk opzicht?’ vraagt hij direct. ‘Helemaal. In alle opzichten. U hebt het helemaal mis’.

‘Met u kan je eigenlijk alleen maar medelijden hebben’, zegt ze ook nog, vlak voor ze vertrekt. En op de valreep: ‘Ik weet niet of u het weet, maar de hond krijgt kleintjes’.

De emoties spreken meer hier dan de woorden. De vraag is natuurlijk niet: ‘Heb je mijn hond teruggebracht omdat je zelf van je slechte gevoel af wilde komen?’ De vraag is: Waarom krijgen we een slecht gevoel als een ander, zelfs een hond, zou ik durven zeggen, in nood is? Waarom geeft mijn maag alles weer over, als ik ondervoedde kinderen zie met vel over been en extreem opgeblazen buiken en vliegen in hun ogen? Waarom springen de tranen me in de ogen als ik familieleden van slachtoffers van de nu terecht staande generaal Mladic op het nieuws aan het woord zie; bij één machteloos handgebaar?

Broederschap is niet één of ander ideaal dat men, ten tijde van de Franse revolutie, met geweld in ons in heeft proberen te stampen door propaganda, als gevolg van angst of simpelweg met de hulp van bruut geweld, zoals bijvoorbeeld het nazisme of andere zogenaamde ‘idealen’. Het is een ‘ideaal’, als je het zo wilt noemen, dat in ons zit, in onze onderbuik en we kunnen niet anders dan er aan toegeven.

Waarom zou ik mij slecht voelen als ik een ander in moeilijkheden zie? Ik ben toch heer en meester over mijn innerlijk? Eerder in het gesprek zegt Valentine, op de smalende suggestie van de oude rechter dat ze zich misschien beter zou voelen als ze boodschappen zou gaan doen voor de zieke buurvrouw die hij afluistert: ‘Misschien voelt zij zich dan beter’.

In de film klinkt dat niet moralistisch. De vraag is gewoon waarom we de omweg nodig zouden hebben over het geluk van een ander om zelf gelukkig te zijn, als het waar is dat die daar niets mee te maken heeft.Gelijkaardige posts:

• Een nieuw begin
• De meest troostende filmscène
• Op naar een gezonde economie! – deel I
• Een kleine episode met sneeuwklokjes!
• Mijn levenslijn (watch me grow)

De minnaar van de zon
wil ik zijn
gisteren warmde je nog mijn dijen
van goud
Je drong in me binnen
ik voelde je hitte
op mijn gelaat
ik was helemaal open
voor jou bonkende stralen
van zo een simpel geluk
als jou warmte

- © Merijn Fagard, 24-4-2009

Gelijkaardige posts:

• De jongen die zich verschool
• Raw Food Potluck over exact 7 dagen in Brugge!
• Hoe gemakkelijk en snel haver koken?
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 2
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!

De eerste twee van deze filmen heb ik al gezien, en vooral de tweede, Blanc, heeft me erg aangegrepen. Het gaat om een Poolse immigrant die in Parijs getrouwd is met zijn Franse vriendin. De film begint in de rechtbank waar zij vraagt om van hem te scheiden omdat hij sinds hun huwelijk niet meer kan voldoen aan hun sexuele verlangens (hij krijgt hem niet meer omhoog). Zij wil van hem scheiden, maar hij denkt dat het tussen hen nog niet gedaan is en zegt dat hij alleen meer tijd nodig heeft om hun – sexuele – relatie terug te doen werken. Omdat hij echter niet goed Frans spreekt en in de rechtbank ook niet echt geholpen wordt hierom krijgt hij niet de kans zich voldoende uit te drukken en wordt hun huwelijk ontbonden. Ook zijn bankrekening wordt geblokkeerd en zonder geld en zonder huis komt hij dus aan lager wal te zitten. Na de rechtzaak zien we hem nog in het huis van zijn ex-vrouw, waar hij haar vraagt om met hem mee naar Polen te komen, maar ze weigert. Ze steekt de gordijnen in brand, vertelt dat ze de politie zal zeggen dat hij dat heeft gedaan om wraak te nemen en zet hem zo het huis uit.

In de Parijse metro ontmoet hij een mysterieuze landgenoot, die hem uiteindelijk in een koffer terug naar Polen smokkelt. Dit lukt, maar niet zonder kleerscheuren! De mooiste scène vind ik echter die waarbij Karol, de hoofdpersoon, deze mysterieuze man doodschiet, op diens eigen vraag en tegen betaling, in een verlaten metrogang. Deze man, die het ogenschijnlijk goed stelt met ook een vrouw en twee kinderen stapt uit het leven maar wil zijn geliefden de idee niet aandoen dat hij zichzelf zou hebben gedood. Het moet dus lijken op een moord. De poging hem te doden mislukt echter, het schot, van een gaspistool (?), blijkt maar een losse flodder, omdat de onervaren schutter was vergeten het magazijn in werking te stellen. Geëmotioneerd vraagt hij of het slachtoffer nog steeds dood wil en deze knikt nu van nee.

Daarop volgt het meest schokkende gedeelte, dat mij het meest diep heeft geraakt. Karol, de jonge hoofdpersoon vraagt: “Waarom?” Die vraag wordt echter niet beantwoord, tenzij met een bepaalde gezichtsuitdrukking. Schijnbaar uit het niets zegt Karol dan: “Mikolaj, iedereen lijdt”. Waarop zijn vriend, die op een soort vaderfiguur lijkt, hem antwoordt: “Dat weet ik. Ik wilde alleen minder lijden”…

Dat dit alles bevrijdend is zien we vervolgens in de volgende scène, waarin de twee mannen spelen op het ijs en zich terug voelen alsof ze 18 jaar zijn!

Voor mij was heel deze scène een enorm troostende scène om te zien. “Iedereen lijdt”; je zou kunnen denken dat dit een deprimerende uitspraak is. Maar als je dit anders bekijkt dan kun je ook zeggen dat mensen dus daadwerkelijk gelijkwaardig zijn, ondanks de ongelijkheid die er tussen ons allemaal is (op de gebieden van rijkdom, gezondheid, ‘geluk’, etc). Als iedereen lijdt dan blijken deze verschillen slechts schijn, omdat ook de rijkste man lijdt, en alle anderen. De mysterieuze, gelukkige, gearriveerde zakenman heeft iets defaitistisch. Hij wentelt zich niet in zijn succes en kan ook niet genieten van zijn gezin. Een tijdje later in de film zien we hem echter toekomen bij zijn huis, terwijl hij (kerst?)cadeautjes voor zijn familie uit zijn auto is aan het laden…

Er is een lijden dat van iedereen is, ondanks de verschillen. Het heeft daarom geen zin er als enkeling aan te willen ontsnappen. Dat hoeft ook niet. Tegelijk is dit de pure bevrijding, iets dat troost biedt en moed geeft om verder te gaan in een moeilijke periode. Zo heb ik dat ervaren. Voor mij was dit het meest troostgevende dat ik in jaren heb gehoord.

Dit betekent niet dat dit lijden onoverkomelijk is. Het heeft meer te maken dat zo lang er één van ons lijdt, iedereen lijdt. Niet omdat het moet, maar omdat dit in onszelf zit. Omdat wij dit zelf, op een heel erg diep niveau, zo lijken te willen. Zo lang er één iemand pijn heeft, zo lang er één iemand lijdt, zijn we solidair en lijden we ook. Je zou het ook zo kunnen zeggen: compleet geluk is niet mogelijk, zo lang er nog (mensen) zijn die in erbarmelijke omstandigheden leven. En dat resulteert in een soort weten: iedereen lijdt. Eigenlijk hoeft dit niet eens gezegd. De mysterieuze, gearriveerde zakenman die dood wil weet dit ook, zegt hij, hij wilde alleen maar minder lijden.

Misschien dat uit het onvermogen dit te aanvaarden, machtspogingen ontstaan van anderen (in alle mogelijke contexten) om ons ‘gelukkig’ te maken. Maar dat is de andere kant van de medaille, waarover de eerste film, Bleu misschien wel een beetje gaat: men kan een ander niet gelukkig maken. Dat kan alleen die ander zelf! Of, misschien anders, het gaat niet zonder het initiatief, of een soort ‘instemming’, een ontvankelijkheid voor wat je te bieden hebt van die ander. Waarom is vrijheid zo belangrijk? Omdat een mens in gebondenheid, ook als die met de zogenaamd ‘beste’ bedoelingen geschiedt, niet de vervulling, noch het geluk vinden kan die iedereen verlangt.

‘We lijden allemaal’ plaatst ons, ondanks alle verschillen tussen mensen, in een bel van gelijkwaardigheid, bekendheid met elkaar ook, dat dieper zit dan woorden en daden. We zijn allemaal losse partikeltjes en we lijden allemaal. Ik weet dat ik aan het lijden van de ander niets kan doen, de noodzaak om hem en gebeurtenissen te manipuleren ontstaat dus helemaal niet. Aan de andere kant is dit ook een keuze die mij doet beseffen dat wat ik ook doe als vrije mens, hoe ik mijn vrijheid ook inzet om zelf gelukkig te worden, dit gaat mij niet lukken in de ultieme zin omdat iedereen lijdt, ook ik, no matter how succesfull I am, ongeacht hoe succesvol ik ben, dus. Dat is, voor mij, een enorm troostende gedachte gebleken. We do care! Het kan ons wat schelen…

Ik zou hier graag tonen waarom ik denk dat het een keuze is om zich wat aan te trekken van het lot van een ander. Er is een filosofisch gedachte-experiment dat gaat als volgt. Stel dat geluk een bepaald gevoel is, dat we willen bereiken. We verlangen er naar in dit gevoel van vervulling te komen en dat is dan ook het doel waarmee de verlichte mens al zijn middelen inzet, inclusief zijn (ook politieke) vrijheid, die hij daarvoor nodig heeft. Nu is het zo dat we gevoelens in een mens kunnen opwekken door de hersenen electrisch (of anderszins) te stimuleren. In ieder geval, dat dit mogelijk is is ook een vooronderstelling van het experiment. Stel nu dat er een machine zou bestaan die, als je jezelf daaraan aankoppelt, jou dit gevoel van geluk, van vervulling geeft. Dat wil zeggen: jij voelt je, zolang je aangekoppeld bent aan deze machine, werkelijk gelukkig! De vraag is dan: ben je bereid jezelf voor de rest van je leven aan een dergelijke geluksmachine aan te koppelen?

