Hoe ging het?

Eigenlijk moet ik zeggen dat ik de afgelopen dagen al drie keer een uitzondering heb gemaakt. Ik heb al bouillabaisse gegeten (vissoep), groentenquiche (vegetarisch) en een maaltijd van zachte sandwiches, met Tartex-spread (champignons), welliswaar ook met komkommer, tomaten en sla… Wow! Klinkt niet echt revolutionair misschien (vanuit het standpunt van iemand die niet raw eet), maar voor mij was het toch wel een echte splash!

De redenen waarom ik dit gedaan heb zijn tweeërlei. De eerste is dat ik afwilde van het gewicht, ALTIJD een buitenstaander te zijn in verband met mijn voedingskeuze. Doorheen deze 20 maanden van uitsluitend rauwe voeding heb ik in de basis twee verschillende reacties gehad. De ene van mensen die er zelf al aan dachten gezonder te gaan eten en die door mijn nogal radicale keuze geïnspireerd werden er nu zelf ook echt werk van te gaan maken. Niet noodzakelijk door zelf ook 100% raw te gaan eten, maar toch aanzienlijk meer. Dit is steeds een leuke reactie! Dit waren voor mij de momenten dat ik echt het gevoel had dat mijn keuze er niet alleen voor mij toe deed, maar dat ze ook mensen tot denken aanzette en, beter nog natuurlijk, tot handelen. Het waren de momenten waarop ik me werkelijk nuttig voelde, bruikbaar, zinvol. Niet in het minst streelden ze ook mijn ego: het is altijd fijn te weten dat anderen waarderen wat ik doe; sterker nog: I crave this kind of appreciation… Raw food definieerde in deze periode (en ook nu nog voor 90%) zo’n beetje wie ik was, en dan is er geen groter compliment in feite dan mensen die overwegen en er werkelijk voor open staan, me daarin te ‘volgen’… Bovendien is het ook leuk te zien dat mensen die je graag ziet stappen zetten om gezonder te gaan eten. Dat is fijn…

De andere reactie was niet even leuk, of beter: het gevoel dat ik toch altijd een soort van uitzondering zal zijn en blijven met deze keuze, hoe veel moeite iedereen ook doet om het te begrijpen en er rekening mee te houden. Soms zijn er gewoon feestelijke gelegenheden en voelde ik aan: hier ga ik te ver als ik dit ook nog weiger op te eten! Elke mens is vrij om te eten of niet, te doen of niet in het algemeen ook natuurlijk, wat hem of haar belieft, nee? Zo lang het maar niemand schaadt. En weigeren iets te eten schaadt niemand. Alleen: het schaadde mij… En dat is een hele andere situatie. Daar was ik niet verder toe bereid. Wat betekent: vanaf nu doe ik ook weer eens, af en toe, ‘normaal’! Dat geeft mij een enorme rust. Het gevoel dat er ook momenten zijn dat ik ‘er bij hoor’ en onbezorgd en zonder deze milde vorm van sociale zelfmoord, want dat is en blijft het soms, kan mee genieten. Het is onbeschrijfelijk te ervaren hoe dat, na 20 maanden dit gemist te hebben, terug nog eens voelde. Ah!

Keuze voor vegetarische voeding

Er zijn grenzen. Zo zal ik nooit stoppen vegetarisch te eten (vis beschouw ik niet als vlees! ) Dat is echter veel minder, eigenlijk niet eens een probleem, omdat vegetarisch zijn een vrij ingeburgerd begrip is. Het is zeker niet altijd mogelijk raw food te krijgen, zeker niet omdat raw food niet enkel inhoudt dat ik me zou kunnen beperken tot sla. (Als je dat niet gelooft, kijk dan eens hoe veel calorieën slablaadjes werkelijk bevatten – vanuit die optiek is het raw food dieet inderdaad een crazy manier van eten waarbij je eigenlijk direct plat op de grond zou moeten vallen door eenvoudig energietekort. Dat is natuurlijk ook één van de redenen waarom het raw food dieet vaak zo slecht begrepen wordt.) Het is echter wel in 95% van de gevallen mogelijk om vlees te vermijden en vegetarisch (mee) te eten. Dat maakt het dus een pak eenvoudiger om vegetariër te zijn in sociale situaties dan om me te profileren als raw fooder.

Maar ik ben dus gestopt met 100% raw food te eten. Vanaf nu pas ik me, in die situaties dat ik daar zelf zin in heb, aan. Het is een bevrijding!

Slavernij

Een mens moet geen slaaf worden van anderen. Dat is mijn diepste overtuiging. Naast deze diepste overtuiging heb ik er nog één en die is zeker even diep. Wow, ben ik toch even een diepe persoon hé!

Die overtuiging is: een mens, en ikzelf inbegrepen dus – allez , moet ook geen slaaf worden van zijn ideeën en overtuigingen. Vaak kunnen die nog harder tirannen zijn dan bevoorbeeld je baas, die, uiteindelijk, toch ook maar een MENS is. Ideeën en idealen daarentegen zijn exact, staalhard, onbeweeglijk, pijnlijk, dwingend, … tenminste …. als we ze zelf die status geven en, jammer genoeg, doen we dat maar al te vaak. Of, laat ik hier in de eerste plaats voor mezelf spreken: als er één negatief thema is in mijn leven dat me al veel leed heeft bezorgd is het wel deze tyrrannie, niet door mensen maar van ideeën.

I am mister raw food, you know, maar: met een twist er in! Het grappige is dat ik, na een tweetal niet raw food maaltijden, die ik bovendien nog erg lekker vond, begon te verlangen naar meer. Ik wist dat dit kon gebeuren en ook daarom is het dat ik in het begin echt 100% raw food wilde blijven. Het argument van het hellend vlak gaat hier echt wel op. Een beetje wordt meer, nog meer, veel, … en plots merkt men dat men aan de andere extreme kant van het spectrum zit. De slingerbeweging enzo. Alleen: deze keer voelde ik me er niet slecht bij dat ik naar iets anders en meer verlangde. En dat is de reden waarom ik er vandaag zelf echt werk van gemaakt heb die 100% raw food op te blazen.

Problemen met raw food en zelfcensuur

Om eerlijk te zijn waren er ook wat problemen die ik de laatste weken ervaarde en die me feitelijk deden denken dat raw misschien toch niet alles was. Precies op die momenten betrapte ik me er soms op dat dit gedachten waren die ik precies niet helemaal durfde te denken. Maar toch, het was zo: ik voelde me vaak moe, met minder energie dan ik gewend was van dit dieet en vetrijke voeding (in de vorm van noten) verdraag ik precies toch altijd nog minder goed dan ik ‘officiëel’ in feite zou willen. Bovendien, en dat is wel het ergste, de groenten, die rauwe groene bladgroenten – het groene goud – ironisch, was ik nu echt wel beu. Het begon me tegen te steken. Ze kwamen m’n oren uit! En dan, op het moment dat ik mezelf op het punt voelde staan hierover tegen mezelf en de hele wereld te liegen, was het tijd om iets ‘radicaal’ te gaan doen. Vanaf nu dus niet meer 100%, maar 90% raw food voor mij. Wie weet minder, de toekomst zal het uitwijzen. Of terug meer; ik hou ook van het ‘deel’ van mezelf, degene in mij, zou ik beter kunnen zeggen, die het jammer vind dat ik niet zo ‘radicaal’ gebleven ben… Ja, het is een heel gevecht.

