De minnaar van de zon
wil ik zijn
gisteren warmde je nog mijn dijen
van goud
Je drong in me binnen
ik voelde je hitte
op mijn gelaat
ik was helemaal open
voor jou bonkende stralen
van zo een simpel geluk
als jou warmte

- © Merijn Fagard, 24-4-2009

Gelijkaardige posts:

• De jongen die zich verschool
• Raw Food Potluck over exact 7 dagen in Brugge!
• Hoe gemakkelijk en snel haver koken?
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 2
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!

Ooit was ik bij een heel wijze life-coach en die vertelde mij dat verdriet betekent dat je niet op je eigen verlangens bent gericht. En verdriet had ik. Diep verdriet. En zijn boodschap aan mij was dan ook dat ik in het leven feitelijk niet op mijn ware verlangens was gericht.

Er zijn weinig gevoelens waar ik zo van kan genieten, waar ik zo vredig van kan worden, waar ik zo intens door vervuld kan zijn als de gevoelens van verdriet die ik van tijd tot tijd ervaar.

Dat lijkt een contradictie met het bovenstaande, maar wat verdriet met mij doet is: het geeft mij het gevoel dat ik dichter bij mezelf kom, misschien wel dichter bij wat ik ECHT verlang. Oh jee, die ‘echt’, ja, dat is een harde! (Mensen die het gevoel kennen zullen mij begrijpen.)

In feite is het verdriet een ‘time out’-gevoel. Het overspoelt mij. Het is als een warme zee die haar liefdevolle golven om me heen laat kabbelen.

Maar ‘time-out’ betekent dus time-out van wat? Waar geeft het verdriet me een vrijplaats voor? Het is een gevoel dat me zo overspoelt, zo meeneemt en dat zo urgent is, dat ik mij volledig gerechtigd voel mezelf even geheel time-out te geven van het hectische en ‘folly’ leven dat ik in stukken en brokken aan het leven ben. Het geeft mij de boodschap van: ‘Oooh, ga nu eens even zwaar in een zetel zitten en uithangen; van de zon genieten en even alles, maar dan ook alles wat je aan het doen bent en wat eigenlijk een afleiding lijkt te zijn van datgene wat je ten diepste verlangt, loslaten!’ Die missie van verdriet lijkt daarmee voor mij te zijn me dichter bij te brengen bij de eigenlijke kern, de diepere bron, de diepere tere en kwetsbare schat van echt, diep verlangen.

Ik zeg niet dat mijn leven geheel ‘folly’ is, integendeel, er zijn veel leuke kanten aan. Maar ergens gaat het toch voorbij aan iets dat ik ten diepste verlang en niet lijk te zien… Wat is het? In mijn gevoel van verdriet, diep binnenin, lijkt het te zitten. Als ik daar zou kijken, zou ik het zien.

Als jij verdriet in je leven ervaart, kun je dus in de kern daarvan misschien vinden wat je echt verlangt. En het verdriet lijkt dan een gevolg te zijn van al die dingen die je gedaan hebt en die aan dit verlangen voorbij zijn gegaan. Die het ontkend hebben… Die het – bijna – hebben vernietigd.

Maar gelukkig kan verlangen niet vernietigd worden. Gelukkig is er nog die boodschapper. Het verdriet die mij op liefdevolle toon komt zeggen: ‘Wie je ook bent (vul je eigen naam hier in), jij bent in feite dit vergeten! (Zelf in te vullen wat ‘dit’ betekent voor jou.)’

Voor mij, ik weet nog niet wat er in die kern werkelijk zit. Ik durf nog niet goed te kijken. Maar de mantel van het verdriet komt als een boodschapper op mij af en wijst mij op mijn hart. Mijn hart zal mij tonen wat ik echt verlang. De missie van mijn verdriet is mij te wijzen op wat ik verloren heb… Op wat ik nooit bezeten heb! Op wat ik van het leven met heel mijn hart en liefde verlang…

Verdriet, in zijn zachte vorm, niet in zijn pijnlijke, schrijnende, is een boodschapper die ik graag ontvang! Ik hou van hem…

Op een gegeven moment zal hij terug wegrijden. Op zijn witte paard. En het aan mij overlaten te bedenken, wat ik kan DOEN om mijn ware verlangens waar te maken. Ik weet ze wel. Hij heeft ze mij getoond.

Maar verdriet heeft dus een missie. Zo zie ik het nu. En als jij verdriet in je leven ervaart, alsjeblieft, doe jezelf dan een plezier en zoek, in de pijn, naar het verlangen!

Gelijkaardige posts:

• Het Hart
• Een nieuw begin
• Gevoelens
• De naïviteit van een fysicus
• Het idee dat er niet genoeg tijd is

David Wolfe, de man die aan Raw Food en het promoten van het verbouwen van natuurlijke producten zijn leven heeft gewijd, zegt dat het nodig is voor de mens om zonder schoenen te lopen aangezien de rubberen zolen van onze moderne schoenen de mens isoleren van de negatief gepoolde stralingen die uit de aarde komen. Een mens die hoger dan, zeg maar, anderhalve meter van de grond is en niet geaard is en dit voor een lange tijd, zal demineraliseren. Dat schijnt een ontdekking geweest te zijn van de NASA, aangezien men merkte dat de lichamen van astronauten die langdurig in de ruimte verblijven demineraliseren. Uit de kosmos komen positieve stralingen, uit de aarde echter negatieve stralingen. Om niet overmatig positief geladen te worden is het daarom noodzakelijk dat de mens voldoende met de aarde in contact blijft en dit kan door op blote voeten te lopen op de grond!