De reden waarom we ‘nee’ zeggen is denk ik de volgende. Aankoppelen aan de geluksmachine maakt ons gelukkig. De prijs die men daarvoor betaalt is echter afkoppeling van een belangrijk stuk van de werkelijkheid. Een deel van het echte geluk betekent echter open en betrouwbaar in contact staan met de werkelijkheid, hoe pijnlijk die wellicht ook is. Vanaf een bepaald moment ontvluchten we die grens wel, bijvoorbeeld door flauw te vallen of dood te gaan, maar dat is dan toch onwillekeurig. Uiteindelijk denk ik dat we ‘een gevoel van geluk’ minder inschatten dan dit contact met de werkelijkheid. Het is voor ons iets wat deel van het pakket van ‘geluk’ dient te zijn. We voelen aan dat we het hangen aan een zogenaamde geluksmachine niet als werkelijk geluk willen beschouwen.

De keuze om te lijden zit daarin vervat. Niet noodzakelijk, maar wel in die zin dat mocht de werkelijkheid lijden bevatten, dan willen we daarmee in contact staan.

Het kan ons schelen, ook als we er niets aan kunnen doen. Het zou kunnen dat individuen ongeluk en lijden voor een groot stuk aan zichzelf te danken hebben, zoals veel rechtse partijen suggereren (die vaak bevolkt worden door mensen die zeer veel belang hechten aan de grenzen tussen hun bezit/verdiensten en het bezit/de verdiensten van anderen). Aan de andere kant staat de ‘linkse’ politieke kant, die solidariteit in het vaandel voert, maar die, omdat ze tot actie wil overgaan en anderen daardoor wil helpen, er toe overgaat, misschien zelfs nog voor dat de mensen zelf hebben kunnen bestemmen waar hun geluk ligt, hen te dwingen in een collectief gareel. Dat is geen bevredigend en gelukkig leven.

Democratie is een uitdrukking van de erkenning dat we allemaal gelijk zijn, ondanks de overduidelijke en niet onder de tafel te vegen of weg te nivelleren verschillen. We zijn allemaal anders, maar staan ook graag in contact met elkaar. En de democratie is een poging, om dit contact te realiseren op een open, vrije, geweldloze en zelfverantwoordelijke manier. Democratie gaat er van uit dat wij allemaal partikeltjes zijn, maar ook dat we partikeltjes zijn die in zichzelf een dynamiek hebben van liefde naar de ander toe. Ik gebruik hier het woord liefde omdat ik denk dat, juist begrepen, dit woord een betere beschrijving biedt van wat er werkelijk gebeurt dan woorden als tolerantie of respect, die vaker in een maatschappelijke context worden gebruikt. Dat doen we misschien uit voorzorg, omdat het woord liefde vaak verkeerd geïnterpreteerd wordt. Misschien zijn we er, daarom, ook een beetje bang voor. Ik ben dat toch in ieder geval wel wat…

Vrijheid is een grondrecht. Maar het wordt niet overal gegarandeerd. Het wordt door individuen bevochten, die dat vaker dan we zouden willen geloven en wensen met hun leven bekopen. Dit is nu het geval, in de Arabische wereld. Dit was ooit ook het geval tijdens de Franse Revolutie. Het is ook op zo veel andere ogenblikken in onze vaak zo droevige collectieve wereldgeschiedenis zo gegaan. Het beginsel van de gelijkheid tussen mensen beginnen we eerst nog maar te be-experimenteren. Iedereen is gelijk voor de wet. Elke mens is gelijk aan de andere wanneer het er om gaat die wet op te stellen, te stemmen en vast te leggen. Ondanks die gelijkheid zijn er immense verschillen, deels door lot, deels als gevolg van een verworven vrijheid. Onder die vele verschillen ook vaak machtsongelijkheid. De gelijkwaardigheid van alle mensen houdt in dat die machtsongelijkheid niet in het voordeel van de ene of de andere wordt uitgeoefend, maar in balans, op een blinde manier, zodat iedereen minstens evenveel kans krijgt om op een vrije manier zijn/haar leven op te bouwen.

Het lijden is geen noodzakelijk deel van onze menselijke conditie, dat geloof ik niet. Maar als het er is dan is het niet enkel het lijden van die ene persoon die het ondergaat, maar van ieder ander die zich er bij betrokken voelt. Er zit troost in deze erkenning van de gedeeldheid van het lijden. Er zijn mensen die om mij geven, ook al kunnen (of wensen) ze niets voor mij (te) doen. En ook omgekeerd geef ik om anderen, ook al voel ik mij vaak machteloos in het gezicht van hun ellende. Dit betekent niet dat ellende een deel van ons bestaan hoeft te zijn, maar zo lang ze er is raakt het mij wel.

Dat dit bevrijdend is heb ik ook gemerkt. De bedoeling is niet in die ellende te blijven of om daar niets aan te doen! Juist de erkenning dat ze er is geeft de mogelijkheid ze van me af te werpen!

Als ‘iedereen lijdt’ ben ik niet meer de enkeling die verdoemd is te ploeteren tegen een ondoordringbare smurrie. Ik ben deel, op mijn eigen individuele, vrije manier van een veelheid van individuen die allemaal ploeteren tegen het monster en die gezworen hebben hun deel van de last niet af te leggen voor deze last helemaal verdwenen is! De enkeling die boven het lijden staat bestaat niet echt; het blijft een weg om daar boven te gaan staan en sommigen proberen die ook, maar dit blijkt uiteindelijk toch een doodlopende weg als men beseft dat deze inhoudt dat men het contact met de werkelijkheid verliest.

Hoe eindigt het uiteindelijk met het koppel in de film blanc? Uiteindelijk worden de rollen omgedraaid. Terug in Polen en na het schietincident (eigenlijk al daarvoor) stort Karol zich met overtuiging in het geld, geholpen door zijn mentor, die hij bijna gedood had. Hij verdient geld omdat hij ‘het nodig heeft’ en motiveert zichzelf ook met een ideaalbeeld van zijn geliefde dat eerst in stukken uit elkaar is gevallen, maar dat hij nadien weer voorzichtig aan elkaar heeft gelijmd.

Hij maakt daarbij gebruik van de legale mogelijkheden die een opkomend kapitalistisch economisch bestel in de het ex-soviet gebied Polen hem (en ook anderen!) te bieden heeft. Sommige interpretatoren vinden het nodig te vermelden dat wat hij doet er eigenlijk juist wat illegaal uitziet. Je zou het echter ook zo kunnen zien dat wat hij doet om het geld te verdienen wellicht legaal is, maar dat er tegelijkertijd nu eenmaal vanuit een bepaald standpunt immoreel lijkende aspecten aan een kapitalisctisch economisch bestel kleven. Wat ook de waarheid is, hij maakt van deze mogelijkheden gebruik en verzamelt hij op die manier heel wat geld.

Vervolgens schrijft hij een testament dat bepaalt dat al zijn geld bij zijn ex vrouw terecht moet komen, wijst hij zijn zakenpartner en mentor aan als executeur-testamentaire en organiseert hij vervolgens een schema waardoor het er op lijkt dat hij inderdaad overleden is. Uiteindelijk raken op die manier de rollen echter omgedraaid. Zijn ex Dominique komt in een Poolse gevangenis terecht, op beschuldiging van moord op haar ex man voor diens geld. Karol, die het allemaal zo geregeld had ontdekt in de loop van dit proces ook dat zijn ex vrouw nog van hem houdt en de film eindigt dan met een scène waarin hij in tranen naar haar opkijkt en zij naar hem in tekentaal hun relatie bekendmaakt van achter een getralied raam.

Deze film heeft mij diep geraakt. Het thema van de maatschappelijke gelijkheid krijgt kleur door het te tonen aan de (on)gelijkheid in een relatie tussen man en vrouw, waar dit thema misschien nog wel het meeste thuishoort, in ieder geval een zware rol speelt. En deze film bevat bovendien een wijsheid die zo diep is dat ze troostend kan zijn.