Het interessante is dat ik me ook fysiek heel goed voel na deze maaltijden met, onder andere vis, eieren en boter. Dat zijn denk ik de voornaamste bestanddelen waarnaar ik verlangde. Zout ook. De laatste maanden had ik geen zout in huis en het is al eerder dat ik gemerkt had dat zout precies toch wel essentieel is om geestelijk én fysiek ergens scherp te blijven. Dat zijn dus dingen die ik in gedachten zal houden voor de toekomst…

Ik moet nog zien wat dit met me doet de komende dagen, maar voor nu voelt het in ieder geval alvast heel goed. Let wel: zout kan perfect een bestanddeel zijn van het raw food dieet en aangezien ik ook spieren wil bijkomen met deze wijze van eten ben ik er nu serieus aan aan het denken of het kan helpen eventueel toch eieren of zo regelmatiger toe te voegen. En/of vis, mmm, jammie… – ik ben, voor ik rauw ging, altijd een grote fan van vis gebleven… (Afgezien dan van het feit dat de zeeën tegenwoordig worden leeggevist, wat een schande is. En de vervuiling die ook hangt aan zeevis, wat in ieder geval zeevis niet bepaald een zo heel gezond voedingsbestanddeel maakt.) Aan de andere kant: de toevoeging van meer noten aan mijn raw food regime helpt ook al goed bij het bijwinnen van meer spieren, ook al blijft dit dus een probleem aangezien ik noten blijkbaar toch blijvend als nogal zware voeding ervaar. Wie weet dus tijd ook om weer eens de super leverreiniging te gaan doorvoeren, iets wat misschien kan helpen. Wanneer ik dat doe dan zal ik daar in ieder geval zeker ook over bloggen…

De toevoeging van zuurkool

Een ander ingredient dat ik ben gaan toevoegen aan mijn huidige regime is zuurkool. En met succes! Ook hier voel ik me zeer goed bij. De zuurkool heeft pro-biotische eigenschappen, wat betekent dat ze mijn metabolisme sneller en efficienter doet werken en ook een zuiverend effect heeft. Of die zuurkool gekookt is geweest weet ik eigenlijk niet, maar (misschien kort) verhit wellicht toch wel, aangezien ze uit een potje met een klikdeksel komt (of kan het ook zijn dat we hier dan gewoon spreken over vacuum gezogen?) I don’t know, maar als ik eerlijk mag zijn dan maak ik mij daar niet zo veel zorgen over. Ik ervaar dat het me goed doet, en ook verstandelijk kan ik er geen kwaad in zien dat een product dat geen vetten bevat, maar enkel witte kool en enzymen/bacteriën of whatever, eventueel, misschien, wat verhit is. Allez!

Thank you!

Hoe het nu verder gaat weet ik niet. De bedoeling is in ieder geval dat ik wel voor het grootste deel raw blijf. Maar, als de situatie en mijn gevoel en oordeel er toe uitnodigen, dan zal ik dus af en toe een uitzondering maken. Wat ik nu wil doen is iedereen, letterlijk iedereen die met me te maken heeft gehad in die tijd BEDANKEN voor hun steun – ja steun – gedurende deze hele periode, bijna 20 maanden, dat ik besloot voor 100% ‘rauw te gaan’! - De mensen die me ‘gevolgd’ zijn en die sympathie hadden voor het project/experiment, omdat ze me een warm gevoel gaven; het gevoel dat ik op deze wereld ook echt iets waardevols deed (en dat is geen frase, dat meen ik). - De mensen, verder, die vragen zijn blijven stellen en het er soms moeilijk mee hadden en dat ook lieten blijken. Want dit hield me scherp en in staat steeds m’n eigen keuzes in vraag te blijven stellen en de tekens die ik zelf voelde te blijven interpreteren, ook al was de ‘propaganda’ die ik mezelf soms voorhield het daar niet altijd mee eens. - Bovendien wil ik tenslotte toch ook diegenen ten warmste bedanken die me af en toe al lachend ‘konijn’ hebben genoemd, want inderdaad, als een groot konijn heb ik me in deze periode zeker wel gedragen en dat zal ik, absoluut, in de toekomst, misschien, voor het grootste deel, waarschijnlijk, ook zo nog wel blijven doen. Om niet te zeggen dat ik ondertussen zelf één groot konijn geworden ben… Als je er aan denkt om zelf eens het raw food dieet uit te proberen dan kun je alvast deze salade bunny kopen:

Salad bunny te koop bij Lifestyle bazaar.

Gelijkaardige posts:

• Raw Food Potluck over exact 7 dagen in Brugge!
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 6
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 9
• 30-Dagen proef Raw Food Dieet: dag 11
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 7

Voor een gezamenkijke opdracht met een tijdslimiet, moesten we onder andere een gedichtje schrijven. Dat wilde ik wel doen! Maar omdat er stress bij kwam kijken bij mij, wist ik niet zeker of het zou lukken…

Dit rolde er uit; recht uit de ziel, recht uit het onderbewustzijn:

De jongen die zich verschool
ging niet zo graag naar school

Hij hield veel meer van bloemen
en van de bijtjes die zoemen

Uren kon hij turen
hoe hij zijn leven zou besturen!

Met liefde en beleid
maar niet graag op tijd

Zo vulde hij zijn dagen
met klagen en met zagen
want naar die school wilde hij
niet meer graag!

© Merijn Fagard, 20 juni 2011

Oh ja, en het moest nog rijmen ook!Gelijkaardige posts:

• De zon
• Zelfwaardering en een leuke collage!
• Een nieuw begin
• Het idee dat er niet genoeg tijd is
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!

Hierboven zie je mijn levenslijn. Dat is hoe goed/slecht ik mij gevoeld heb doorheen mijn leven – tot nu toe.

Deze levenslijn maakt abstractie van de natuurlijke fluctuaties, die er ook op de korte termijn altijd wel zijn. Je kunt het dus een beetje vergelijken met bijvoorbeeld de curve van een beurskoers: Als je inzoomt op de korte termijn zie je een hele boel fluctuaties. Maar als je uitzoomt en de koers bekijkt van bijvoorbeeld een heel beursjaar, dan worden die kleine fluctuaties vloeiend en zie je de grote lijnen; het grotere perspectief.

Je kunt zelf zo een levenslijn maken

Iedereen kan zo een levenslijn maken. De enige ingrediënten die nodig zijn is een goed geheugen en het vermogen om de verschillende periodes in je leven met elkaar te vergelijken en te achterhalen hoe goed/slecht je je daarbij door de band genomen voelde. Denk daarbij aan grote en/of ingrijpende momenten en hoe je je dan voelde in de periode die volgde als een gevolg daarvan. Denk aan beslissingen die je nam, veranderingen die er in je leven kwamen. Denk ook aan kleine incidenten, gebeurtenissen of anecdotes die toch uitdrukken hoe goed/slecht je je in een bepaalde periode van je leven voelde. Of denk aan momenten waarop je gevoel over je leven al dan niet dramatisch, plots, langzaam of op nog een andere manier veranderde. En plaats dat alles, samen met hoe je je voelde, heel concreet in de tijd. Daarbij begin je met je geboorte (in feite het moment vanaf wanneer jij je nog dingen kunt herinneren) en eindigt bij het heden, het moment waar je nu bent aanbeland. En daarbij gaat het dus niet om de alledaagse details, maar wel om de grote lijnen… Het is alsof je uitzoomt en je hele leven vanop een afstandje overziet!

De horizontale pijl in de grafiek van de levenslijn is de tijd. De vertikale as bepaalt hoe goed of slecht je je gevoeld hebt. Hoe meer naar onder, hoe slechter het algemene gevoel, hoe meer naar boven, des te beter het algemene gevoel. Dit op een lange-termijn perspectief en daarom ook op een dieper niveau dan de dagelijkse fluctuaties.

Daarbij is het ook opzettelijk vaag wat je precies meet. Meet het je geluk, je algemene gevoel bij je leven of je zelfwaardering? Wellicht alle drie en nog meer, of één van deze… Je kan het ook beperken tot gewoon ‘goed’ versus ‘slecht’, met dan enkele tussenliggende (minder, beter, …) en enkele buitenliggende (zeer goed, zeer slecht, …) gradaties.

Verdiensten van de levenslijn

Wat heb je aan zo een levenslijn? Eerst en vooral kun je er veel uit leren. De levenslijn begint bij je geboorte, in feite van af het moment pas dat je bent begonnen je te herinneren. Alles wat daarvoor gebeurd is neem je beter niet op, want dat is info die je hebt uit tweede hand. Maar vanaf je je nog dingen kunt herinneren, bij iedereen ongeveer 3 jaar, kan je de levenslijn dus starten. Dat geeft meteen het eerste voordeel van een levenslijn: die geeft je info uit de eerste hand van hoe jij je voelde tijdens je leven tot nu toe. Niet anderen dus die je iets zeggen over je leven, maar jij die voelt hoe het voorjou geweest is.