Deze wijsheid heeft David Wolfe niet alleen van zichzelf of van de NASA, maar ook van de van oorsprong Oostenrijkse filosoof en onwikkelaar van de antroposofie, Rudolf Steiner. Rudolf Steiner is ook de man van de (in België) zo genoemde Steinerscholen, waar ik zelf ook mijn hele ‘schoolcarrière’ naar toe ben gegaan. Bovendien behoort de filosofie van Rudolf Steiner bij mijn favorieten! Voor mij kwamen er dus twee dingetjes bij elkaar toen ik merkte dat de Raw Food ‘Guru’ die ik het meest fascinerend vind en van wiens boeken ik zo veel heb geleerd, ook iemand is die Rudolf Steiners werk heel goed kent en bewondert.

Op één van mijn wandelingen kreeg ik, misschien door het filmpje van David Wolfe waarin hij laat vallen dat lopen zonder schoenen gezonder zou zijn, plots zin om zonder schoenen te gaan lopen. Eerst dacht ik dat dit een beetje pijn zou gaan doen, maar als ik de brandnetels ontweek en scherpe takjes en doorns, dan bleek dat goed mee te vallen! Zelfs in het bos! Het bleek in feite een heel erg leuke ervaring… Over aardstralen en zo kan ik (voorlopig nog) niet zó veel zeggen, maar ik voelde mij wel wonderlijk gerevitaliseerd. Ik dacht ook dat ik het koud zou gaan krijgen aan mijn voeten, aangezien ik dat altijd ervaar als ik met blote voeten stilzit, maar nu ik aan het wandelen was had ik daar absoluut geen last van, ook al was het gras zelfs een beetje nat! Integendeel. Dit was fris en revitaliserend en het begrip koud was niet echt van toepassing…

Het had ook een bevrijdend effect. Ik voelde een bevrijd, heel erg enthousiast gevoel hierbij! (Wat ook kan komen doordat het de eerste keer was. )

Er zijn overigens nog ervaringen die ik voelde, en gedachten die zich daarbij aanknoopten. Ik leek plots te voelen via mijn voeten hoe groot de aarde is… Ik heb vaak geprobeerd, gevoelsmatig en liggend op de grond, de grootte van onze aarde te voelen waar wij met z’n allen op leven. Ik zeg graag ‘onze aarde’, omdat het me niet duidelijk lijkt waarom de aarde van iemand zou zijn en vooral niet eigenlijk waarom ze NIET van iemand zou zijn. en dus: van iedereen!

Deze poging, mij de grootte van de aarde niet alleen mentaal voor te stellen, maar ook onder mij te kunnen voelen, lukte op deze manier echter nooit echt. Nu daarentegen, wanneer ik zonder schoenen loop, voel ik plotseling hoe klein eigenlijk het oppervlak is waarmee mijn voetzolen de aarde raken en ook… de grootte van onze aarde zelf. Intuitief. Op een intuitieve manier kon ik voelen hoe de verhoudingen aarde-mens eigenlijk precies liggen..!

In vergelijking met lopen op schoenen is dit toch een heel groot verschil. Ik heb het gevoel dat schoenen het belang van de mens overschatten. Met schoenen heb ik het gevoel dat ik óver de aarde ga, en ook dat (wat niet zo onlogisch is, feitelijk) het oppervlak dat de grond raakt (mijn schoenzolen) groter is (en lomper). Zonder schoenen verandert zowel het gevoel van wendbaarheid en vrijheid als (raar genoeg schijnbaar een beetje in tegenspraak hiermee) het gevoel van verbondenheid met de aarde. Er gaat werkelijk een energie uit van de (grootte) van de aarde, die doorheen het hele lichaam trekt en de vitaliteit en het gevoel van veiligheid bij mij vergroten (hééééél erg belangrijk!).

Er is nog iets ‘raars’ hierbij gaande. Met schoenen blijkt dat ik (onderbewust) het gevoel heb dat de relaties met andere mensen belangrijker zijn. Ik heb meer het gevoel dat ik van jou en anderen echt afhankelijk ben en dat daarom de aard van onze relatie van extreem belang is. Zonder schoenen daarentegen wordt de relatie met de aarde belangrijker. Het gevoel van veiligheid is niet meer afhankelijk van de relaties die ik heb met de mensen rondom mij, maar vloeit voort uit het feit dat de grote aarde, energetisch, in mij verderloopt. Het is niet elkaar waar we, voor ons voortbestaan en welzijn, van afhankelijk zijn. Het is de aarde. De aarde is het meest basale.

Met schoenen aan heb ik het gevoel dat relaties met andere mensen juist extreem belangrijk zijn en voel ik mijn verbondenheid met de aarde veel minder. De aarde wordt vergeten.

Bovendien wordt mijn grootte dus in een juister perspectief geplaatst. Het is niet dat ik klein ben en de aarde groot: daar gaat het niet om, want ik en de aarde zijn verbonden. Maar het perspectief wordt juister, waarder. Het is alsof je na jaren terug komt in een huis waar je als kind hebt gewoond en zegt: ‘Och, was het maar zo klein!’ Maar dan in de omgekeerde richting: je staat plots met blote voeten op de aarde en voelt: ‘Och, is de aarde zo groot! In dat geval heb ik mij als ‘kleine’ mens die verbonden is met deze aarde helemaal voor niets ‘druk’ gemaakt!’ Zo ongeveer zou ik deze ervaring kunnen omschrijven…