Gelijkaardige posts:

• De zon
• Gevoelens
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!
• Mijn levenslijn (watch me grow)
• Broederschap

Bovendien is dit kapitalisme, dat grotendeels het communisme heeft overleefd (ok, er zijn nog een paar communistische landen, zoals bijvoorbeeld Cuba en Noord-Korea), de laatste decennia wereldwijd geworden. Dat is een enorme verandering. Waar vroeger economieën vooral lokaal en/of protectionistisch werden georganiseerd, is er nu een wereldwijde vrijhandel ontstaan, waar alle bewoners van deze aardbol ook op zijn aangewezen…

Verschillende soorten mensen…

Slechts weinigen kunnen zich onttrekken aan de macht van de economie. Slechts diegenen die hun economische behoeften weten te minimaliseren, door zo veel mogelijk zelfvoorzienend te leven, kunnen dat misschien. Er zijn wereldwijd enkele mensen die het experiment zijn aangegaan om deftig te proberen leven zonder geld. En hier is een voorbeeld van iemand die het heel slim heeft aangepakt en die door slechts 5 jaar te werken, daarbij rigoureus te sparen en zijn geld te investeren er in geslaagd is op zijn 33ste al met pensioen te gaan! en zich zo met behulp van het systeem er buiten te plaatsen. En dan zijn er ook de hele rijken, die gebruik maken van het systeem en zo kapitaal vergaren en macht kunnen uitoefenen… De meerderheid echter werkt voor zijn geld, is blij met dat ze het nog relatief goed hebben en heeft af en toe oprecht medelijden met degenen die uit de boot vallen. Want die zijn er ook: de paria’s, in het beste geval loonslaven, maar vaak ook mensen die het moeten doen met minder dan een schamele 1,25 dollar per dag; mensen die dus in de huidige economie er zelfs niet in slagen hun meest basale behoeften te voldoen…

Deze mensen die ‘uit de boot vallen’ zijn veeltallig. Om een idee te geven: op dit moment sterven er jaarlijks 40.000.000 mensen van de honger. Veertig miljoen! Ok, dat is ‘maar’ een dikke halve procent van de voltallige wereldbevolking (eind dit jaar ondertussen al 7.000.000.000 mensen groot – zeven miljard!), maar bedenk dan ook dat er momenteel niet alleen jaarlijks 40miljoen mensen sterven van de honger, maar ook 1 miljard mensen in chronische ondervoeding leven en dat is dan al 1/7de van de mensen die de aarde tegen het einde van dit jaar zal tellen… Oftewel een kleine 14% van de mensen die uit de boot lijken te vallen met betrekking tot een basale menselijke behoefte zoals voeding…

Het streefdoel binnen de huidige economie

Is dat de schuld van het kapitalisme? Nee. Ik ben eerder geneigd om te denken dat dit van niemand de schuld is (ook al is dat misschien wel zo!) Maar wat ik wel wil zeggen is dat het kapitalisme als systeem duidelijk faalt alle monden te voeden, wat overigens niet alleen geldt met betrekking tot de basale behoefte van voeding, maar ook nog geldt voor andere waarden zoals scholing, veiligheid en andere.

Als dat al het objectief is! Ik bedoel: het lijkt er niet op dat het ‘voeden’ van alle monden, ofwel een vervullend leven mogelijk maken voor iedereen, op dit moment het overheersende streefdoel is in de huidige economie. De economen zien de homo economicus als: Het individu dat door zijn participatie in de economie er naar streeft zijn of haar winst te maximaliseren. Als dat zo is dan zijn een aantal mensen momenteel heel goed bezig, en een groter aantal mensen helemaal niet.

Kritiek op het communisme

Het communisme wordt bekritiseerd omdat het bepaalde fouten in zich had, waardoor het uiteindelijk ook aan zichzelf te gronde is gegaan. Zo wordt het communisme vaak verweten dat het niet efficiënt werkt, aangezien iedereen toch evenveel krijgt en mensen dus niet gemotiveerd worden om echt hun best te doen. Daardoor daalt dan de productie en daarmee ook de te verdelen goederen, waardoor er een tekort ontstaat. De voormalige Soviet-Unie bijvoorbeeld slaagde er wel in zich te gedragen als een supermacht maar de gemiddelde levensstandaard van haar bevolking lag toch een pak lager dan die in de Westerse landen, ook al was de rijkdom dan wel gelijker verdeeld (er was bijvoorbeeld binnen het communistische Oostblok een totale tewerkstelling, wat betekent dat iedereen een job had en daarmee ook een inkomen).

Verder is gebleken dat het communisme het slechte in mensen naar boven haalt, wat vooral te zien is aan leiders die bereid waren tot machtsmisbruik en zo misdaden tegen de menselijkheid begingen. Schendingen van mensen hun privicy, strafkampen en andere misdaden behoorden tot de orde van de dag.

Vergelijking met het kapitalisme

Gelden dergelijke zaken echter ook niet voor het kapitalisme? Gedeeltelijk, zou ik zeggen. Een economisch systeem waarin 1/7de van de populatie een belangrijke economische basisbehoefte zoals voeding niet kan vervullen, lijkt me toch een teken dat de efficiëntie niet optimaal is. Misschien niet als het doel is om de winst van bepaalde individuen te maximaliseren (in geld dan) en iedereen toe te staan dat zelf ook te proberen… Maar als je dit meet met een menselijke maat, hoeveel beter is dan deze situatie als je dat vergelijkt met de hongersnoden die Stalin heeft veroorzaakt?

Ik denk dat onze blik vernauwd wordt door het feit dat in de westerse landen de mensen het nog redelijk goed hebben. Die landen zijn ook trots op het kapitalisme en zien de vrije markt als een belangrijk ideaal (cfr. de Europese Unie die er op toeziet of de vrije markt wel voldoende gerealiseerd wordt en die bijvoorbeeld monopolistische markten probeert tegen te gaan). Maar het feit dat de economie nu wereldwijd is geworden maakt ook dat we onze blik dienen te verwijden: de problemen van hongersnood in de wereld nu zijn net zo intern aan de huidige kapitalistische economie als de problemen van hongersnood in de voormalige Soviet-Unie intern waren aan de communistische manier van productie en handeldrijven. Het gaat niet op te zeggen: wij zijn toch welvarend, dus het werkt! Als het maar voor 6/7de van de wereldbevolking echt werkt (en dan schat ik het wel héél positief in! – er zijn nog andere problemen), dan kan je niet zeggen dat het bevredigend werkt. Niet als je vind dat iedereen recht heeft op een vervullend leven.

Efficiënt is het kapitalisme dus eigenlijk toch ook niet echt; waarbij ik eigenlijk zeg omdat we met zijn allen wel ergens lijken te denken dat dit wel zo is. Het kapitalisme is echter efficiënt in de maximalisatie van de winst, in geld – echter niet in het voeden van alle monden. En dat denk ik al helemaal niet meer na het zien van deze reportage…

Het kapitalisme lijkt wel het beste in mensen (en leiders) naar boven te halen. Min of meer dan, afgezien in ieder geval van de corruptie in het Europees parlement, hoewel, het moet gezegd, corruptie die in de communistische staten nog weliger tierde. In Europa wordt er wel wat aan gedaan.

Wat ook hoopvol stemt is dat de echt succesvolle ‘kapitalisten’ zoals een Bill Gates, of een Andrew Carnegie, (en de lijst stopt daar niet) uiteindelijk het toch heel goed lijken te menen met hun minder bedeelde medemensen. Zij geven hun geld weg. Ik denk dat dit een bewijs is van het feit dat mijn belang uiteindelijk jouw belang is (uiteraard nadat ik eerst mijn belang heb gediend, haha) en dat elke ook maar een beetje sensitieve mens uiteindelijk zal voelen dat het voor hem/haar een behoefte is als water en brood dat niet alleen wijzelf als ‘individu’ gelukkig zijn, maar dat iedereen dat uiteindelijk is. Nu kan geld geen geluk kopen en al helemaal niet het geluk van een ander, wat ook de reden is waarom de inspanningen van een Bill Gates misschien als ‘paternalistisch’ omschreven moeten worden: hij beslist wel nog altijd wat hij met zijn geld doet, hoe en aan wie en waarvoor hij het uitgeeft. Maar tegelijk geeft dit de mensen die er van profiteren ook wel kansen om zelf een succesvol leven op te bouwen…

Een belangrijke bedenking

Dit leidt er toe dat het kapitalisme misschien niet volmaakt is (dat is het zeker niet), maar het biedt wel een uitweg naar een volmaaktere samenleving. Voor je mij beschuldigt van utopisme: ik bedoel daarmee een samenleving waarin de economie al haar leden dient, en niet enkel degenen die het meest succesvol in staat zijn bezit op te bouwen. Daarbij wil ik ook graag de volgende bedenking ontvouwen.

Een leuk bijeffect van het bezitten van veel geld (een kapitaal) is dat dit in ons huidige systeem op zich al een inkomen, ander geld dan het basisbedrag, opbrengt. We weten allemaal dat mensen met een grote spaarpot niet meer voor geld hoeven te werken. En dat overigens niet omdat ze die spaarpot zelf opsouperen. Maar nee, ze leven van de rente! Het zijn rentenieren… 

Dus kapitaal is een belangrijke factor voor het genereren van welvaart! En omdat dit zo is kunnen mensen die over kapitaal beschikken rustig leven, zonder zelf extra concrete welvaart – met hun blote handen of hersens – te moeten genereren. Ze worden, zoals de volksmond zegt, slapend rijk.

Dus dat is de kracht van kapitaal! Maar wat is kapitaal echt? Want laat ons wel wezen, geld is misschien een essentieel instrument om de economie soepel te doen draaien, maar het is zelf op zich geen waarde. Het is al vaker gezegd – in den beginne door enkele bijna uitgestorven indianen: geld kun je niet eten, niet drinken, je kunt er niet in wonen, er op slapen, er mee rijden, etc. Maar pas als de laatste vis gevangen is en de laatste boom is omgehakt zullen we ontdekken dat je geld inderdaad niet kan inademen of kan eten. Je kunt er dan wel weer je gat mee afvegen, maar enfin, daar is het dan wel weer te waardevol voor zeker?!