De levenslijn leert je ook waar je nu staat, in vergelijking met andere periodes uit je leven. Dit plaatst je huidige situatie in perspectief. Het toont je ook hoeveel marge je nog hebt om gelukkiger te worden, of juist niet, dat je misschien al aardig gelukkig bent…

Verder leert de levenslijn me ook milder te zijn voor mezelf. Ik zie welke ‘weg’ ik heb afgelegd om te komen waar ik nu ben en – in mijn geval – kan het nu ook beter accepteren waar ik nu dus ben in plaats van gejaagd te proberen meteen een pak hoger te komen op de levenslijn, wat een frustrerende valstrik is, omdat dit niet zomaar lukt. Dit accepteren van mijn huidige gevoel en positie maakt van de weeromstuit toch alweer een ietsje-pietsje gelukkiger, dus door een levenslijn te maken kan het ook zijn dat diezelfde levenslijn een klein beetje stijgt (maar dat moet niet, natuurlijk – niets moet!). Deze lijn toont mij ook dat ongelukkiger worden – in mijn geval – snel kan gaan. Gelukkiger worden ook, overigens, hoewel dat nog niet zo veel gebeurd is – maar wel één keer! Dat is bemoedigend.

En dan het belangrijkste: door de levenslijn reflecteer ik over de precieze factoren in mijn leven, die mij op een bepaald moment gelukkiger of ongelukkiger hebben ‘gemaakt’ (uiteraard als gevolg van mijn eigen keuzes). Zo was bijvoorbeeld de keuze voor universiteit op mijn 18de niet de meest effectieve wat de graad van mijn geluk destijds betreft; naast andere factoren uiteraard. En dan kan ik ook nog verder gaan analyseren en zien wat precies aan het leven als student mij zo slecht deed voelen. En dat is dan weer een les voor de toekomst: ik weet nu: dit zijn keuzes die ik vandaag niet meer hoef te maken en zo kan ik mijn graad van geluk in de toekomst bijstellen…

Nog een prettig voordeel van de levenslijn is dat als mensen me de vervelende vraag stellen – ik vind die vraag oervervelend: ‘Hoe gaat (met je)?, ik dan vanaf nu kan antwoorden met: ‘Awel, mijn levenslijn zit nu vlak onder de nullijn en is stijgende!’ Dat is een stuk beter dan het nietszeggende ‘goed’ (dat in het verleden in mijn geval bovendien vaak niet waar was) of het voor anderen toch nogal verontrustende ‘slecht’, dat ik vaak ook niet gezegd wilde hebben. Voilà, een leuk neveneffect van het onderhouden van een levenslijn: het is een goede uitgang om over deze vraag een eerlijk antwoord te geven dat tegelijkertijd kort is maar ook voor de echt geïnteresseerde mensen ruimte laat om verder te vragen en een heus gesprek over het persoonlijk welbevinden te beginnen…

Deze levenslijn heb ik gemaakt voor een cursus oriëntatie bij de vdab. Ja, ik ben vandaag wat men ‘werkloos’ noemt of, zoals de naam van de cursus doet vermoeden: gedesoriënteerd… Deze levenslijn zal daarom ook helpen voor mij tot bevredigend betaald werk te komen, tot een passie!

So, watch me grow!

• Wanneer je levenslijn laag zit wens ik je veel troost en steun;
• Wanneer hij daalt veel (zelf-)acceptatie;
• Wanneer hij stijgt veel kracht en moed (dat wens ik ook aan mezelf dus…)
• En wanneer hij hoog zit, wel, dan komen je wensen uit!  

Gelijkaardige posts:

• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 14
• Idealen houden ons bescheiden
• Broederschap
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 17

Bovendien is dit kapitalisme, dat grotendeels het communisme heeft overleefd (ok, er zijn nog een paar communistische landen, zoals bijvoorbeeld Cuba en Noord-Korea), de laatste decennia wereldwijd geworden. Dat is een enorme verandering. Waar vroeger economieën vooral lokaal en/of protectionistisch werden georganiseerd, is er nu een wereldwijde vrijhandel ontstaan, waar alle bewoners van deze aardbol ook op zijn aangewezen…

Verschillende soorten mensen…

Slechts weinigen kunnen zich onttrekken aan de macht van de economie. Slechts diegenen die hun economische behoeften weten te minimaliseren, door zo veel mogelijk zelfvoorzienend te leven, kunnen dat misschien. Er zijn wereldwijd enkele mensen die het experiment zijn aangegaan om deftig te proberen leven zonder geld. En hier is een voorbeeld van iemand die het heel slim heeft aangepakt en die door slechts 5 jaar te werken, daarbij rigoureus te sparen en zijn geld te investeren er in geslaagd is op zijn 33ste al met pensioen te gaan! en zich zo met behulp van het systeem er buiten te plaatsen. En dan zijn er ook de hele rijken, die gebruik maken van het systeem en zo kapitaal vergaren en macht kunnen uitoefenen… De meerderheid echter werkt voor zijn geld, is blij met dat ze het nog relatief goed hebben en heeft af en toe oprecht medelijden met degenen die uit de boot vallen. Want die zijn er ook: de paria’s, in het beste geval loonslaven, maar vaak ook mensen die het moeten doen met minder dan een schamele 1,25 dollar per dag; mensen die dus in de huidige economie er zelfs niet in slagen hun meest basale behoeften te voldoen…

Deze mensen die ‘uit de boot vallen’ zijn veeltallig. Om een idee te geven: op dit moment sterven er jaarlijks 40.000.000 mensen van de honger. Veertig miljoen! Ok, dat is ‘maar’ een dikke halve procent van de voltallige wereldbevolking (eind dit jaar ondertussen al 7.000.000.000 mensen groot – zeven miljard!), maar bedenk dan ook dat er momenteel niet alleen jaarlijks 40miljoen mensen sterven van de honger, maar ook 1 miljard mensen in chronische ondervoeding leven en dat is dan al 1/7de van de mensen die de aarde tegen het einde van dit jaar zal tellen… Oftewel een kleine 14% van de mensen die uit de boot lijken te vallen met betrekking tot een basale menselijke behoefte zoals voeding…

Het streefdoel binnen de huidige economie

Is dat de schuld van het kapitalisme? Nee. Ik ben eerder geneigd om te denken dat dit van niemand de schuld is (ook al is dat misschien wel zo!) Maar wat ik wel wil zeggen is dat het kapitalisme als systeem duidelijk faalt alle monden te voeden, wat overigens niet alleen geldt met betrekking tot de basale behoefte van voeding, maar ook nog geldt voor andere waarden zoals scholing, veiligheid en andere.

Als dat al het objectief is! Ik bedoel: het lijkt er niet op dat het ‘voeden’ van alle monden, ofwel een vervullend leven mogelijk maken voor iedereen, op dit moment het overheersende streefdoel is in de huidige economie. De economen zien de homo economicus als: Het individu dat door zijn participatie in de economie er naar streeft zijn of haar winst te maximaliseren. Als dat zo is dan zijn een aantal mensen momenteel heel goed bezig, en een groter aantal mensen helemaal niet.

Kritiek op het communisme

Het communisme wordt bekritiseerd omdat het bepaalde fouten in zich had, waardoor het uiteindelijk ook aan zichzelf te gronde is gegaan. Zo wordt het communisme vaak verweten dat het niet efficiënt werkt, aangezien iedereen toch evenveel krijgt en mensen dus niet gemotiveerd worden om echt hun best te doen. Daardoor daalt dan de productie en daarmee ook de te verdelen goederen, waardoor er een tekort ontstaat. De voormalige Soviet-Unie bijvoorbeeld slaagde er wel in zich te gedragen als een supermacht maar de gemiddelde levensstandaard van haar bevolking lag toch een pak lager dan die in de Westerse landen, ook al was de rijkdom dan wel gelijker verdeeld (er was bijvoorbeeld binnen het communistische Oostblok een totale tewerkstelling, wat betekent dat iedereen een job had en daarmee ook een inkomen).

Verder is gebleken dat het communisme het slechte in mensen naar boven haalt, wat vooral te zien is aan leiders die bereid waren tot machtsmisbruik en zo misdaden tegen de menselijkheid begingen. Schendingen van mensen hun privicy, strafkampen en andere misdaden behoorden tot de orde van de dag.