Niet alleen de verhouding aarde-ikzelf verandert hierdoor voor mij, ook de verhouding tussen de aarde en andere mensen in het algemeen. Doordat de aarde groter wordt en de mens kleiner wordt (in verhouding tot elkaar), krijg ik ook het gevoel dat de ruimte rondom mij groter wordt en dat er in feite meer ruimte rondom mij ontstaat voor ontmoeting met andere mensen en vrijheid. Het wordt gemakkelijker om gedesinteresseerd met mensen om te gaan. Ze zijn immers niet meer zo ‘belangrijk’ voor mij. Ook zij leven gewoon van de aarde, net als ik, en mijn verhouding met anderen verandert dan van een ‘economische’, ‘geïnteresseerde’ naar een vrije en gedesinteresseerde houding. Het gevoel van ‘competitie’ valt weg. De aarde is groot genoeg! En dat is nu niet alleen maar een wetenschap, maar ook een gevoel! (In feite lijken we met z’n allen toch het omgekeerde te geloven, aangezien vaak wordt gezegd dat de aarde overbevolkt is – iets waar ik nog niet helemaal uit ben…).

Zou het kunnen dat wij mensen elkaar beter zouden begrijpen, als we meer op blote voeten zouden lopen? Het is opmerkelijk dat spreekwoorden met ‘schoen’ of ‘voet’ er in het hebben over het verschil in ‘status’, ‘geluk’, economisch welvaren, enz. Zoals bijvoorbeeld: ‘op grote voet leven’, ‘niet in iemands schoenen willen staan’, ‘wie het schoentje past trekke het aan…’ Schoenen lijken te focussen op de verschillen tussen de mensen. Op de plaatsen waar we elkaar eigenlijk niet echt begrijpen, of niet met elkaar zouden willen ruilen, of juist wel, maar dan ten koste van onze eigenheid (zie de zusters van Assepoester die, om het schoentje te kunnen aantrekken, hun voet verminken). En denk ook aan – wie was toch ook al weer dit personage? – uit de Griekse mythologie die op basis van de voeten en tot haar eigen grote teleurstelling Poseidon, de watergod, als minnaar koos, terwijl ze eigenlijk verliefd was op Zeus! En Poseidon had mooie voeten, aangezien hij steeds blootsvoets liep door het water, God van de zee als hij was! Met andere woorden: focus nooit op hoe de ander met de grond in contact staat, maar focus liever op je eigen connectie met de aarde. Als je je openstelt voor die energie merk je hoe weinig je nog van anderen echt afhankelijk bent. De aarde voedt je.

Naaktheid geeft een kwetsbaar gevoel. Naaktheid maakt het in feite moeilijker om op een vrije manier met elkaar om te gaan, lijkt mij (ik weet niet hoe het is als we daar aan zouden ‘wennen’, als dat überhaupt mogelijk is!). Ook blote voeten op het gras geven wel dit kwetsbare gevoel. Maar het is niet zo sterk als wanneer het volledige naaktheid zou betreffen. Het is meer het gevoel van: ‘Oh, is dat ons ware formaat?’ En: ‘Is dat het ware formaat van de aarde?! Wat kan er dan nog misgaan?’ Het is een gevoel van kwetsbaarheid in veiligheid, want de aarde geeft energie!

Er is een ‘nederigheid’ die bestaat uit het (artificieel) verkleinen van de mens. Men probeert nederigheid (in de mens of in zichzelf) op te wekken door de nadruk te leggen op de eigen of op onze kleinheid. Er bestaat echter ook een gevoel van ‘nederigheid’ dat voortvloeit uit een (plots) besef van hoe groot en mooi het alles buiten ons wel is! Het heelal, het universum, de natuur, je kunt het noemen zoals je wilt… Het gevoel is dan meer een soort van bewondering en de nadruk ligt niet op onze nietigheid, maar op de grootsheid van het al. Ik ervaar echter dat het lopen op blote voeten bij mij nog een ander gevoel opwekt, dan één van deze twee. Het geeft mij niet het gevoel dat ik zelf een klein, miezerig mensje ben dat de aarde bovendien nog kapot maakt ook. En het geeft mij ook niet in de eerste plaats het gevoel dat de aarde (of het heelal) een groot wonder is, waar ik met bewondering naar kan kijken. Het geeft mij het gevoel dat ik echt verbonden ben met de aarde, op gelijke voet sta er mee (sic!). Het geeft mij ook het gevoel bovendien van de heersende proporties tussen mij en de aarde. Daarmee echter ook van de heersende proporties tussen de aarde en de andere mensen, waardoor tenslotte mijn gevoel van verbondenheid (in feite van vrijheid) tegenover de andere mensen vergroot. Stel je voor dat je met je blote voeten in het gras staat. Het gevoel is dan een verbondenheid met het grotere geheel, in feite: de aarde, die niet via het hoofd loopt maar via de voeten! Ik ervaar dit als een erg vreugdevolle, springerige, fijne, vitaliserende ervaring. Ze doet me eerder denken aan de indianen dan aan één van de grote wereldgodsdiensten, wereldbeschouwingen en/of zelfs de wetenschap… Ik voel me dankbaar tegenover deze aarde die ons de mogelijkheid geeft om op een vrije manier met elkaar om te gaan. Op gelijke voet inderdaad!