Dus allez, geld is op zich niets. Maar wat is het dan wel? Het vertegenwoordigt in ieder geval waarde. En dat betekent: iemand die beschikt over geld, bij voorkeur grote sommen (dat is kapitaal) krijgt toegang tot grondstoffen, technologie en… zelfs, menselijke arbeid. En omdat elk bedrijf al deze dingen nodig heeft om te kunnen draaien en van start te kunnen gaan, is geld zo belangrijk. Het is een soort sleutel, een pasmunt inderdaad, die de deur opent naar… nee, niet de grotten van Ali Baba, maar wel iets nog veel waardevoller: Onze aarde.

Onze aarde

Ik zeg met opzet onze aarde, omdat ik denk dat dit ook zo is. Wij worden allemaal naakt geboren. En als we sterven nemen we niets van deze aarde naar het eventuele hiernamaals mee. Dus wat geeft dan de ene mens méér recht dan de andere, aanspraak te kunnen maken op de bronnen van de aarde: kopermijnen, waterbronnen, zonlicht, lucht, etc? De aarde is ons kapitaal!

Het is ons kapitaal. Het is ons geboorterecht. Daarentegen gaat het in onze huidige kapitalistische economie (die is ook van ons, ja. En daarom kunnen we ze misschien ook veranderen) al van bij het prille begin meteen al fout: we gaan er niet van uit dat de aarde van ons allemaal is. Nee, we gedragen ons veel dommer en zeggen vol overtuiging, tegen ons eigen hart in: het is de eerste vinder die recht heeft op de gevonden bronnen in de aarde! Met andere woorden: als ik morgen een kopermijn vind ergens in een nog onontdekt continent (jaja, jullie hebben allemaal slecht gekeken hoor! ) dan is die bron en alles wat ze te bieden heeft van mij en mag ik ze verkopen voor – kapitaal! We hebben toegestaan dat bij elke waardevolle bron die de aarde te bieden heeft een wachtertje heeft plaatsgenomen en in plaats van dit wachtertje de opdracht te geven er voor te zorgen dat die bron duurzaam beheerd wordt en dus grotendeels intact blijft, knikken we religieus en roepen we schijnheilig dat het toch dit wachtertje zijn volste recht is, deze bron zo uit te buiten dat zijn/haar (meestal een hij, wees maar gerust hoor) persoonlijke winst daardoor het sterkste groeit. Winst, uitgedrukt in geld dan…

De ondernemer als exploitant

Het is niet voor niets dat ondernemers vooral goede exploitanten moeten zijn om succesvol te kunnen worden in een kapitalistische economie: niet alleen exploitanten van natuurlijke bronnen, maar ook van persoonlijke bronnen zoals de verlangens, de dromen, de arbeid, de intelligentie, ja zelfs de creativiteit van mensen en dus niet alleen maar van kopermijnen en af en toe eens een regenwoudje of onze, eindige, oliebronnen (tiens, stopt dat soms ooit?!).

Dat is niet de ondernemer zijn fout, aangezien die daar ook min of meer toe gedwongen wordt, wil zijn onderneming kunnen overleven en aangezien er ook voldoende wanhopige mensen zijn, bereid om voor een weinig geld voor hem te werken. Dit drijft de ondernemer er toe, naast zijn winstbejag, zijn onderneming draaiende te houden op kap van de natuur en van zijn medemensen. Steeds meer en meer echter worden we er ons met zijn allen van bewust dat niet het geld ons ware kapitaal is, maar de aarde samen met al onze persoonlijke hulpbronnen. En iedereen weet dat een goede kapitalist iemand is die zijn kapitaal goed investeert/spaart en voor de rest van de rente leeft. Zou hij/zij het kapitaal beginnen op te eten, dan zou hij vroeg of laat even arm eindigen als de sukkelaars die wel moeten gaan werken voor hun geld, of misschien wel nog armer, want hij zou, na jaren van niet werken, misschien nauwelijks nog in staat zijn om te werken… (Wat niet betekent dat een kapitalist/rentenier niets nuttig kan doen.)

Het verhaaltje van de notenboom

Maar als de aarde ons kapitaal is, hoe zit het dan daarmee? Ten eerste: van wie is dit kapitaal dan? Wie is de rechtmatige eigenaar? En ten tweede: Hoe dient het beheerd te worden? Wat kunnen we doen om dit kapitaal in stand te houden, zodat het mogelijk wordt van de ‘rente’ te leven? Op die tweede vraag kan het antwoord makkelijk gegeven worden. Net zoals het de rentenier zijn eerste zorg is om het kapitaal dat hij heeft verzameld intact te houden, zo dient het ook de eerste zorg te zijn van de ‘beheerders’ van de aarde, dat die aarde zelf intact blijft en dat wij van de rente gaan leven. Duurzaam beleid is dus de oplossing. Wat weliswaar makkelijker gezegd is dan gedaan, maar toch mogelijk!

Een verhaaltje. Afgelopen herfst heb ik heel veel noten geraapt. En de gedachte kwam toen bij mij op: ‘Een notenboom betaalt een beter dividend dan geld op de bank! Elk jaar levert deze notenboom de bezitter er van noten! Die noten blijven maar komen, zeker eenmaal de boom volwassen is en zo lang hij niet sterft. Daarvoor dient de beheerder van de notenboom de boom slechts minimaal te verzorgen (aan de meeste notenbomen is niet zo veel werk). Notenbomen bieden een passief inkomen avant la lettre. En toch wordt een notenboom niet zo gewaardeerd als een aandeel op de bank en het dividend dat het betaalt. De notenboom waar ik noten ging rapen stond in het wild, en er was niemand die de moeite nam om hem te bewaken/beheren. Bij een andere notenboom, die wel van iemand was, mocht ik zomaar gratis een grote zak noten vullen. Stel je voor dat ik Euro’s had gevraagd van de dividenden uit de aandelen die deze mensen misschien hebben! Men zou niet zo welwillend zijn geweest denk ik. Toch was ik blijer met deze noten dan met het equivalente geld. Ik weet hoe duur noten verkocht worden op de markt, door mensen met Eurotekentjes in hun ogen… Gratis noten zijn voor mij bovendien een echte waarde (ze zijn gezond en ik eet ze graag), geld daarentegen representeert die waarde alleen maar – ik bezit liever een notenboom dan een aandeel: dat is gemeend: als ik geld zou hebben ik zou het investeren in een notenboom!

Economie: de kunst van het duurzame investeren

Mijn conclusie is: het is helemaal zo gek nog niet de aarde (en andere bronnen) te zien als ons ware kapitaal en er vervolgens naar te streven een economie op te bouwen waarin dit kapitaal met uiterste zorg wordt beheerd (conservatief bijna), zodat de gehele mensheid uiteindelijk kan leven van de rente – het dividend. Verorberen we meer dan dat, zoals nu gebeurt, dan zitten we straks met zijn allen zonder kapitaal – nadat er eerst een pijnlijke afvalkoers is gehouden uiteraard waarin eerst de zwakkeren, en langzaamaan vervolgens ook de rijkeren één voor één uit het aardse spel van het leven worden gekegeld – de mens blijft, ondanks alles toch een homo economicus, right? Wie uiteindelijk overblijft, de laatste mens, die mag met zijn lantarentje tenslotte rondkijken of er nog iets van waarde overblijft (arme wraak).

Houden we ons daarentegen aan deze code van duurzaamheid dan kunnen we al onze kennis, creativiteit en verlangens botvieren op het proces een redelijke winst te genereren: de kunst is lang, het leven kort en aan de beperkingen kent men de meester! Het is namelijk zo dat de aarde (de natuur, ook de menselijke natuur) vruchten te bieden heeft en dat een juist beheer die vruchten jaar na jaar, cyclus na cyclus, kan garanderen. Als onze grondstoffen dan het kapitaal zijn en de menselijke arbeid (fysiek zowel als emotioneel en intellectueel, …) dat kapitaal voor ons kan doen werken, net zoals het planten en verzorgen van een notenboom uiteindelijk de natuur voor ons doet werken en noten genereert, dan worden we inderdaad mensen die de aarde enkel dienen te beheren en ondertussen het kapitaal van deze aarde voor zich kunnen laten werken; ondertussen genietend en met voldoende tijd ook om onszelf te realiseren – los van de economische druk (de zogenaamde rat-race die we nu kennen)…

De rechtmatige eigenaar

Dan ook de eerste vraag: als de aarde (en alle andere bronnen) het ware kapitaal zijn, wie is dan de rechtmatige bezitter ervan?

We worden allemaal naakt geboren en kunnen niets meenemen als we sterven en daarom denk ik dat niemand op deze aarde meer recht heeft om aanspraak te maken op het bezit er van dan de andere. Daarom denk ik dat elke persoon die op de aarde vertoeft en leeft, een gelijk deel van het kapitaal bezit dat deze aarde (en bij uitbreiding ook andere bronnen) is. Met andere woorden: 1/7miljardste van die kopermijn is van mij! 1/7miljardste van al het water dat er op de aarde is, is van mij! Net zoals mijn lichaam van mij is, 1/7miljardste van de lucht, etc.