Vergelijking met het kapitalisme

Gelden dergelijke zaken echter ook niet voor het kapitalisme? Gedeeltelijk, zou ik zeggen. Een economisch systeem waarin 1/7de van de populatie een belangrijke economische basisbehoefte zoals voeding niet kan vervullen, lijkt me toch een teken dat de efficiëntie niet optimaal is. Misschien niet als het doel is om de winst van bepaalde individuen te maximaliseren (in geld dan) en iedereen toe te staan dat zelf ook te proberen… Maar als je dit meet met een menselijke maat, hoeveel beter is dan deze situatie als je dat vergelijkt met de hongersnoden die Stalin heeft veroorzaakt?

Ik denk dat onze blik vernauwd wordt door het feit dat in de westerse landen de mensen het nog redelijk goed hebben. Die landen zijn ook trots op het kapitalisme en zien de vrije markt als een belangrijk ideaal (cfr. de Europese Unie die er op toeziet of de vrije markt wel voldoende gerealiseerd wordt en die bijvoorbeeld monopolistische markten probeert tegen te gaan). Maar het feit dat de economie nu wereldwijd is geworden maakt ook dat we onze blik dienen te verwijden: de problemen van hongersnood in de wereld nu zijn net zo intern aan de huidige kapitalistische economie als de problemen van hongersnood in de voormalige Soviet-Unie intern waren aan de communistische manier van productie en handeldrijven. Het gaat niet op te zeggen: wij zijn toch welvarend, dus het werkt! Als het maar voor 6/7de van de wereldbevolking echt werkt (en dan schat ik het wel héél positief in! – er zijn nog andere problemen), dan kan je niet zeggen dat het bevredigend werkt. Niet als je vind dat iedereen recht heeft op een vervullend leven.

Efficiënt is het kapitalisme dus eigenlijk toch ook niet echt; waarbij ik eigenlijk zeg omdat we met zijn allen wel ergens lijken te denken dat dit wel zo is. Het kapitalisme is echter efficiënt in de maximalisatie van de winst, in geld – echter niet in het voeden van alle monden. En dat denk ik al helemaal niet meer na het zien van deze reportage…

Het kapitalisme lijkt wel het beste in mensen (en leiders) naar boven te halen. Min of meer dan, afgezien in ieder geval van de corruptie in het Europees parlement, hoewel, het moet gezegd, corruptie die in de communistische staten nog weliger tierde. In Europa wordt er wel wat aan gedaan.

Wat ook hoopvol stemt is dat de echt succesvolle ‘kapitalisten’ zoals een Bill Gates, of een Andrew Carnegie, (en de lijst stopt daar niet) uiteindelijk het toch heel goed lijken te menen met hun minder bedeelde medemensen. Zij geven hun geld weg. Ik denk dat dit een bewijs is van het feit dat mijn belang uiteindelijk jouw belang is (uiteraard nadat ik eerst mijn belang heb gediend, haha) en dat elke ook maar een beetje sensitieve mens uiteindelijk zal voelen dat het voor hem/haar een behoefte is als water en brood dat niet alleen wijzelf als ‘individu’ gelukkig zijn, maar dat iedereen dat uiteindelijk is. Nu kan geld geen geluk kopen en al helemaal niet het geluk van een ander, wat ook de reden is waarom de inspanningen van een Bill Gates misschien als ‘paternalistisch’ omschreven moeten worden: hij beslist wel nog altijd wat hij met zijn geld doet, hoe en aan wie en waarvoor hij het uitgeeft. Maar tegelijk geeft dit de mensen die er van profiteren ook wel kansen om zelf een succesvol leven op te bouwen…

Een belangrijke bedenking

Dit leidt er toe dat het kapitalisme misschien niet volmaakt is (dat is het zeker niet), maar het biedt wel een uitweg naar een volmaaktere samenleving. Voor je mij beschuldigt van utopisme: ik bedoel daarmee een samenleving waarin de economie al haar leden dient, en niet enkel degenen die het meest succesvol in staat zijn bezit op te bouwen. Daarbij wil ik ook graag de volgende bedenking ontvouwen.

Een leuk bijeffect van het bezitten van veel geld (een kapitaal) is dat dit in ons huidige systeem op zich al een inkomen, ander geld dan het basisbedrag, opbrengt. We weten allemaal dat mensen met een grote spaarpot niet meer voor geld hoeven te werken. En dat overigens niet omdat ze die spaarpot zelf opsouperen. Maar nee, ze leven van de rente! Het zijn rentenieren… 

Dus kapitaal is een belangrijke factor voor het genereren van welvaart! En omdat dit zo is kunnen mensen die over kapitaal beschikken rustig leven, zonder zelf extra concrete welvaart – met hun blote handen of hersens – te moeten genereren. Ze worden, zoals de volksmond zegt, slapend rijk.

Dus dat is de kracht van kapitaal! Maar wat is kapitaal echt? Want laat ons wel wezen, geld is misschien een essentieel instrument om de economie soepel te doen draaien, maar het is zelf op zich geen waarde. Het is al vaker gezegd – in den beginne door enkele bijna uitgestorven indianen: geld kun je niet eten, niet drinken, je kunt er niet in wonen, er op slapen, er mee rijden, etc. Maar pas als de laatste vis gevangen is en de laatste boom is omgehakt zullen we ontdekken dat je geld inderdaad niet kan inademen of kan eten. Je kunt er dan wel weer je gat mee afvegen, maar enfin, daar is het dan wel weer te waardevol voor zeker?!

Dus allez, geld is op zich niets. Maar wat is het dan wel? Het vertegenwoordigt in ieder geval waarde. En dat betekent: iemand die beschikt over geld, bij voorkeur grote sommen (dat is kapitaal) krijgt toegang tot grondstoffen, technologie en… zelfs, menselijke arbeid. En omdat elk bedrijf al deze dingen nodig heeft om te kunnen draaien en van start te kunnen gaan, is geld zo belangrijk. Het is een soort sleutel, een pasmunt inderdaad, die de deur opent naar… nee, niet de grotten van Ali Baba, maar wel iets nog veel waardevoller: Onze aarde.

Onze aarde

Ik zeg met opzet onze aarde, omdat ik denk dat dit ook zo is. Wij worden allemaal naakt geboren. En als we sterven nemen we niets van deze aarde naar het eventuele hiernamaals mee. Dus wat geeft dan de ene mens méér recht dan de andere, aanspraak te kunnen maken op de bronnen van de aarde: kopermijnen, waterbronnen, zonlicht, lucht, etc? De aarde is ons kapitaal!

Het is ons kapitaal. Het is ons geboorterecht. Daarentegen gaat het in onze huidige kapitalistische economie (die is ook van ons, ja. En daarom kunnen we ze misschien ook veranderen) al van bij het prille begin meteen al fout: we gaan er niet van uit dat de aarde van ons allemaal is. Nee, we gedragen ons veel dommer en zeggen vol overtuiging, tegen ons eigen hart in: het is de eerste vinder die recht heeft op de gevonden bronnen in de aarde! Met andere woorden: als ik morgen een kopermijn vind ergens in een nog onontdekt continent (jaja, jullie hebben allemaal slecht gekeken hoor! ) dan is die bron en alles wat ze te bieden heeft van mij en mag ik ze verkopen voor – kapitaal! We hebben toegestaan dat bij elke waardevolle bron die de aarde te bieden heeft een wachtertje heeft plaatsgenomen en in plaats van dit wachtertje de opdracht te geven er voor te zorgen dat die bron duurzaam beheerd wordt en dus grotendeels intact blijft, knikken we religieus en roepen we schijnheilig dat het toch dit wachtertje zijn volste recht is, deze bron zo uit te buiten dat zijn/haar (meestal een hij, wees maar gerust hoor) persoonlijke winst daardoor het sterkste groeit. Winst, uitgedrukt in geld dan…

De ondernemer als exploitant

Het is niet voor niets dat ondernemers vooral goede exploitanten moeten zijn om succesvol te kunnen worden in een kapitalistische economie: niet alleen exploitanten van natuurlijke bronnen, maar ook van persoonlijke bronnen zoals de verlangens, de dromen, de arbeid, de intelligentie, ja zelfs de creativiteit van mensen en dus niet alleen maar van kopermijnen en af en toe eens een regenwoudje of onze, eindige, oliebronnen (tiens, stopt dat soms ooit?!).