Gelijkaardige posts:

• Op naar een gezonde economie! – deel II
• Op naar een gezonde economie! – deel I
• Ochtendroutine & avondritueel
• Jouw belangrijkste relatie
• Dankbaarheid

In deze verschillende boeken is er iets wat mij verwart. Vele, vooral de Amerikaanse, leggen de nadruk op het hebben van zogenaamde positieve emoties. Blijheid, vreugde, verlangen, dankbaarheid, liefde, sex zijn zulke emoties. De negatieve daarentegen moeten worden verwerkt en losgelaten worden, want ze zijn slecht voor de gezondheid en zorgen er bovendien voor dat datgene waarop je gericht bent bij het beleven van deze negatieve emoties (alle situaties, herinneringen enzovoort waar je géén goed gevoel bij had – de ‘shit’, zoals dat vaak wordt uitgedrukt) zich keer op keer in je leven herhaalt. Verdriet, angst(en), jaloezie, wrok, pijn (in alle mogelijke vormen) en schaamte zijn voorbeelden van zulke gevoelens, die je volgens deze boeken maar beter niet kunt hebben en cultiveren.

Gevoelens worden veroorzaakt door gedachten, in combinatie met wat je over de werkelijkheid ervaart. Dus ik ervaar bijvoorbeeld dat een vriend sterft en ik ervaar in mijn herinneringen de momenten die we samen hebben doorgemaakt. In gedachten denk ik daarbij: ‘Nu zal ik hem nooit meer zien, nooit zal ik meer met hem zulke mooie momenten die we samen hebben meegemaakt kunnen beleven!’ En ik denk aan alles wat ik nog samen met hem had willen beleven en een golf van verdriet overvloeit mij… Het is omdat ik denk dat de dood een einde stelt aan onze relatie, voorgoed een einde, aan een relatie die ik als een bron van vreugde (of welk gelukkig gevoel dan ook) heb ervaren, dat ik dit – specifieke – verdriet voel.

Stel dat ik andere gedachten zou hebben over de dood. Dan zou ik me bij het sterven van een vriend ook anders voelen? Wellicht wel. Als ik zou denken: ‘De dood is slechts een overgang. Het is mogelijk voorbij de dood de verbondenheid met mijn vriend toch verder te ervaren en op een gegeven moment onze relatie, ondanks zijn (en misschien ook mijn) dood, misschien zelfs terug verder op te nemen’. Als ik dat zou denken, echt zou geloven ook (of misschien zelfs ‘bewijs’ – door ervaring, of op welke andere mogelijke manier zou hebben hiervoor), zou ik me dan anders voelen? Ik denk het wel. Het verdriet zou niet weg zijn, aangezien ik ook verdrietig kan zijn omwille van het feit dat hij er nu niet is, maar het zou toch anders zijn. Het zou meer een gevoel zijn in de zin van dat hij een verre reis aan het maken is misschien, waarna we elkaar wellicht weer terug zullen zien en onze ervaringen zullen kunnen uitwisselen, dan het gevoel dat ik heb als ik geloof dat deze vriend nu voorgoed uit mijn ‘leven’ verdreven is en bovendien de herinnering er aan dat ook mijn leven ooit over zal zijn, wat onder de omstandigheid van een geloof in de dood als het absolute einde een heel andere gevoelslading krijgt…

Gedachten bij een bepaalde ervaring, als ik deze gedachten kan geloven tenminste (!), geven aan mijn emoties een heel andere ‘touch’. En vaak kunnen ze mijn gevoelens ook helemaal omgooien. Als ik werkelijk positief over de dood denk kan ik zelfs blij zijn voor mijn vriend dat hij overleden is en er eventueel naar gaan verlangen, zelf ook op een gegeven moment die ‘drempel’ over te gaan. In ieder geval zal de gedachte aan de dood op deze manier een rustgevend gevoel van troost meebrengen samen met en naast het verdriet dat ik voel bij zijn verlies…

Dit zijn erg diepgaande bemerkingen en in boeken over psychotherapie, self-help en soms ook religie kun je dergelijke perspectieven ook terugvinden.

Maar blijft: wat is er mis met gevoelens van angst, pijn, onmacht, boosheid, wrok, schaamte, frustratie, jaloezie, enzovoorts? Dat is een retorische vraag want als ik bijvoorbeeld zelf deze gevoelens heb dan vind ik dat niet leuk. Deze gevoelens ervaar ik als een diepe vorm van lijden.

Lijden is een heel erg moeilijke. Ik vind lijden echt een heel erg moeilijke. Met lijden kan ik niet goed overweg. Helemaal niet! Ik ben eigenlijk intolerant voor lijden. Ik stel me intolerant op voor lijden. Als ik lijden zie of voel dan krijg ik het gewoon niet over mijn lippen, iets te zeggen in de zin van dat het lijden wel zinvol is en dat je er altijd wel iets uit kunt leren. Lijden, als het echt lijden is, is gewoon te erg. Als ik gevoelens van pijn en lijden ervaar, bij mezelf, en ook vaak bij anderen, dan voel ik me daar niet goed bij, ongemakkelijk, ik haat dat, deze gevoelens te zien, te ervaren. En ik voel me vaak machteloos, te zien wat er gebeurt en geen oplossing te kunnen bedenken om van het lijden af te geraken.