Als we dan de economie in zijn geheel als één groot bedrijf zien, dat gebruik maakt van de grondstoffen die de aarde te bieden heeft, dan betekent dit dat 1/7miljardste van het beginkapitaal van deze onderneming door mij aan deze onderneming als startkapitaal is uitgeleend! Ok, bedrijven mogen dit startkapitaal in mijn plaats gebruiken (ik sta het af, leen het uit, ben hier de geldschieter, de ‘aandeelhouder’), maar dan wil ik in ruil ook wel 1/7miljardste van de winst die deze bedrijven op basis daarvan genereren. Met andere woorden: ik ben mede-eigenaar van het startkapitaal van de economie en heb dus recht op een bepaalde compensatie. Zonder dat ik daar iets voor moet doen. Zonder dat ik daar voor werk. Eenvoudig omdat ik kapitaal ter beschikking stel, net zoals ook een investeerder rente verdient op het geld dat hij uitleent als startkapitaal voor een bedrijf, of een dividend ontvangt als compensatie voor het feit dat hij het risico heeft genomen om zijn geld in het bedrijf te investeren.

Het verschil tussen waarde en potentie

Let wel, het gaat er dus niet om dat ik, zoals het communisme zegt, 1/7miljardste van alle gegenereerde economische waarde bezit. Economische waarde ontstaat namelijk pas als mensen hun energie, inzet, verstand en andere kwaliteiten verenigen met beschikbare grondstoffen van de aarde op een productieve manier, dus zo dat anderen of zijzelf er iets waardevols bij winnen. Het lijkt me daarbij logisch en fair dat mensen die meer tot dat proces bijdragen dan anderen, daarvoor ook overeenkomstig beloond worden. Maar een basis van leven op deze planeet moet voor iedereen gecreëerd worden, gewoon omdat iedereen een deel van de beschikbare grondstoffen bezit, ook als die door anderen worden gebruikt om – op een duurzame manier dus – waarde te genereren. Het is per slot van rekening namelijk toch ook zo dat degene die meer produceert doorgaans ook meer verbruikt en anders dan dat nu de verhandelaars van grondstoffen – de wachtertjes – alle compensatie daarvoor ontvangen, is het toch logisch dat dit geld zou gaan naar de gehele populatie – ook de hongerende mensen in Zwart-Afrika.

De idee van het basisinkomen

Dat is zowat de basisidee. Een mogelijke (en misschien wel de meest voor de hand liggende)  uitdrukking van deze basisidee is de distributie over alle mensen van een onvoorwaardelijk basisinkomen dat mensen in staat stelt tenminste op een menselijke manier te overleven (men zou hiervoor bijvoorbeeld de mensenrechten kunnen nemen als ijkpunt – zonder dat men evenwel verplicht dat individuen hun geld ook aan bepaalde waarden spenderen, dat dient hun eigen keuze te blijven – het gaat niet om de uitbetaling van een basisloon in natura!). Maar wat dit creëert is dat niemand meer uit de boot van het leven – en daarmee van de aarde – valt omdat men niet eens een inkomen van meer dan 1,25 dollar te besteden heeft. Het gaat er dus om een basislijn van gelijkheid te creëren, gebaseerd op ons natuurlijk recht op een deel van de bronnen van de aarde.

Die bronnen op zich zijn niet eetbaar, drinkbaar, draagbaar, bewoonbaar, etc. Natuurlijke bronnen worden voor ons mensen namelijk pas concreet waardevol in conjunctie met een inspanning van onze kant: zelfs de spreekwoordelijke kersen die laaghangen moeten we ook nog wel plukken willen we die ons uiteindelijk eigen kunnen maken en zo onze behoefte vervullen (bovendien hangen de meeste kersen niet laag, dus je moet ook nog eens leren klimmen!). Maar net zoals de rentenier zit op zijn basiskapitaal en recht heeft op de opbrengst ervan (het rendement, in banktermen), heeft ieder van ons recht op een gelijk deel van het potentieel van de aarde, dat tot leven gewekt wordt door arbeid, maar dat er wel is, onafhankelijk van de toegewijde vinder die het als eerste gevonden heeft – en daar natuurlijk voor beloond moet worden, maar niet met het bezit van de gehele bron! Dat is waanzin.

Het basisinkomen hoeft dus niet alleen gezien te worden als een uitdrukking van onze menselijke waardigheid (de mensenrechten), maar heeft mijns inziens ook een heel logische grondslag eens je inziet dat niemand echt méér recht heeft op bepaalde bronnen dan de ander, en dat we, wat deze beschikbare bronnen betreft, dit recht dus dienen te verdelen om alle mensen die aanwezig zijn – en ja, dat gaat over de generaties heen…

Geld als motivatie

Het voordeel van dit systeem is dat iedereen er op een menselijke manier in kan leven, maar dat competitie en beloning naar inzet, slimmigheid en andere kwaliteiten er een deel van blijft – uiteraard zo lang de business een duurzaam gebruik maakt van grondstoffen (een richting die we sowieso toch uit moeten). Hoewel men in deze economie dus niet meer moet werken om op een menselijke manier te kunnen overleven/leven, zullen veel mensen dat toch doen omdat ze zo méér kunnen verdienen!

Mij maakt het niet uit dat er rijke mensen zijn en minder rijke mensen. Uiteindelijk: geluk kun je niet kopen en mensen die meer willen moeten die kans kunnen krijgen. Maar wat mij tegen de borst stuit is dat in het huidige systeem ook onmenselijke armoede tot de mogelijkheden behoort en dat, met alle respect, zelfs een Bill Gates met al zijn miljarden dit niet lijkt te kunnen oplossen. Een basisinkomen kan dit daarentegen wel en is bovendien niet paternalistisch, zoals de schenkingen van gevoelige rijken dat onvermijdelijk wél zijn en ook niet voorwaardelijk, zoals het sociale vangnet waar mensen in de huidige sociaal-democratieën tegenwoordig op kunnen terugvallen. Die twee hoeven niet meer als we erkennen dat iedereen economische rechten heeft in deze wereld, die voortvloeien uit ons gezamenlijke bezit van de aarde, ons belangrijkste kapitaal.

Een opstapje om dit ook echt zo te voelen kan daarbij de realisatie zijn dat mijn geluk uiteindelijk jouw geluk is, waardoor het instellen van een rechtvaardige economie naar aloude kapitalistische traditie ook gezien kan worden als een vergroting van mijn winst. Dit is nochtans géén communisme, omdat in het communisme alles collectief bezit is. In het hier voorgestelde systeem is er geen collectief bezit van geproduceerde goederen, maar is er enkel een basislijn van gedeeld bezit waarboven het economische spel van vraag en aanbod zijn gang moet blijven gaan om de efficiëntie en de persoonlijke ambitie en vrijheid van mensen te vrijwaren. Het gaat er alleen om, in de structuur in te bouwen, dat armoede door sociale factoren niet meer mogelijk is. Tussen rijkdom en net kunnen leven als mens is echter een hele kloof die de ondernemer altijd wakker zal houden en dat blijft ook, zelfs met een wereldwijd basisinkomen.

Daarbij dient dit basisinkomen hoog genoeg te zijn om als mens te kunnen leven. Mensen die niet zo materialistisch zijn, of mensen die even een pauze willen, etc. kunnen hiervan leven. En dit niet omdat het sukkelaars zijn. Maar omdat we allemaal mensen zijn met gelijke rechten op de bronnen van de aarde: ons echte kapitaal!

Deze gedachte moet natuurlijk nog verder in detail bekeken worden. Of het mogelijk is, en hoe! In ons land is er zelfs een politieke partij die het onvoorwaardelijk basisinkomen voor iedereen verdedigt! Het lijkt mij een interessante piste naar een mondiale samenleving waarin het bevrijdende morgenrood meer kan gaan doen dan enkel gloren… 

Een laatste bedenking…

Er is iets in de religie wat mij altijd heeft aangesproken, naast andere zaken die me tegenwoordig bij de religie jammer genoeg een beetje weghouden. En dat is het besef dat wij mensen voor de vervulling van onze behoeften, noden, verlangens niet alleen zelf iets genereren, maar ook iets *krijgen*. De dankbaarheid in de religie voor het leven moet niet schijnheilig worden (het komt ook weer niet als manna uit de hemel vallen hé en we moeten onze menselijke waardigheid er niet voor opofferen), maar er is een kern van waarheid in de erkenning dat wij mensen wat we consumeren werkelijk van de aarde, of van God (in een bredere zin misschien), ontvangen. Heidegger stelde een filosofische basisvraag als volgt: ‘Waarom is er iets en niet veeleer niets?’ Daarin zit de vaststelling dat er dus wel degelijk iets is, maar tegelijk ook dat dit heel veel verwondering wekt. En aangezien het zijn van de dingen ons aangaat lijkt het me daarom ook juist van de religie dat een gevoel van dankbaarheid hier kan ontstaan.

Het neo-liberalisme, dat een rush op de grondstoffen van de aarde aanmoedigt in naam van het verdienen van geld – dat is het genereren van persoonlijke economische waarde zonder rekening te houden met de gevolgen voor anderen – staat haaks op deze waarde van een gevoel van dankbaarheid. Het claimt dat alles waar de mens zijn ‘arbeid’ mee vermengt, rechtmatig van hem is. Men vergeet echter dat die arbeid vermengd wordt met iets, en dat dit iets net zo goed van mij als van jou is.