Dat is niet de ondernemer zijn fout, aangezien die daar ook min of meer toe gedwongen wordt, wil zijn onderneming kunnen overleven en aangezien er ook voldoende wanhopige mensen zijn, bereid om voor een weinig geld voor hem te werken. Dit drijft de ondernemer er toe, naast zijn winstbejag, zijn onderneming draaiende te houden op kap van de natuur en van zijn medemensen. Steeds meer en meer echter worden we er ons met zijn allen van bewust dat niet het geld ons ware kapitaal is, maar de aarde samen met al onze persoonlijke hulpbronnen. En iedereen weet dat een goede kapitalist iemand is die zijn kapitaal goed investeert/spaart en voor de rest van de rente leeft. Zou hij/zij het kapitaal beginnen op te eten, dan zou hij vroeg of laat even arm eindigen als de sukkelaars die wel moeten gaan werken voor hun geld, of misschien wel nog armer, want hij zou, na jaren van niet werken, misschien nauwelijks nog in staat zijn om te werken… (Wat niet betekent dat een kapitalist/rentenier niets nuttig kan doen.)

Het verhaaltje van de notenboom

Maar als de aarde ons kapitaal is, hoe zit het dan daarmee? Ten eerste: van wie is dit kapitaal dan? Wie is de rechtmatige eigenaar? En ten tweede: Hoe dient het beheerd te worden? Wat kunnen we doen om dit kapitaal in stand te houden, zodat het mogelijk wordt van de ‘rente’ te leven? Op die tweede vraag kan het antwoord makkelijk gegeven worden. Net zoals het de rentenier zijn eerste zorg is om het kapitaal dat hij heeft verzameld intact te houden, zo dient het ook de eerste zorg te zijn van de ‘beheerders’ van de aarde, dat die aarde zelf intact blijft en dat wij van de rente gaan leven. Duurzaam beleid is dus de oplossing. Wat weliswaar makkelijker gezegd is dan gedaan, maar toch mogelijk!

Een verhaaltje. Afgelopen herfst heb ik heel veel noten geraapt. En de gedachte kwam toen bij mij op: ‘Een notenboom betaalt een beter dividend dan geld op de bank! Elk jaar levert deze notenboom de bezitter er van noten! Die noten blijven maar komen, zeker eenmaal de boom volwassen is en zo lang hij niet sterft. Daarvoor dient de beheerder van de notenboom de boom slechts minimaal te verzorgen (aan de meeste notenbomen is niet zo veel werk). Notenbomen bieden een passief inkomen avant la lettre. En toch wordt een notenboom niet zo gewaardeerd als een aandeel op de bank en het dividend dat het betaalt. De notenboom waar ik noten ging rapen stond in het wild, en er was niemand die de moeite nam om hem te bewaken/beheren. Bij een andere notenboom, die wel van iemand was, mocht ik zomaar gratis een grote zak noten vullen. Stel je voor dat ik Euro’s had gevraagd van de dividenden uit de aandelen die deze mensen misschien hebben! Men zou niet zo welwillend zijn geweest denk ik. Toch was ik blijer met deze noten dan met het equivalente geld. Ik weet hoe duur noten verkocht worden op de markt, door mensen met Eurotekentjes in hun ogen… Gratis noten zijn voor mij bovendien een echte waarde (ze zijn gezond en ik eet ze graag), geld daarentegen representeert die waarde alleen maar – ik bezit liever een notenboom dan een aandeel: dat is gemeend: als ik geld zou hebben ik zou het investeren in een notenboom!

Economie: de kunst van het duurzame investeren

Mijn conclusie is: het is helemaal zo gek nog niet de aarde (en andere bronnen) te zien als ons ware kapitaal en er vervolgens naar te streven een economie op te bouwen waarin dit kapitaal met uiterste zorg wordt beheerd (conservatief bijna), zodat de gehele mensheid uiteindelijk kan leven van de rente – het dividend. Verorberen we meer dan dat, zoals nu gebeurt, dan zitten we straks met zijn allen zonder kapitaal – nadat er eerst een pijnlijke afvalkoers is gehouden uiteraard waarin eerst de zwakkeren, en langzaamaan vervolgens ook de rijkeren één voor één uit het aardse spel van het leven worden gekegeld – de mens blijft, ondanks alles toch een homo economicus, right? Wie uiteindelijk overblijft, de laatste mens, die mag met zijn lantarentje tenslotte rondkijken of er nog iets van waarde overblijft (arme wraak).

Houden we ons daarentegen aan deze code van duurzaamheid dan kunnen we al onze kennis, creativiteit en verlangens botvieren op het proces een redelijke winst te genereren: de kunst is lang, het leven kort en aan de beperkingen kent men de meester! Het is namelijk zo dat de aarde (de natuur, ook de menselijke natuur) vruchten te bieden heeft en dat een juist beheer die vruchten jaar na jaar, cyclus na cyclus, kan garanderen. Als onze grondstoffen dan het kapitaal zijn en de menselijke arbeid (fysiek zowel als emotioneel en intellectueel, …) dat kapitaal voor ons kan doen werken, net zoals het planten en verzorgen van een notenboom uiteindelijk de natuur voor ons doet werken en noten genereert, dan worden we inderdaad mensen die de aarde enkel dienen te beheren en ondertussen het kapitaal van deze aarde voor zich kunnen laten werken; ondertussen genietend en met voldoende tijd ook om onszelf te realiseren – los van de economische druk (de zogenaamde rat-race die we nu kennen)…

De rechtmatige eigenaar

Dan ook de eerste vraag: als de aarde (en alle andere bronnen) het ware kapitaal zijn, wie is dan de rechtmatige bezitter ervan?

We worden allemaal naakt geboren en kunnen niets meenemen als we sterven en daarom denk ik dat niemand op deze aarde meer recht heeft om aanspraak te maken op het bezit er van dan de andere. Daarom denk ik dat elke persoon die op de aarde vertoeft en leeft, een gelijk deel van het kapitaal bezit dat deze aarde (en bij uitbreiding ook andere bronnen) is. Met andere woorden: 1/7miljardste van die kopermijn is van mij! 1/7miljardste van al het water dat er op de aarde is, is van mij! Net zoals mijn lichaam van mij is, 1/7miljardste van de lucht, etc.

Als we dan de economie in zijn geheel als één groot bedrijf zien, dat gebruik maakt van de grondstoffen die de aarde te bieden heeft, dan betekent dit dat 1/7miljardste van het beginkapitaal van deze onderneming door mij aan deze onderneming als startkapitaal is uitgeleend! Ok, bedrijven mogen dit startkapitaal in mijn plaats gebruiken (ik sta het af, leen het uit, ben hier de geldschieter, de ‘aandeelhouder’), maar dan wil ik in ruil ook wel 1/7miljardste van de winst die deze bedrijven op basis daarvan genereren. Met andere woorden: ik ben mede-eigenaar van het startkapitaal van de economie en heb dus recht op een bepaalde compensatie. Zonder dat ik daar iets voor moet doen. Zonder dat ik daar voor werk. Eenvoudig omdat ik kapitaal ter beschikking stel, net zoals ook een investeerder rente verdient op het geld dat hij uitleent als startkapitaal voor een bedrijf, of een dividend ontvangt als compensatie voor het feit dat hij het risico heeft genomen om zijn geld in het bedrijf te investeren.

Het verschil tussen waarde en potentie

Let wel, het gaat er dus niet om dat ik, zoals het communisme zegt, 1/7miljardste van alle gegenereerde economische waarde bezit. Economische waarde ontstaat namelijk pas als mensen hun energie, inzet, verstand en andere kwaliteiten verenigen met beschikbare grondstoffen van de aarde op een productieve manier, dus zo dat anderen of zijzelf er iets waardevols bij winnen. Het lijkt me daarbij logisch en fair dat mensen die meer tot dat proces bijdragen dan anderen, daarvoor ook overeenkomstig beloond worden. Maar een basis van leven op deze planeet moet voor iedereen gecreëerd worden, gewoon omdat iedereen een deel van de beschikbare grondstoffen bezit, ook als die door anderen worden gebruikt om – op een duurzame manier dus – waarde te genereren. Het is per slot van rekening namelijk toch ook zo dat degene die meer produceert doorgaans ook meer verbruikt en anders dan dat nu de verhandelaars van grondstoffen – de wachtertjes – alle compensatie daarvoor ontvangen, is het toch logisch dat dit geld zou gaan naar de gehele populatie – ook de hongerende mensen in Zwart-Afrika.