En dan zijn er de self-help boeken. Waarvan de auteurs me willen uitleggen en leren hoe van lijden, van negatieve emoties ook en van negatieve gevoelens, af te komen. Verander gewoon je perspectief op de wereld! Debug je gedachten, je denken, zorg ervoor dat al die onware of onbewijsbare gedachten die je hebt over ‘het leven – en de dood’ en alles wat daar tussen zit (ziekte, geld, relaties, rijkdom, waarden, gezondheid, geluk, etc. etc.) uit je systeem verdwijnen en vervang deze vervolgens door gedachten over het leven die wel éven waar zouden kunnen zijn en die bovendien positieve emoties bij je opwekken! Dus dat staat mij te doen! Mijn gedachten, mijn denken te veranderen…

‘Confidence’ betekent er op vertrouwen dat de gedachten die mij positieve gevoelens geven over het leven, waar zijn. Het is even goed mogelijk de dood te zien als een absoluut einde als om de dood te zien als een bepaalde overgang, waarna het – op welke manier dan ook – nog steeds mogelijk blijft relaties verder te zetten. (Merk op dat sommige mensen dat ook een horribele idee kunnen vinden. Bijvoorbeeld de Duitse schrijver en hooggevoelige natuur Klaus Mann verlangde een groot stuk van zijn leven naar de dood en vond het een horribele gedachte dat het misschien na de dood nog verder zou gaan. Zijn teksten hierover doen me zeer veel, met name één tekst, waarin hij schrijft over de doodskist als een schip en op het einde aangeeft wat het voor hem zou betekenen mocht uiteindelijk de dood niet het einde blijken te zijn. Dat is voor hem geen positieve gedachte. Klaus Mann heeft een dagboek geschreven en ook enkele toneelstukken, die ik graag heb gelezen en ook een roman, ‘Mefisto’, waar bovendien het gelijknamige stuk van Guy Cassiers, ‘Mefisto for ever’ op gebaseerd is en waarin Klaus Mann vertelt over de keuzes van een Duitse acteur wanneer deze met het Nazisme in Duitsland geconfronteerd wordt. Zie hier voor een klein fragmentje daarvan.)

Wat ik merk is dat ik het moeilijk vind de negatieve gevoelens zelf op te geven. Ik hou daarvan. Ik heb er niet alleen een negatieve ervaring bij – trust me, ik ervaar ze als even verschrijkkelijk, pijnlijk, isolerend en al dat meer als jij – maar… en dan twijfel ik weer.

Waarom zou ik lijden aanvaarden? Niet natuurlijk! Bovendien voel ik me ook schuldig bij het feit dat ik met de gedachte speel. Dat is flirten met de dood, flirten met afhankelijkheid, flirten met emotionele situaties die ik nu nog vermijd maar die absoluut zullen optreden ooit als ik in deze emoties blijf en die embarrassing zullen zijn. Helemaal NIET leuk. Die, als ik er mee naar buiten kom, zoals bijvoorbeeld in deze post, mij met angst en beven vervullen, het zijn immers negatieve emoties, niet, en die zijn, zo is bekend, niet alleen kwetsend voor mij, maar ook moeilijk om mee om te gaan voor anderen. Dit artikel, wil het waardevol zijn, moet een glimlach op je gezicht brengen. Als ik echter over angst praat, over pijn en lijden in een zin die deze dingen niet geheel en ondubbelzinnig afwijst, hoe zal dan het effect op jou, lezer zijn?

Dus onder dit alles zit bij mij een verlangen. Gehoord te worden in al mijn emoties. Aanvaard te worden met alle emoties die ik heb.

Anders dan de doorsnee self-help literatuur, self-help filmpjes enzovoort is de Gestaltvisie. Dat is een vorm van therapie die er van uit gaat dat een gezond organisme, een gezonde, vertrouwvolle mens alle emoties en gevoelens ervaart, elke emotionele toestand ook en deze uitleeft en deelt, er op vertrouwend dat de andere mensen het ook normaal zullen vinden dat het deze gevoelens heeft. Voor de Gestalt is de ideale situatie er één waarin alle gevoelens een plaats hebben. Ook taboe-gevoelens. Ook gevoelens waar ik me ongemakkelijk bij voel, als ik ze uit en/of deel. Een ander gebied waar met deze taboe-gevoelens op een authentieke manier wordt omgegaan (of toch meestal) is de expressie, het creatief omgaan daarmee, met een groot woord: de kunst (zoals dat vroeger heette). Maar juist daaraan zie je ook hoe taboe het is: pas als deze gevoelens creatief verpakt worden, in een schilderij, in het medium van een briljant talent, een briljante gevoeligheid, een briljante vakkennis soms ook, pas dan kunnen we met z’n allen deze gevoelens precies blijkbaar verteren. Kijk bijvoorbeeld naar ‘de schreeuw’. Stel je voor dat je in het dagelijkse leven iemand tegen komt die op deze manier op een bruggetje plotseling zijn of haar gevoelens van angst en wanhoop en wat dies meer zij de vrije loop zou geven, in het dagelijkse leven – precies die gevoelens die Edvard Munch in zijn schilderij ‘de schreeuw’ uitbeeldt? Hoe zou je je voelen, als dat gebeurde en als mensen de tijd zouden nemen en de durf om dergelijke staaltjes van zelfexpressie consequent in hun dagelijkse leven te delen? Maar zo doen we dat niet. Edvard Munch heeft wellicht zelf deze gevoelens op een bepaald punt in zijn leven ervaren. En hij grijpt naar het penseel. Hij loopt niet zelf naar die brug… Zo hoef ik me niet ongemakkelijk te voelen als ik hem daar toevallig tegenkom, maar wordt ik in de stilte van het museum in mijn eigen wanhoop geraakt, als ik voor zijn schilderij kom te staan. Maar wat maakt het zo moeilijk, dergelijke gevoelens in het dagelijkse, mijn leven te vervlechten…

(Aanvulling: het blijkt dat Edvard Munch deze ervaring die hij uitbeeldt in ‘de schreeuw’ wel zelf heeft gehad. Hij heeft het dus niet alleen geschilderd, maar is door de emotie gegaan ‘right now’ en heeft er dan later nog verder expressie aan gegeven. Dat is een feit waar ik bewondering voor heb… Hier kun je het verhaal een beetje lezen…)