De religie schat naar mijn aanvoelen juist in dat wat wij als mensen ook doen, de resultaten nooit helemaal onze eigen verdienste zijn, omdat ze uitgaan van een ongekende x, een soort van potentie aan energie en meer concreet aan grondstoffen die misschien niet onderscheiden mag worden van onze eigen prestaties, maar die daar wel een kader toe biedt. Deze potentie, deze mogelijkheid tot welvaart en vrijheid verdient respect en niet de uitbuiting onder de vlag van ‘het recht tot winstmaximalisatie’ dat we nu kennen… Het zal nog een lange weg zijn naar vrijheid en welvaart voor iedereen, maar het lijkt me leuk hier aan te werken omdat het uiteindelijk veel fijner is in een samenleving te leven waarin iedereen zich vrij kan ontwikkelen, dan in een samenleving die is blijven steken in de ideeën van de 19de en de 20ste eeuw…

Wat denk jij? Ben jij ook iemand die het ‘beheer’ heeft over 1/7miljardste van de aardse grondstoffen? Laat het mij en iedereen weten en reageer in de comments… Alvast bedankt! Gelijkaardige posts:

• Op naar een gezonde economie! – deel I
• Meeting over het basisinkomen in Brussel
• Op naar een gezonde economie! – deel II
• Debat met Roland Duchâtelet en Phillippe Van Parijs – Deel I
• De naïviteit van een fysicus

Een tijdje geleden heb ik de school voor zelfvertrouwen bezocht. Dit is een drie-daagse training waar je kunt leren om zelfvertrouwen op te bouwen. Naar aanleiding van de tweede trainingsdag was ik de uitdaging aangegaan een collage te maken die niet mooi mocht zijn maar wel met ‘passie’ als thema…

En dit is dus het resultaat!

Het grappige is dat ik er veel van geleerd heb, vooral dan over allerlei taboe’s die in mijzelf aanwezig zijn! Dat was interessant!

Zonder de school voor zelfvertrouwen zou deze collage er zeker nooit gekomen zijn. Het ding is dat ik voordien altijd vond dat ik niets mocht doen dat ‘nutteloos’ is; en in mijn ogen is het maken van een collage als deze inderdaad volslagen nutteloos!

Daarbij reiken de docenten/trainers van de school voor zelfvertrouwen een techniek aan om dit soort van blokkades op te heffen. Van deze techniek heb ik bij het maken van deze collage veelvuldig gebruik gemaakt

Het was fijn om deze collage te maken! Mijn zelfvertrouwen begint er van te groeien… Geniet van deze collage en van een 2011 met veel zelfvertrouwen! Gelijkaardige posts:

• De jongen die zich verschool
• Een nieuw begin
• Hoe gemakkelijk en snel haver koken?
• Schoonheid en kracht
• Broederschap

It is well enough that people of the nation do not understand our banking and monetary system, for if they did, I believe there would be a revolution before tomorrow morning.

Henry Ford

Bijna niemand lijkt te weten waar ons geld vandaan komt. Deze animatiefilm van de kunstenaar Paul Grignon legt uit waar het vandaan komt. Hij duurt drie kwartier en bestaat uit een reeks filmpjes op youtube. Hier kun je het eerste deel er van zien (je kan deze film ook later bekijken als je liever eerst mijn blogpost leest!

Hoe ben ik bij deze film uitgekomen? Ik vroeg aan mezelf: waarom gaat het toch zo slecht in mijn leven? En dan kwam ik er bij uit dat ik steeds een vaag angstgevoel ervaar als ik bij andere mensen ben. Ik ben bang van mensen! Huuuu!

Dit is wel een serieus iets. Ik lijd daar onder. En daarom wilde ik dus weten waar die angst vandaan kwam. Bij de zoektocht in mezelf kwam ik er op: ‘Ik ben bang van andere mensen omdat ik elk moment verwacht dat ze me van iets zullen beschuldigen’. Dat is een duidelijk inzicht. Waar ik bang voor ben is dat als andere mensen iets voor mij doen, die mensen ook iets van mij zullen vragen. Dat op zich is normaal en geen probleem. Maar waar ik dan bang voor ben is dat ik in gebreke zal blijven – ofwel omdat ik geen zin heb om iets terug te geven, ofwel omdat ik daarin zal mislukken. Met andere woorden: mijn grootste angst is faalangst en met die angst is een schuldgevoel verbonden.

Wat ik wel vaker doe bij zulke innerlijke onderzoekingen is dan het gevoel waar ik op uitkom in google ingeven. Klinkt wat raar? Maar mijn ervaring is dat dit soms waardevolle teksten of filmpjes oplevert over het onderwerp waar ik mee bezig ben. En op die manier kwam ik dan uit op iets met als titel Geld als Schuld – de Duitstalige versie van de boven gelinkte animatie.

Het effect van deze film op mijn gemoed was desastreus. Ik was er kapot van. Compleet geshoqueerd. Ik wist dit niet. Niet bewust, in ieder geval Maar het is dus zo: onze economie is niet gezond en dit komt door een ‘fout’ in ons geldsysteem. Een bug zou je het ook kunnen noemen. Banken lenen niet het geld uit dat ze werkelijk hebben, maar creëren zelf het geld dat in de omloop is. En wij kunnen over dit geld beschikken, maar dan enkel door ons diep in de schulden te steken.

Mijn eerste reactie was kwaadheid. Diepe, intense, primitieve kwaadheid. Ik voelde mij ook als iemand die een ontdekking gedaan had die zo shoquant was, alsof ik net ontdekt had dat het geloofssysteem, waar iedereen in gelooft, in feite bijgeloof is. Ik vraag me nu af of de eerste mensen, die een aantal eeuwen terug begonnen in te zien dat het grootste deel van de religie bijgeloof is, zich ook zo gevoeld hebben.

Ik herinner mij een professor die over de verlichting eens het volgende zei: ‘Vanaf je ontdekt dat een spelletje, dat je tot dan toe vaak en misschien zelfs met plezier gespeeld hebt, zo in elkaar zit dat degene die begint ook altijd wint, wil je op slag dat spelletje nooit meer spelen’. Inderdaad; verbijsterd kijk je dan naar wat je al die jaren gedaan hebt (en eventueel leuk vond). Je vindt het niet meer plezierig. De lol is er op slag vanaf. Daarmee kan je de verlichting, die plaats vond in de 17de-18de eeuw, vergelijken. En voor mij lijkt het zien van dit filmpje wel een beetje op mijn verlichting over ons geldwezen.

Tegelijk voelde dit aan als bevrijding. Ik ben de laatste jaren veel met geld bezig geweest. Vooral met het verlangen dan, veel geld te verdienen en rijk te worden. Toch was er ook steeds het gevoel dat daar iets mis mee is. Ik had het gevoel dat er iets mis is met ons geldsysteem zelf (niet met rijk zijn), wat maakte dat ik dit spel niet wilde spelen omdat ik denk dat het nooit tot een bevredigende verdeling en schepping van de rijkdom leidt. En nu weet ik dat, net als bij iene miene mutten, waar gewoon degene die ‘begint’ ook altijd wint (niet omdat die er zo goed in is, maar gewoon door de logische aard van het spel), bij ons ‘geldspel’ de bankier, die een monopolie heeft op de creatie van het geld, steeds ‘wint’ terwijl de mens en de natuur er bij verliezen. En dit niet omdat wij allemaal slecht of onvermogend zijn, maar gewoon uit onwetendheid.

Henry Ford schijnt gezegd te hebben: ‘Het is duidelijk dat de mensen niet weten hoe het geld ontstaat en hoe ons monetaire systeem funktioneert. Want zouden ze het weten, er zou – denk ik – een revolutie zijn vóór het krieken van de dag! (vrij vertaald – zie boven! ).

Republikeinen verwijten Obama nu dat hij, in zijn pogingen het land te redden, het land in de schulden stort. Zij vinden dat hij beter een goede boekhouding zou kunnen voeren, want door de grote schulden verliest Amerika zijn vrijheid. En ook onze eigen Bart De Wever was destijds tegen de verkiezing van Obama en voor Mc Cain, omwille van de reden dat hij vond dat Obama het land in de schulden zou storten. En daar valt iets voor te zeggen: iemand die zich schuldig voelt, kun je manipuleren zoals je maar wilt. Zo iemand wil het graag goedmaken, is geobsedeerd door deze gedachte, en rent zich voor jouw dus de benen onder het lijf. Onafhankelijkheid en vrijheid gaan niet samen met een grote schuldenlast.

Maar aan de andere kant heb ik steeds gevoeld dat Barack Obama ergens toch juist is, als hij ‘onverantwoordelijk’ veel geld ontleent. Het systeem is niet belangrijker dan de mensen en in feite zou ik het normaal vinden als de Amerikaanse regering het systeem zelfs zou veranderen, aangezien het voor de meeste mensen toch niet echt goed schijnt te werken… Het is in feite raar dat Obama zich laat doen door zo iets ‘abstracts’ als een financiële ‘schuld’ van 1000 miljard (die in feite ook niet terugbetaalbaar is). In de praktijk leiden dergelijke schulden echter tot spanningen tussen landen en mensen, iets wat de economie ook niet ten goede komt en misschien zelfs tot oorlog leidt.

Een van de stellingen in de bovenstaande animatie over geld als schuld is dat er te weinig geld is om de economie gezond te doen draaien. Er wordt gezegd dat al het geld dat nu in omloop is in de economie binnen gekomen is doordat mensen ooit dit geld van een bank hebben geleend. Mensen zoals u en ik, maar ook bedrijven, organisaties en, last but not least, regeringen (niet alleen de Amerikaanse overheid, ook onze eigen Belgische – en vrijwel elke andere overheid ter wereld – zit diep in de financiële schulden). Daarbij putten de banken niet uit geldreserves die ze al hebben, maar wordt het geld door de bank gewoon gecreëerd! Uit het niets. Creatio ex nihilo! Ja, je hebt het goed gelezen: Geld dat de bank niet op voorhand zelf al heeft, maar gewoon een nummertje, dat bij in de boeken wordt geschreven. Een bank mag namelijk een hoop meer geld uitlenen, dan ze zelf in bezit heeft, en onthoud: niet een beetje meer, maar héééél veel.