De idee van het basisinkomen

Dat is zowat de basisidee. Een mogelijke (en misschien wel de meest voor de hand liggende)  uitdrukking van deze basisidee is de distributie over alle mensen van een onvoorwaardelijk basisinkomen dat mensen in staat stelt tenminste op een menselijke manier te overleven (men zou hiervoor bijvoorbeeld de mensenrechten kunnen nemen als ijkpunt – zonder dat men evenwel verplicht dat individuen hun geld ook aan bepaalde waarden spenderen, dat dient hun eigen keuze te blijven – het gaat niet om de uitbetaling van een basisloon in natura!). Maar wat dit creëert is dat niemand meer uit de boot van het leven – en daarmee van de aarde – valt omdat men niet eens een inkomen van meer dan 1,25 dollar te besteden heeft. Het gaat er dus om een basislijn van gelijkheid te creëren, gebaseerd op ons natuurlijk recht op een deel van de bronnen van de aarde.

Die bronnen op zich zijn niet eetbaar, drinkbaar, draagbaar, bewoonbaar, etc. Natuurlijke bronnen worden voor ons mensen namelijk pas concreet waardevol in conjunctie met een inspanning van onze kant: zelfs de spreekwoordelijke kersen die laaghangen moeten we ook nog wel plukken willen we die ons uiteindelijk eigen kunnen maken en zo onze behoefte vervullen (bovendien hangen de meeste kersen niet laag, dus je moet ook nog eens leren klimmen!). Maar net zoals de rentenier zit op zijn basiskapitaal en recht heeft op de opbrengst ervan (het rendement, in banktermen), heeft ieder van ons recht op een gelijk deel van het potentieel van de aarde, dat tot leven gewekt wordt door arbeid, maar dat er wel is, onafhankelijk van de toegewijde vinder die het als eerste gevonden heeft – en daar natuurlijk voor beloond moet worden, maar niet met het bezit van de gehele bron! Dat is waanzin.

Het basisinkomen hoeft dus niet alleen gezien te worden als een uitdrukking van onze menselijke waardigheid (de mensenrechten), maar heeft mijns inziens ook een heel logische grondslag eens je inziet dat niemand echt méér recht heeft op bepaalde bronnen dan de ander, en dat we, wat deze beschikbare bronnen betreft, dit recht dus dienen te verdelen om alle mensen die aanwezig zijn – en ja, dat gaat over de generaties heen…

Geld als motivatie

Het voordeel van dit systeem is dat iedereen er op een menselijke manier in kan leven, maar dat competitie en beloning naar inzet, slimmigheid en andere kwaliteiten er een deel van blijft – uiteraard zo lang de business een duurzaam gebruik maakt van grondstoffen (een richting die we sowieso toch uit moeten). Hoewel men in deze economie dus niet meer moet werken om op een menselijke manier te kunnen overleven/leven, zullen veel mensen dat toch doen omdat ze zo méér kunnen verdienen!

Mij maakt het niet uit dat er rijke mensen zijn en minder rijke mensen. Uiteindelijk: geluk kun je niet kopen en mensen die meer willen moeten die kans kunnen krijgen. Maar wat mij tegen de borst stuit is dat in het huidige systeem ook onmenselijke armoede tot de mogelijkheden behoort en dat, met alle respect, zelfs een Bill Gates met al zijn miljarden dit niet lijkt te kunnen oplossen. Een basisinkomen kan dit daarentegen wel en is bovendien niet paternalistisch, zoals de schenkingen van gevoelige rijken dat onvermijdelijk wél zijn en ook niet voorwaardelijk, zoals het sociale vangnet waar mensen in de huidige sociaal-democratieën tegenwoordig op kunnen terugvallen. Die twee hoeven niet meer als we erkennen dat iedereen economische rechten heeft in deze wereld, die voortvloeien uit ons gezamenlijke bezit van de aarde, ons belangrijkste kapitaal.

Een opstapje om dit ook echt zo te voelen kan daarbij de realisatie zijn dat mijn geluk uiteindelijk jouw geluk is, waardoor het instellen van een rechtvaardige economie naar aloude kapitalistische traditie ook gezien kan worden als een vergroting van mijn winst. Dit is nochtans géén communisme, omdat in het communisme alles collectief bezit is. In het hier voorgestelde systeem is er geen collectief bezit van geproduceerde goederen, maar is er enkel een basislijn van gedeeld bezit waarboven het economische spel van vraag en aanbod zijn gang moet blijven gaan om de efficiëntie en de persoonlijke ambitie en vrijheid van mensen te vrijwaren. Het gaat er alleen om, in de structuur in te bouwen, dat armoede door sociale factoren niet meer mogelijk is. Tussen rijkdom en net kunnen leven als mens is echter een hele kloof die de ondernemer altijd wakker zal houden en dat blijft ook, zelfs met een wereldwijd basisinkomen.

Daarbij dient dit basisinkomen hoog genoeg te zijn om als mens te kunnen leven. Mensen die niet zo materialistisch zijn, of mensen die even een pauze willen, etc. kunnen hiervan leven. En dit niet omdat het sukkelaars zijn. Maar omdat we allemaal mensen zijn met gelijke rechten op de bronnen van de aarde: ons echte kapitaal!

Deze gedachte moet natuurlijk nog verder in detail bekeken worden. Of het mogelijk is, en hoe! In ons land is er zelfs een politieke partij die het onvoorwaardelijk basisinkomen voor iedereen verdedigt! Het lijkt mij een interessante piste naar een mondiale samenleving waarin het bevrijdende morgenrood meer kan gaan doen dan enkel gloren… 

Een laatste bedenking…

Er is iets in de religie wat mij altijd heeft aangesproken, naast andere zaken die me tegenwoordig bij de religie jammer genoeg een beetje weghouden. En dat is het besef dat wij mensen voor de vervulling van onze behoeften, noden, verlangens niet alleen zelf iets genereren, maar ook iets *krijgen*. De dankbaarheid in de religie voor het leven moet niet schijnheilig worden (het komt ook weer niet als manna uit de hemel vallen hé en we moeten onze menselijke waardigheid er niet voor opofferen), maar er is een kern van waarheid in de erkenning dat wij mensen wat we consumeren werkelijk van de aarde, of van God (in een bredere zin misschien), ontvangen. Heidegger stelde een filosofische basisvraag als volgt: ‘Waarom is er iets en niet veeleer niets?’ Daarin zit de vaststelling dat er dus wel degelijk iets is, maar tegelijk ook dat dit heel veel verwondering wekt. En aangezien het zijn van de dingen ons aangaat lijkt het me daarom ook juist van de religie dat een gevoel van dankbaarheid hier kan ontstaan.

Het neo-liberalisme, dat een rush op de grondstoffen van de aarde aanmoedigt in naam van het verdienen van geld – dat is het genereren van persoonlijke economische waarde zonder rekening te houden met de gevolgen voor anderen – staat haaks op deze waarde van een gevoel van dankbaarheid. Het claimt dat alles waar de mens zijn ‘arbeid’ mee vermengt, rechtmatig van hem is. Men vergeet echter dat die arbeid vermengd wordt met iets, en dat dit iets net zo goed van mij als van jou is.

De religie schat naar mijn aanvoelen juist in dat wat wij als mensen ook doen, de resultaten nooit helemaal onze eigen verdienste zijn, omdat ze uitgaan van een ongekende x, een soort van potentie aan energie en meer concreet aan grondstoffen die misschien niet onderscheiden mag worden van onze eigen prestaties, maar die daar wel een kader toe biedt. Deze potentie, deze mogelijkheid tot welvaart en vrijheid verdient respect en niet de uitbuiting onder de vlag van ‘het recht tot winstmaximalisatie’ dat we nu kennen… Het zal nog een lange weg zijn naar vrijheid en welvaart voor iedereen, maar het lijkt me leuk hier aan te werken omdat het uiteindelijk veel fijner is in een samenleving te leven waarin iedereen zich vrij kan ontwikkelen, dan in een samenleving die is blijven steken in de ideeën van de 19de en de 20ste eeuw…

Wat denk jij? Ben jij ook iemand die het ‘beheer’ heeft over 1/7miljardste van de aardse grondstoffen? Laat het mij en iedereen weten en reageer in de comments… Alvast bedankt! Gelijkaardige posts:

• Op naar een gezonde economie! – deel I
• Op naar een gezonde economie! – deel II
• Broederschap

Een tijdje geleden heb ik de school voor zelfvertrouwen bezocht. Dit is een drie-daagse training waar je kunt leren om zelfvertrouwen op te bouwen. Naar aanleiding van de tweede trainingsdag was ik de uitdaging aangegaan een collage te maken die niet mooi mocht zijn maar wel met ‘passie’ als thema…

En dit is dus het resultaat!