Er zijn gevoelens in mij, die geneigd zijn zich te verbergen. Ik ervaar ze alleen. Ik durf het niet aan ze te delen. Toch laat ik ze ook niet helemaal los. Ze sluimeren daar… Met mijn verstand zeg ik: ‘Ik wil deze gevoelens daar niet hebben. Ik wil deze gevoelens überhaupt niet in mijn leven. Waar is dat self-help boek, zodat ik ze zo snel mogelijk achter mij kan laten en loslaten!’ Maar een ander deel in mij hangt vast aan deze emoties, is er aan gehecht en wil feitelijk niets anders, dan deze gevoelens geheel doorleven: van echt voelen, naar de loutere acceptatie dat ze er zijn, dan zelfs de expliciete verwelkoming ervan, het delen vervolgens ervan met andere, intieme vrienden en tenslotte wellicht zelfs met de hele wereld. Waarom zijn er in deze wereld zo veel romans?! En het lijkt er op dat het heus niet is om de lezer alleen maar op te vrolijken of zo. Literatuur is vaak deprimerend genoeg. En ik weet niet of een ‘zwarte’ roman niet vaak even goed verkoopt als een boek met een happy end.

Het vraagt moed met een negatief gevoel op de proppen te komen. Het vraagt nog meer moed om met een zin op de proppen te komen, een rationalisatie misschien, over waarom negatieve gevoelens ‘goed’ zouden zijn. Vaak stoten dergelijke – vaak religieuze – visies me tegen de borst omdat ik dan denk: ‘Jaja, jij hebt makkelijk praten, vanuit je hoge stoel, maar jij hoeft dit niet te voelen hé’. Maar vaak gaat het nog dieper en zie ik mensen – inclusief mezelf – dergelijke ‘rationalisaties’ gebruiken om hun miserabele levensgevoel te ‘aanvaarden’. (Zoals, bijvoorbeeld: ‘Ik voel me slecht, maar ik ben tenminste rechtvaardig.) Ik zoek naar een woord hiervoor, en in essentie lijkt dit er goed voor: het is tragisch. Dit is gewoon tragisch, omdat hier iemand ZICHZELF de grond in boort, terwijl ik in dergelijke situaties – altijd als het situaties van anderen zijn – soms kan zien, hoe ONNODIG het is!!! (En dat is dan ook de reden waarom ik denk dat het tragisch is…)

Maar hoe is het met mezelf? Zelf wil ik deze negatieve gevoelens voelen. Ik wil ze als deel kunnen zien van mijn leven. Ik verlang er ook naar, merk ik, aanvaard te worden MET deze gevoelens. Als deze gevoelens als taboe worden gezien, wordt IK als taboe gezien. En dat voelt niet goed aan. Dat is wat je noemt: ‘lijden’ in de zin van wat een self-help ‘met-de-twee-voeten-op-de-grond-wijsheid’ zou zeggen (in feite David De Angelo die, in zijn programma Man Transformation, zijn grootmoeder – of moeder – citeert) over het verschil tussen pijn en lijden: ‘pain is inevitable, suffering is optional’. Pijn, in het leven, zo nu en dan, is onvermijdelijk. Lijden daarentegen is een optie.

Wat ik wil is de pijn die ik voel uitdrukken (het geluk trouwens ook) en het wordt lijden (bij mij) merk ik, door het onderdrukken daarvan. Als ik goed kijk merk ik dat dit onderdrukken ontstaat doordat ik denk: ‘Deze pijn is voor mij al zo erg, als ik die nu ook nog eens ga delen – door ze ten overstaan van anderen te ervaren dan belast ik alleen maar anderen er mee’. Het heeft ook te maken met afhankelijkheid. Ik denk – alweer een gedachte – dat anderen mij gaan ‘bezitten’ als ik uitkom voor mijn eigen gevoelens. Zelf reageer ik ook zo op de gevoelens van anderen. Ik ga meteen in de reflex dat ik er iets aan wil doen. Als ik iemand zie ‘lijden’ (pijn hebben, in dit geval), wil ik meteen daar iets aan doen en ga ik denken van: ‘Hoe kan ik deze persoon “helpen” zodat hij of zij dit “vreselijke” gevoel (ik vind het vreselijk) niet meer moet hebben!’ Dat is stresserend! De vraag is: ‘Zit misschien de “oplossing” van het gevoel (en hier mag je dat woord geheel letterlijk nemen) misschien in het gevoel zelf? Zonder dat er iets “moet”, met name zonder dat er gevoelens moeten worden vermeden’…

Mijn perspectief is dit (sinds het zien van de video’s van David De Angelo over Man Transformation vind ik het geweldig om te zeggen: ‘mijn perspectief is…’ ): Er zijn gevoelens waar ik geen probleem mee heb ze te delen met andere mensen. Dat zijn de zogenaamd ‘conventioneel gangbare’ (in mijn wereld): gevoelens van dankbaarheid – echter binnen bepaalde maten, gevoelens van – lichte stress en/of onrust, het gevoel dat achter een glimlach zit (een echte!), gevoelens van interesse en passie – geen probleem! , … In feite zijn dit heel weinig gevoelens (ik zal er wel een paar hebben overgeslagen, maar toch…) en in feite zijn het deze gevoelens ook maar binnen een bepaalde moderate schaal! Emoties, platgeslagen dus. In de lightversie. Geen volkorenbrood of schuim met bubbles maar ja, enfin, de emoties als ze nog ‘deeg’ zijn, geraffineerd, ‘wit’ gemaakt, … Daarnaast ervaar ik meer emoties, die ik wel kan voelen en genieten, maar niet durf te delen. Ben ik alleen dan durf ik ze te voelen, ben ik bij anderen dan onderdruk ik ze. Dat wil ik dus veranderen. Het is voor mij, vanuit mijn perspectief, heel, heel belangrijk nu aanwezig te zijn (ook weer een gedachte die ik dank aan de ‘Man Transformation’ van David De Angelo), dus: al mijn gevoelens te voelen en te doorleven ‘right now’, of er nu anderen bij aanwezig zijn of niet. DOORLEVEN, dus niet: er over praten! Geweldig perspectief!