Geld, om in de economie te kunnen komen, moet worden geleend. Zo is het tenminste nu. Om de bank dan gerust te stellen dat haar ‘lening’ zeker zal worden terugbetaald, wordt een bepaald goed borg gesteld: het huis dat je gekocht hebt, de auto, bepaalde bezittingen of rechten van het bedrijf of de organisatie, etc. Alleen de staat lijkt zo een garantie niet echt te moeten geven, wat dan tot gevolg heeft dat vooral staten veel geld geleend hebben (maar daardoor op onrechtstreekse wijze ook elke burger, natuurlijk). En dan begint het betalen. Elke maand opnieuw. En dat is ‘schuld’.

Maar er is meer. De bank leent het geld namelijk niet zomaar uit. Ze vraagt er ook iets voor terug: rente. En dan stelt zich de vraag: Waar moet die rente vandaan komen? Al het geld in omloop is namelijk geld dat ooit door iemand geleend werd van de bank. Dat geld dat we met z’n allen ontleend hebben is al het geld dat in omloop is. Hoe anders komt geld in de omloop? Alleen bepaalde banken creëren namelijk het geld. En die brengen het vervolgens in de economie door het uit te lenen. Tegen een bepaalde rente. Ooit gehoord van een bank die gratis geld weggeeft? Ah!

Maar stel je nu eens dit scenario voor: iedereen met schulden neemt zich vandaag voor, die schulden direct terug te betalen. Stante pede. Dat kan natuurlijk niet, want ze hebben dit geld zelf niet! Maar laat dat geen probleem zijn en stel je nu voor dat alle andere mensen, die geen schulden hebben (maar wel geld), deze mensen mét schulden zouden willen helpen door hen al het geld te geven dat voor de terugbetaling nodig is. Al het geld dat voor de terugbetaling nodig is, dat is dus het ontleende geld + de rente! Het ontleende geld is echter al het geld dat er is! Al het geld dat er is, al het geld dat in de omloop is, is namelijk geleend geld. Er is geen ander geld in de omloop dan geld dat ooit door iemand van een bank geleend werd.

De conclusie is deze: ook als iedereen die geldschulden heeft zou besluiten om deze schulden terug te betalen en daarbij bovendien geholpen zou worden door alle andere mensen met geld, dan nog zou het niet mogelijk zijn om MET AL HET GELD DAT ER IN OMLOOP IS alle schulden terug te betalen. Het zou lukken om het ontleende geld terug te betalen. Dat is namelijk gelijk aan al het geld dat in omloop is. En dan zou gelijk al het geld dat in de omloop is ook op zijn. Maar wat niet mogelijk zou zijn is dit: de rente betalen! Er zou namelijk geen geld meer te vinden zijn in heel het economisch systeem – ook niet in de kous van mijn betovergrootvader – om een enkele cent van de afgesproken rente aan de bank te betalen.

Als je dit beter wilt begrijpen bedenk dan dat die rente nooit in het economische systeem gebracht is. Niemand heeft het ooit meegemaakt, een lening bij de bank aangegaan te zijn en dan de rente er als een cadeautje bij te krijgen! De rente op een lening, willen we die ook kunnen aflossen (niet terugbetalen, want de rente is geen deel van het ontleende geld en moet dus niet worden terug betaald, maar is in feite de PRIJS die je betaalt voor de lening), kunnen we enkel afsnoepen van anderen. Dit ‘afsnoepen’, overigens, leidt er dan toe dat bepaalde mensen met mathematische zekerheid NOOIT hun ontleende geld + rente zullen kunnen inlossen, tenzij er nieuw geld in de economie gepompt wordt, wat, overigens, alleen maar kan door nieuwe leningen waaraan dan ook weer nieuwe rentebedragen gekoppeld zijn (waardoor het fenomeen ontstaat van rente op rente).

Dit betekent dat ons huidige geldsysteem uitsluit dat ooit iedereen rijk zal worden in geld. Er zullen altijd mensen (of regeringen en organisaties) met geldschulden zijn. Niet omdat er iets mis is met deze mensen (of regeringen en organisaties), maar omdat er iets mis is met het hele spel. Er zit een fout in onze spelregels rond geld, die maakt dat nooit iedereen kan winnen. Er zullen winnaars zijn, maar met grotere zekerheid ook: verliezers. In feite niet met grotere zekerheid, maar met absolute zekerheid. Denk aan een stoelendans! Als er een stoel te weinig is, MOET iemand, wie dat ook zij, verliezen.

Nu is het mijn grootste wens dat iedereen in onze economie zijn verlangens kan vervullen. En dat kan, wij kunnen met z’n allen voldoende en voldoende diverse goederen produceren om voor iedereen de waarde te scheppen die die nodig heeft en/of verlangt. We kunnen dat overigens op onze sokken en ook hoeven we daar de aarde niet voor te belasten. De grote uitdaging is, nu, om een geldsysteem te creëren dat er voor kan zorgen dat die waarde verdeeld wordt, over alle mensen.

Voor mij is de economie een ‘spel’ waarvan ik verlang dat zij iedereen voedt: jong en oud, wit en zwart, groot en klein, vermogend en onvermogend. Zelf rijk worden is leuk, maar iedereen in rijkdom zien is nog leuker, zo lang die rijkdom maar niet ten koste gaat van anderen. We kunnen onze economie organiseren als een stoelendans. En ja, dan zullen er verliezers zijn! Maar we kunnen onze economie ook organiseren als een ruimte waarin het geld er voor zorgt dat elke mens en elk wezen een vervuld leven kan leiden…

Dit wordt vervolgd… In mijn volgende post spreek ik over de website joytopia en over het dankkonto dat ik daar gisteren geopend heb! Stay tuned… Gelijkaardige posts:

• Op naar een gezonde economie! – deel II
• Debat met Roland Duchâtelet en Phillippe Van Parijs – Deel I
• De aarde als kapitaal
• Een nieuw begin
• Meeting over het basisinkomen in Brussel

Tegelijk wilde ik dus ook zwaarder worden. En aangezien ik moeilijk vet bijkom was er maar één optie: spieren! Ooops Dat hoorde eigenlijk niet echt bij mijn ‘identiteit’. Integendeel. Ik was altijd eerder een intellectueel type. Hoewel, tot ik ontdekte dat ik feitelijk een ‘emotioneel’ type ben – wat, overigens, veel leuker aanvoelt! Maar nu dus ook nog eens een fysiek type… Hmmmm Was ik mijn lichaam onderweg niet ergens kwijtgespeeld…? In ieder geval zien dat ik mezelf straks nog herken!

Van daaruit op zoek naar de juiste trainingsmethode. Begin dit jaar begon ik in het fitnesscentrum vlak bij de deur omdat je, om spieren bij te krijgen, toch met gewichten moet trainen. En bij de fitness/de gym hadden ze toestellen. Dus begon ik op die toestellen intensief te trainen. Tot iemand me vertelde dat vrije gewichten eigenlijk beter zijn. Een vriend had die thuis staan maar had te weinig ruimte. Dus trainden we een tijd samen met die gewichten op mijn kamer. Maar toen we, om praktische redenen, niet meer samen konden trainen en de gewichten toch bij me op de kamer bleven liggen, vond ik het plots hééél erg moeilijk, nog gemotiveerd te blijven die gewichten ook effectief verder aan te raken. Hmmm. Geen leuk vooruitzicht.

Mijn doel, zwaarder te worden door meer spieren, staat vast. Ik bereik mijn ideale gewicht – en dat is nog ongeveer 12kg te gaan tot ik (magisch getal) 69,75kg weeg. Leuk!

Maar als ik gewichtheffen nu ook nog leuk zou vinden! Kennelijk is dat echter niet het geval. Mijn doel moest worden bijgesteld of bereikt worden met een andere methode… In diezelfde tijd stuurde een andere vriend een e-book door met als titel: Convict Conditioning. How to Bust Free of all Weakness – Using the Lost Secrets of Survival Strength. Typisch Amerikaanse titel – moeten ze dan tegenwoordig overal ‘Secret’ inzetten! – maar wel een fantastisch boek! Wat er in verdedigd wordt is dat het veel beter is spieren – én kracht – te trainen door geen machines, geen gewichten, maar… je eigen lichaamsgewicht te gebruiken. Umpf? Was dat dan niet te licht? (Bij het trainen met de barbell deed ik squats met meer dan m’n lichaamsgewicht!). Maar dit denkende kwam ik toch bedrogen uit. Tijdens het trainen met gewichten merkten we op dat de oefeningen op het eigen lichaamsgewicht (pullups, dips, …) feitelijk de zwaarste waren. Als kind, herinner ik me, deden we vaak ‘optrekken’ aan het sportraam in de turnzaal. Dat ging toen heel simpel! Bij kinderen staat echter het eigen lichaamsgewicht nog in een andere verhouding tot de spierkracht dan bij een volwassen persoon. Dus allez, de uitdaging had ik elke dag bij me!