Het grappige is dat ik er veel van geleerd heb, vooral dan over allerlei taboe’s die in mijzelf aanwezig zijn! Dat was interessant!

Zonder de school voor zelfvertrouwen zou deze collage er zeker nooit gekomen zijn. Het ding is dat ik voordien altijd vond dat ik niets mocht doen dat ‘nutteloos’ is; en in mijn ogen is het maken van een collage als deze inderdaad volslagen nutteloos!

Daarbij reiken de docenten/trainers van de school voor zelfvertrouwen een techniek aan om dit soort van blokkades op te heffen. Van deze techniek heb ik bij het maken van deze collage veelvuldig gebruik gemaakt

Het was fijn om deze collage te maken! Mijn zelfvertrouwen begint er van te groeien… Geniet van deze collage en van een 2011 met veel zelfvertrouwen! Gelijkaardige posts:

• De jongen die zich verschool
• Een nieuw begin
• Hoe gemakkelijk en snel haver koken?
• Schoonheid en kracht
• Broederschap

The most insignificant man can be complete if he works within the limits of his capacities, innate or acquired; but even fine talents can be obscured, neutralised, and destroyed by lack of this indispensable requirement of symmetry. This is a mischief which will often occur in modern times; for who will be able to come up to the claims of an age so full and intense as this, and one too that moves so rapidly?

J.W. von Goethe

Een tijdje geleden heb ik de Strenghtsfinder 2.0 test gedaan, die bedoeld is om mensen te tonen wat hun sterke punten zijn. Omdat ik al een tijdje aan het nadenken was over wat ik met mijn professionele leven wil doen, was het een natuurlijke stap om deze test te doen. De filosofie er achter is dat het beter is op je sterke punten te focussen en daar mee te werken, in plaats van te proberen je zwakke punten te identificeren en te verbeteren. Iemand die zijn of haar sterke punten kent en aanvaardt en bewust inzet en ontwikkelt is een veel gelukkiger én succesvoller persoon in zijn of haar professionele leven.

Aandacht besteden aan mijn sterke kanten

Veel mensen besteden veel tijd aan het verbeteren van hun zwakke punten. Ook ik heb dat geprobeerd. Er wordt ons vaak verteld dat het belangrijk is onze zwakke punten bij te werken. Dat begint al op school, waar een tendens bestaat om meer aandacht te geven aan de vakken waarvoor een leerling minder scoort dan aan de vakken die wel ‘in orde’ komen… En die focus op onze zwakke punten gaat dan ook in onszelf zitten. Toen ik er niet door was voor wiskunde op de universiteit bijvoorbeeld kwam dat bij mij veel harder aan dan dat ik blij was over al die vakken filosofie waarop ik goeie tot zeer goeie punten gehaald had. De angst om te falen was bij mij groter dan het plezier om ergens goed in te zijn!

Toch zit de mens anders in elkaar! Eens hoorde ik van de trainer van een bekende volleybalclub dat hij zijn spelers steeds eerst de kans geeft hun sterktes ten volle te ontwikkelen… Sterke verdedigers liet hij dus eerst een stage doen in verdedigen, en sterke aanvallers eerst een stage in aanvallen. En van de spelers die goed waren in verdedigen vroeg hij niet dat ze ook goed zouden worden in aanvallen, en vice versa. Je zou kunnen opmerken: ‘leidt dat niet tot eenzijdigheid?’ Maar hij merkte op: ‘Pas als een speler tot het uiterste is kunnen gaan bij de ontwikkeling van zijn sterke punten, zal hij ook de bereidheid aan de dag leggen om aan zijn zwakke punten te werken!’ Dat is een eye-opener! Ontwikkel eerst je sterke punten en vanzelf zul je merken dat je ook interesse begint te krijgen om aan je zwaktes te gaan werken…

Bye bye universele mens!

Voor mij was de idee dat je kunt werken vanuit je sterktes even aanpassen. Ik heb lang als ideaal gehad dat je als mens overal goed in moet zijn. Dus deze test doen betekende voor mij afscheid nemen van de idee, dat ik een homo universalis ben, iemand die overal goed in kan zijn als hij dat wilt. Vaak wordt Leonardo da Vinci gezien als zo iemand: een man die zowel een meesterlijk architect, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, anatomist, beeldhouwer, schrijver, schilder en componist was. Tja…

De strenghtstest gaat overigens dieper. Ze zegt niet welke activiteit of welk gebied het best bij iemand past, maar geeft wel je top-5 sterke punten weer. Die kan je dan vervolgens toepassen in gelijk welke (werk)situatie. Het kennen van je sterke punten leidt dus niet automatisch tot een bepaald beroep, een bepaalde carrière, functie, … Het komt er meer op aan dat iemand die zijn of haar sterke punten kent, zijn of haar actieve leven zo zal gaan benaderen dat vooral die sterke punten daarin gaan schijnen en niet meer zal proberen om de dingen te doen vanuit sterke punten die deze persoon niet heeft. Goethe zei al dat elke mens compleet kan zijn binnen de grenzen van zijn eigen beperkingen (zoals je ook hierboven kan lezen ). In die zin zou het me niet verbazen als ook de beroemde Leonardo bepaalde sterktes zou blijken te hebben, die in zijn werk steeds weer terugkomen – wat hij ook doet. Zijn kracht zit hem dan niet dat hij zo veel kon. Maar wel dat hij alles wat hij begon aanpakte vanuit zijn persoonlijke vaardigheden en talenten.

Uiteenzetting met mijn Ego

Een ander iets wat het spannend maakte voor mij om deze test te doen was de uiteenzetting met mijn ‘Ego’: het beeld dat ik heb van mezelf. Ik zou wel graag die en die sterke punten blijken te hebben, maar… toch niet, misschien! En misschien blijk ik wel sterktes te hebben die ik liever niet in mezelf wens te aanvaarden. Deze test is een spiegel en de vraag is dan of ik blij zal zijn met het spiegelbeeld dat mij wordt voorgeschoteld… Empathie bijvoorbeeld zit er bij mij niet bij, hoewel dat een sterkte is die ik normaal gezien graag de mijne had willen noemen! Oh ja!

Gelukkig houdt de strengthstest echter geen rekening met dit Ego, dat een zelfbeeld is dat ik koester, maar dat ook een vals zelfbeeld kan zijn. Want waarom doe ik deze test? Uiteindelijk om plezieriger en completer in het leven te kunnen staan. En dat kan alleen maar als ik dat doe vanuit een zelfbeeld dat overeenstemt met de realiteit. Dat lijkt op het eerste gezicht beperkend, maar het omgekeerde is waar: Wie zijn of haar sterke punten kent zal van daaruit beginnen te werken en al snel merken dat het juist binnen die ‘grenzen’ mogelijk is een compleet mens te worden en alles te bereiken… Een voordeel is ook dat dit de weg opent om de sterke punten van anderen te beginnen zien en te appreciëren. In plaats van iemand die denkt dat hij alles maar beter alleen kan doen en zelf moet kunnen – dat is iets waar ik nogal snel aan lijd – wordt ik op deze manier iemand die beseft dat samenwerking met anderen vanuit mijn en jouw sterktes de sleutel is tot succes!

Mijn top-5 sterke punten

Uiteindelijk levert de strengthstest 2.0 voor mij de volgende top-5 reeks van sterktes op:

1. Intellection
2. Deliberative
3. Focus
4. Individualization
5. Learner

Urghh! Intellection als mijn sterkste punt… ‘People who are especially talented in the Intellection theme are characterized by their intellectual activity. They are introspective and appreciate intellectual discussions’. Dit is wat de Strengths Insight and Action-Planning Guide die ik na het doen van de test toegestuurd kreeg over dit sterke punt zegt… Deze test brengt namelijk een beschrijving met zich mee van mijn top-5 sterke punten en voor elk sterk punt uit deze top-5 ook een lijst van 10 acties die het overwegen waard zijn… Maar eh, intellection?!