En dan zijn er de gevoelens waar ik alleen maar van kan dromen, nu. Gevoelens die ‘voorbij’ de onderdrukking liggen. Gevoelens waarvan ik weet dat ze bestaan, omdat ik er over gelezen heb, er van gehoord heb, er (als kind wellicht in mijn infantiele wijsheid toen) glimpsjes van ontvangen heb, toen, maar die nu gewoon en in hun volle expansie feitelijk in mijn leven steeds buiten mijn ervaringsbereik hebben gelegen. Nu ervaar ik bij het expressie geven aan mijn gevoelens angst. Dat lijkt een bestanddeel te zijn van al mijn gevoelens, tot nu toe, wanneer ze een bepaald niveau van expressie – en daarmee ook beleving – overschrijden. Ik kan alleen maar dromen momenteel wat het zou geven als ik gezond expressie zou kunnen geven, eerst aan mijn emoties plus de angst, dan misschien ook aan al deze zelfde emoties zonder de hypotheek van de angst er op. My body will tell me… My senses…Gelijkaardige posts:

• De meest troostende filmscène
• Een kleine episode met sneeuwklokjes!
• De missie van verdriet
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 22

Ik zit op de bus, met nogal veel boodschappen achter mijn rug op het plekje waar je bagage kunt deponeren; boven de banden. Ik glimlach, want ik denk aan iets liefs dat in m’n leven is gekomen. Ik moet aldoor glimlachen!

Bovendien zit er een bejaard koppel naast me, die na 40 of misschien wel meer dan 50 jaar nog verliefd naar elkaar kunnen kijken.

Dat is allemaal heel idyllisch.

De bus komt bij mijn bestemming en nadat ik op het belletje geduwd hebt stopt hij daar ook daadwerkelijk. Maar ik heb nog de (zware) bagage natuurlijk en dus raak ik er niet zo snel uit. De deuren sluiten al voor m’n neus en ik zeg, naar de chauffeur gericht: ‘hoho’. ‘”Ho” zeggen ze tegen een paard,’ zegt hij, ‘misschien ook tegen u’. Ik ben perplex dat ik iemand heb pijn gedaan en kan alleen nog maar uitbrengen als een schooljongen: ‘sorry’. De bus rijdt weg maar ik en misschien ook de buschauffeur blijven achter met een slecht gevoel.

Plots voel ik me helemaal niet meer lekker?

Ik voel me niet goed dat ik ‘sorry’ heb gezegd. Daarmee bevestig ik toch alleen maar dat ik hem niet als een mens heb behandeld. Maar het was helemaal niet mijn bedoeling dat te doen! Ik deed dat helemaal niet met die intentie! Maar ja, ‘hoho’ tegen iemand zeggen onder zo een omstandigheid is toch ook niet echt respectvol. Dat zie ik wel in. Met of zonder de intentie, iemand daarbij te willen behandelen als een paard. (Aan dierenliefhebbers die paarden en mensen op gelijke voet stellen zal ik hier helaas even, de eenvoudigheid halver van dit artikeltje, niet tegemoetkomen). Maar waarom heb ik het dan gezegd?

Daarvoor moet ik m’n aandacht afwenden van de vraag hoe de buschauffeur zich voelt. Ik richt m’n aandacht nu op mezelf. Ik zat in die bus, wetende: ‘Ik heb een zware rugzak mee, een vrij licht maar ook nogal onhandelbaar doosje en dan nog een plastic zakje. Het zal veel tijd kosten – in bus-uitstap-termen – om dat allemaal op een ordentelijke manier mee naar buiten te krijgen’. Bij die wetenschap heb ik dan overigens ook al fantasiebeelden van:

• de buschauffeur die inderdaad niet zal doorhebben – terwijl ik mijn spullen nog moet pakken – dat ik óók wil uitstappen (naast de andere ‘uitstappers’);
• met als resultaat dat de deuren dan dus dicht zullen gaan en de bus al lang en breed naar de volgende halte op weg zal zijn vóór ik uiteindelijk hijgend bij de chauffeur zal kunnen melden dat ik er eigenlijk óók nog uit wil…

Dat is dus de mentale situatie waarin ik op dat moment, voor het uitstappen, verkeer. Latent in mij is dit weten en zijn deze fantasiebeelden aanwezig. En daarmee verbonden is angst… Het is angst, die mij dit ‘noodlottige’ ‘hoho’ heeft doen zeggen! Dat besef ik nu plotseling! Dus: het is inderdaad niet zo dat ik de intentie had om de chauffeur te affronteren, maar de motivatie achter dit ‘hoho’ was de angst dat ik niet tijdig zou kunnen uitstappen. Jaja. Hehe. De situatie van iemand die hooggevoelig is (deze link werkt nog niet, maar binnenkort komt er ook een artikel over mijn ‘hooggevoeligheid’).