Daar komt nog de filosofie bij die in Convict Conditioning beschreven wordt. Bijvoorbeeld: Wat kan het doel zijn van meer kracht? Leren, objecten buiten je te bewegen? Of leren, je eigen lichaam met kracht en beheersing door de ruimte te bewegen zoals je dat zelf wil? Wij, als moderne mensen, hebben het verleerd ons lichaam echt te bewegen. De zwaartekracht trekt er aan, en oermensen en dergelijke klommen nog in bomen enzo, maar dat doen wij niet meer. We houden meer van comfort en luxe, wat ook fijn is natuurlijk, maar niet meer als het een basisbehoefte wordt omdat we te kortademig zijn geworden om het nog zelf te doen! Fitness en kracht bieden niet enkel biologische voordelen (een betere gezondheid, sexleven, etc.) maar ook psychologisch betekent het heel wat, het eigen lichaam vrij te kunnen bewegen! Voor iedereen betekent dat wat anders, maar voor mij is het ook een enorme uitdaging uit m’n hoofd te stappen en in mijn lichaam te gaan leven! Heerlijk

En dat is maar een eerste voorbeeldje van hoe de auteur Paul “Coach” Wade (pseudoniem), deze manier van trainen voor mij aantrekkelijk maakt in zijn boek. Wat mij echt overstag heeft doen gaan om voor deze trainingsmethode te kiezen is de naam ervan: Calisthenics! (In het Nederlands ‘gymnastiek’, hoewel dat andere associaties bij me oproept – eerder turnen – dus laten we dat even vergeten…) Het woord ‘calisthenics’ komt van de Griekse woorden Khalos en Stenos en die betekenen respectievelijk schoonheid en kracht! Khalos=Schoonheid. Stenos=Kracht! Geweldig! Alleen al daarom zou ik voor deze methode kiezen Ten eerste: het is Grieks, het komt van de antieke Grieken. Daar voel ik me meer toe aangetrokken dan tot de Romeinen, bijvoorbeeld, en inderdaad, ik associeer Grieks ook meer met een adoratie van het lichaam, terwijl Romeins mij eerder aan techniek en efficiëntie, gewichten dus, doet denken! Grieks is de psyche, Romeins de uiterlijke materie. En ga zo maar door… Ik wil daarmee geen waardeoordeel uitspreken en voor een deel is het natuurlijk cliché, maar allez, zo leeft het wel een beetje in mijn ziel. Dus dit is gewoon de perfecte trainingsmanier.

Deze manier van trainen heeft wel een aantal consequenties. Voordien wilde ik met gewichten snel meer spieren bijkrijgen. Als je leest op internet dan is dat blijkbaar ook mogelijk. Je leest de wildste verhalen van mensen die met veel overtuiging brengen dat ze in zes maanden volledig fysiek getransformeerd zijn. Anderen betwijfelen dat dan weer en zeggen dat het opbouwen van een gespierde fysiek jaren duurt. De waarheid ligt, denk ik, ergens in het midden maar hoe dan ook, dit kan met gewichten – met calisthenische oefeningen gaat het niet zo snel. In het boek staat ook een hele opbouw, beginnend met super simpele oefeningen die iedereen kan doen, ook personen totaal uit conditie. En dan bouwt het op tot je uiteindelijk pushups kan doen met 1 hand, pullups met één arm, perfecte legraises, handstand pushups kan doen met één arm, door de knieën kan hurken op één been en de perfecte brug kan sluiten. Dat zijn de doelen waar je met dit boek naar toewerkt. Maar het duurt dus ongeveer een jaar, voor je daar bent. Misschien zelfs langer. Omdat ik fitheid echter tot een levenslange conditie wil maken voor mij, is dat in feite niet erg. Het is belangrijker een trainingsmanier te vinden die ik m’n hele leven volhoud omdat het me inspireert en omdat ik het leuk vind, dan een manier van fitness te vinden die meteen supersnel resultaat geeft. Dit zal bovendien meteen ook een goede oefening zijn in langdurige discipline. Met drie keer trainen per week ben ik nu al zo veel mogelijk vooruitgang aan het maken… Ter oriëntatie hangt het trainingsschema aan de muur!

Mijn nieuwe trainingsschema!

Mijn nieuwe voedingsschema!

Dit is geen softe weg. Om spieren bijkrijgen gemakkelijker te maken moet ik hem niet gaan. Maar het voelt veel opwindender en het doel is ook een pak aantrekkelijker! Het gaat niet enkel om de massa meer, ook niet louter om brute kracht, maar om de harmonie en de kracht van het lichaam zelf, dat stilaan zijn natuurlijke vorm begint te krijgen (khalos) en zijn bewegingsvrijheid begint te vinden (stenos). Dat kan natuurlijk ook met gewichten bereikt worden, maar ergens voelt dit natuurlijker. Volgens Paul Wade is het ook gezonder voor de gewrichten (die mee de kans krijgen krachtiger te worden, omdat het zo ‘traag’ gaat). En er is ook de extra uitdaging van het houden van evenwicht – de relatie lichaam-ruimte is hier vrijer en natuurlijker. En ook het minimalisme (zo min mogelijk materiaal nodig) van deze trainingsmethode spreekt me aan. In feite voel ik me tegenover mensen die al veel meer bereikt hebben hier nog een bleu’tje, maar met de tijd hoop ik hier een beter lichaam, meer fysieke vrijheid, meer mannelijkheid ook misschien, te vinden.

Er zijn twee zaken die ik hier nog aan wil toevoegen. De auteur van het boek Convict Conditioning gebruikt een pseudoniem. Dat wil zeggen: Hij wenst volledig anoniem te blijven. Dit naar eigen zeggen omdat hij in de VS in verschillende gevangenissen heeft gezeten en niet als zodanig herkend wil worden. Dit maakt het geheel een beetje mysterieus. Er zijn zelfs mensen die het hele verhaal dat rond het boek verteld wordt niet geloven en denken dat de auteur zichzelf niet wil bekendmaken omdat hij zijn gevangenisleven verzonnen heeft en misschien ook wel de prestaties die hij heeft bereikt op sportief vlak. Het geheel zou dan slechts geënsceneerd zijn om een hype te creëren rond dit boek en daarmee de verkoop de hoogte in te duwen; wat dan inderdaad gelukt is want er is kennelijk een hype geweest rond dit boek! Ik kan niet oordelen wat waar is en wat niet op dit punt, maar ik wil wel zeggen dat het me een ongemakkelijk gevoel geeft, heel deze geheimzinnigheid. Dat is echter niet zo belangrijk, zou je kunnen denken. Als de inhoud van het boek maar klopt! Daarover gaat echter mijn tweede opmerking. Paul Wade doet in dit boek heel erg zijn best het trainen met gewichten in discrediet te brengen. Dit doet hij door te argumenteren dat het trainen met gewichten ongezond is voor de gewrichten en ook door aan te geven dat veel mensen met een grote spiermassa door het trainen met gewichten de bewegingen die hij beschrijft in zijn boek niet kunnen doen! Ze zijn eenzijdig getraind en kunnen wel gewichten bewegen, maar niet hun eigen lichaam, zoals ik hierboven ook heb beschreven. Dat is natuurlijk niet altijd waar, lijkt me. En ook dat het ongezond zou zijn wordt door anderen natuurlijk bestreden, iets waar ik echter niet over wil en kan oordelen. Verder argumenteert hij dat de oefeningen met het eigen lichaamsgewicht die hij geeft een perfect alternatief zijn voor het trainen met gewichten. Omdat ik ook zwaarder wil worden is voor mij de vraag natuurlijk: kun je hierdoor ook spieren winnen? Ik ben feitelijk benieuwd waar ik zal staan op dat vlak als ik uiteindelijk de oefeningen kan doen die Paul Wade beschrijft in zijn boek. Want nu ben ik niet in staat One Arm Pushups, Hanging Straight Legraises, One Arm Pullups, One Leg Squats, One Arm Handstand Pushups en Stand to Stand Bridges één keer te doen, laat staan meerdere keren achter elkaar! Op een gecontroleerde manier! Dat komt omdat het me momenteel aan coördinatie ontbreekt. Maar ook aan kracht. Daarom is mijn verwachting dat als ik door de opgebouwde reeks oefeningen ben gegaan die Paul Wade beschrijft, ook merkelijk aan kracht zal zijn gewonnen. En meer kracht=meer spieren, heb ik al eens een keer gelezen. Maar ook daarover kan ik eigenlijk niet echt oordelen! Het enige wat ik nu dus ga doen (en al bezig ben) is die weg gaan tot ik de zonet genoemde oefeningen kan uitvoeren en dan zien hoe veel ik in gewicht ben toegenomen!

Eigenlijk is het een beetje een experiment, vergelijkbaar met wat ik nu al een tijdje doe met raw food. Ook over raw food zegt de ene dit en de andere dat en de dingen die de lovers van raw food zelf zeggen zijn ook lang niet altijd waar (wetenschappelijk juist, onderbouwd en/of bewezen) en toch is het een fijne manier van eten. Voor mij is uiteindelijk de ervaring van belang en het resultaat; of ik er mee bereik wat ik wens te bereiken. Lukt dat en haal ik het vooropgestelde gewicht, dan is dat fantastisch! Lukt dat niet, dan zal ik in ieder geval al een pak sterker zijn, sowieso – en ook enkele vaardigheden bijgewonnen hebben die de moeite zijn! En uiteindelijk blijft het dan nog altijd mogelijk van daaruit met gewichten verder te trainen – als dat nodig mocht zijn. Als je denkt dat dit een goed idee is, laat het dan – via de commentaar – weten. Als je hierbij bedenkingen hebt hoor ik het ook graag! Alvast bedankt!

“Lights out!” zou Paul “coach” Wade zeggen. Ikzelf ben in ieder geval nu wel vertrokken!

Gelijkaardige posts:

• Langzaam maar zeker een doel bereiken
• 30-Dagen proef Raw Food Dieet: dag 11
• 30-dagen proef raw food dieet begint morgen!
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 9
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 16