Nu besef ik ook waarom ik geen ‘sorry’ had moeten zeggen. Het was blijkbaar de buschauffeur zijn interpretatie dat ik hem wilde behandelen als een paard (nog eens: op de dierenliefhebbers ga ik hier niet in). Want zelf kan ik met 100% zekerheid zeggen dat ik hem niet zo wilde ‘behandelen’. En wat ik dan beter had gezegd is niet ‘sorry’. Dit ‘sorry’ bevestigt namelijk (zoals ik het versta) alleen maar dat ik die intentie wel had en dat ik daar vervolgens spijt van kreeg (of misschien zelfs dat het een gewone ‘angstsorry’ is, die je snel zegt om ergens vanaf te zijn – weer angst ). Bovendien was ik ook een beetje geërgerd, dat hij mij op deze manier, verkeerdelijk, leek te beschuldigen. Wat ik beter had kunnen doen, denk ik nu, is echt luisteren naar wat hij zei in plaats van automatisch te reageren. Dan had ik waarschijnlijk eerder iets gezegd in de zin van: ‘Het spijt me dat je dit zo opvat. Ik geef toe dat het ongelukkig gekozen woorden zijn, maar ik wil jou ook zeggen dat het zeker niet mijn bedoeling is jou zo te behandelen. Het spijt me heel erg!’ (Ik moet echter wel toegeven dat er ook andere varianten bij me opkomen, gaande van: ‘Een buschauffeur zou je toch ook kunnen beschouwen als een soort paard!’ tot: ‘ja, inderdaad, “ho” zeg je tegen een paard en ik ben een ezel!’ Maar dit voorlopig slechts gewoon ter informatie en volledigheidshalve hé! ).

Toch staat mijn brein nog steeds niet stil. ‘Ho zeggen ze tegen een paard,’ zei de chauffeur, en toen had ik al ‘sorry’ gezegd. Maar hij vervolgde zijn verwijt ook nog met de woorden: ‘Misschien zeggen ze dat ook tegen jou!’. En die woorden bleven achteraf – nadat ik ze gereconstrueerd had – in m’n hoofd schallen. Ja, zeg! Hij lijkt te denken dat ik dat woord gebruik omdat ik het zelf ook van anderen te horen krijg. Omdat anderen mij dus zouden behandelen als een paard. Ik hoor daar een stukje vergeving in van zijn kant. Hij begrijpt mij! Probeert het althans. Is inderdaad niet geneigd me de bedoeling toe te schrijven, hem te behandelen als een paard (zoals ik eerst dacht). Maar denkt misschien dat ik ergens nog een soort kind ben die door slechte ouders of slechte andere opvoeders slecht wordt behandeld. ‘Waar in mijn leven wordt ik behandeld als een paard?’ Vraag ik mij af. Waar in mijn leven zeggen mensen ‘ho’ tegen mij, in de figuurlijke of misschien zelfs in de letterlijke betekenis van het woord? Waardoor ik nu ook zelf deze woordjes ‘hoho’ gebruiken zou… Een vraag die me ergert. Maar die me pertinent lijkt. Ergens moet ik toch toelaten dat ik zulke angst kan voelen, feitelijk! De angst die ik voelde bij en latent ook vóór het uitstappen uit de bus. Ik ga op onderzoek uit hoe ik dat gekwetste gevoel terug kan helen en de weg waarlangs angst (ook al zijn het nog zo ‘kleine’ angsten als bijvoorbeeld deze angst over het busuitstappen), mijn dierbare leven binnen kan komen. Dat onderzoek zal ik hier nu niet meteen doen, maar ik hoop toch dat ik in mijn zoektocht succesvol zal zijn en de scheur zal kunnen dichten, waardoor waardevolle energie uit me wegloopt… Angst is geen fijne emotie en feitelijk is ook deze ervaring verre van leuk, maar nu, na al deze gedachten, begin ik me weer beter te voelen en voel ik ook de moed echt te gaan zoeken naar deze verscheurdheid in mijzelf en er agressief en vooral kordaat de strijd mee aan te binden.

Op deze manier ben ik misschien als een rijker mens uit deze bus gekomen dan ik er ben in gestapt. Hoe lastig het ook is voor mij om toe te geven dat een pertinent onaangename ervaring misschien toch waardevol zou kunnen zijn. (Dat is een heikel iets, vind ik. Ten eerste omdat niet alle onaangename ervaringen me waardevol lijken – hoewel er levensvisies zijn waarin dit wel wordt beweerd – en ten tweede omdat dit soms wordt gebruikt om onaangename ervaringen – pijn, lijden, verdriet, etc. – te vergoelijken, vooral dan als het anderen zijn die ze moeten doormaken.)

Maar voor ik zo ver ben, dankbaarheid te voelen voor deze episode, ga ik nog door een volgend gevoel. Ik voel me intens verdrietig. Waardeloos. Ik zie de bloemetjes bij de deur van mijn huis en laat mij laveloos bij hen troosten. Ik denk er ineens aan ze te vereeuwigen en heb dat dan ook gedaan met deze foto! Ik vind in deze bloemetjes een gevoel van troost. Niet dat ze mooi zijn, maar dat ze stil zijn; en iets lijken te verbergen dat groter is dan dit.

En als ik ze vergelijk met mensjes die daar zijn, die daar mooi staan te wezen terwijl niemand ze ziet, dan vertedert het me vanbinnen. Het geheel van deze episode, samen met deze bloemetjes geeft me dan een bitterzoet gevoel…

Oh juh, wat kan het leven soms toch mooi zijn!

Gelijkaardige posts:

• Een nieuw begin
• Op naar een gezonde economie! – deel I
• De missie van verdriet
• Het idee dat er niet genoeg tijd is
• Debat met Roland Duchâtelet en Phillippe Van Parijs – Deel I