Voor mij betekent dit dat ik constant nadenk, goed ben in introspectie en graag intellectuele – zeg maar filosofische – discussies houd! Deze sterkte hoeft niet gefocust te zijn (op een bepaald probleem, een bepaalde opgave, een bepaald gebied), maar het kan wel. Het betekent echter vooral dat er inside of me de hele tijd vanalles omgaat en dat ik daar constant mee bezig ben!

Voor mij is dat vanzelfsprekend. Ik dacht eigenlijk dat iedereen dat had! En dan begreep ik maar niet waarom zij niet dezelfde dingen kunnen en appreciëren die ik kan en apprecieer en ook omgekeerd, zij toch al die dingen kunnen doen en bereiken – en dan nog zeggen dat het makkelijk is die te doen en te bereiken – die ik juist zo verdomde moeilijk, nee zeg maar bijna onmogelijk vind! Maar dat is juist de belangrijkste reden waarom we onze sterktes spontaan niet kennen (en daar een test voor nodig hebben – of de feedback van anderen): Mijn sterke punten zijn voor mij vanzelfsprekend. Maar voor anderen zijn ze dat niet. Terwijl ik dus dacht dat dit intellection-thema iets is dat iedereen heeft, maar dat is dus niet zo. Het is een sterkte juist omdat het voor mij wel maar voor anderen géén vanzelfsprekendheid is! Daarom kan ik het inzetten en zeggen dat het míjn sterkte is. Mijn sterktes zijn relatief zeldzaam en dat maakt ze waardevol voor anderen. Maar als ik dat niet doorheb en denk dat iedereen deze ‘sterkte’ wel heeft, dan zie ik het niet eens als een sterkte en ga ik de waarde ervan onderschatten (wat jammer is). Juist doordat ik deze configuratie van sterktes heb ben ik ‘speciaal’, wellicht niet uniek, maar toch voldoende speciaal om met wat voor mij vanzelfsprekend is iets van waarde voor anderen te creëren. En dat geldt zo voor iedereen, ook voor jou, met jouw specifieke sterke punten!

Een voordeel van de strenghtstest is dat er sowieso iets positiefs uitkomt. Niet omdat je geen zwakke punten zou hebben, maar omdat deze test focust op je sterke punten – en sterke punten heeft iedereen! Deze test helpt ook deze punten te aanvaarden. Ik las op het internet het stukje van iemand die zei dat hij jarenlang bazig genoemd werd. Tot hij de strenghtstest deed en ontdekte dat hij over de sterkte ‘command’ beschikt. Inderdaad houdt dit in dat hij er geen moeite mee had om bevelen te geven – wat lastig kan zijn voor anderen, in sommige situaties. Maar het command thema houdt ook het vermogen in om echt aanwezig te zijn in een situatie, fysiek en mentaal, dus: een situatie snel te overzien en daarbij ook nog eens ferm te handelen. Dat is een vaardigheid die levens kan redden. Het is daarom ook een hele kunst om in zogenaamd negatieve of zwakke kanten toch sterke punten te zien, en dat doet precies de strenghtstest.

Deliberative, dat is er nog zo één! Wat moet ik daar nou mee?! Deliberative houdt in: ‘People who are especially talented in the Deliberative theme are best described by the serious care they take in making decisions or choices. They anticipate the obstacles’. Het lijkt geen sterkte te zijn, want dit heeft ook als consequentie dat ik een eerder trage beslisser ben, terwijl juist het vermogen om snel te beslissen vaak als een sterkte wordt gezien. Deze weblog zou er bijvoorbeeld niet gekomen zijn als niet een activator als Daan voor mij ‘op de knop’ zou hebben gedrukt en me ook later geholpen heeft deze site te verbeteren en daarbij bepaalde beslissingen te nemen. Dus in dit geval vullen deze twee sterke punten elkaar perfect aan. Als ik de tijd neem te wikken en te wegen om tot een besluit, beslissing en/of keuze te komen, dan kan iemand met het activator thema mij op een gegeven moment zeer helpen, het besluit, de beslissing, de keuze ook echt in actie om te zetten. Want dit thema van het wikken en wegen is op zich ook een sterkte: Mensen die sterk zijn in het deliberative theme zijn mensen die uitblinken in de serieuze zorg die ze besteden aan het nemen van beslissingen: ze anticiperen op de moeilijkheden die een beslissing met zich meebrengt, de obstakels, waardoor het mensen zijn die preventief kunnen werken en zo problemen in de toekomst voor anderen (en zichzelf – of in een team) kunnen vermijden. Sleutelwoorden hier zijn ‘zorg’ en ‘preventie’. En dat zijn twee zéér positieve zaken die iedereen te zijner tijd kan gebruiken. Voor mij is het een kans mezelf met deze sterkte te profileren binnen een job of binnen een andere actieve setting…

Focus is dan weer een sterkte waar ik spontaan heel blij mee ben! Ik besef ineens dat ik inderdaad veel focus heb. Iets wat ik begin maak ik doorgaans ook af, ook al duurt het soms een hele tijd voor ik daar in slaag! Ik begrijp ineens ook waarom teksten over focus mij zo onnodig lijken! En ik zie ineens waarom het moeilijk kan zijn voor anderen om focus te houden… Ik stel prioriteiten op en volg die ook op. Voor mij is het moeilijker niet gefocust te zijn op één of toch een relatief kleine groep van opdrachten, dan dat ik mij makkelijk zou laten afleiden… Het besef dat dit inderdaad echt een sterk punt van mij is brengt mij er toe deze sterkte nog meer uit te bouwen; ze nog zelfbewuster te bezitten! Tegelijk zal ik nu met nog meer zorg mijn keuzes maken: ik weet namelijk dat als ik eenmaal een keuze heb gemaakt en mezelf een doel of een richting stel, ik ook gefocust zal zijn. Dan kan het maar beter een doel zijn dat voortvloeit uit mijn verlangens, want het is me al wel eens gebeurd dat ik gefocust bleef op iets, ook terwijl dat eigenlijk tegen mij begon te werken… Focus is als een motor, als burning fire, het is een kracht die langzaam maar zeker iemand bij zijn of haar doel brengt!

Individualization is een sterkte waarvan ik gehoopt had dat ze in mijn top 5 zou voorkomen. Ik ‘wist’ feitelijk dat ze er in zou staan, ook al is dat een soort van intuïtief weten dat nooit echt zeker is bij mij, en daarom ook graag een bevestiging krijgt achteraf in de feiten… Het is hetzelfde intuïtieve weten waarmee ik ‘wist’ dat ‘empathy’ als sterk punt er niet bij zou zijn, ook al had ik gewild of gehoopt dat dit wel het geval was. Maar het is wel zo: ik ‘kijk’ graag naar mensen en ben gefascineerd door hun ‘eigenheid’ en door de ‘verschillen’ tussen mensen. Ik vind dat interessant. En in die zin houd ik er ook van om mensen geïndividualiseerd te benaderen. ‘You now and then delight in helping people’. Dat is één van de zinnetjes in de beschrijving bij deze sterkte. En dat is zo. Vooral de nadruk op ‘now and then’ is hier belangrijk! Ik ben geen Florence Nightinggale. Daarvoor heb ik te veel tijd met mezelf nodig, ook om mijn intellection theme te onderhouden! Maar soms, zo nu en dan, zie ik gewoon wat iemand, in een specifieke situatie, nodig heeft en dan is het voor mij fantastisch om die persoon op het juiste tijdstip en op de juiste manier te kunnen helpen…

Dit individualization thema is het sterke punt uit mijn top 5 dat ik het minst ontwikkeld heb. Het maakt tegelijk ook de sterkste positieve emoties bij me los! Ik voel dat ik hier iets mee wil. Als ik over mijn angst om afgewezen te worden heen kom dan is dit een thema dat mij in staat stelt om uit te vinden hoe zéér verschillende mensen toch samen kunnen werken en dat is iets wat op een gegeven moment gensters moet geven! Het is op dit moment voor mij nog niet helemaal duidelijk, hoe ik vorm ga geven aan dit sterke punt van mij, maar in de toekomst ga ik daar wel mee experimenteren want ik voel dat juist hier wel eens een belangrijk deel zou kunnen liggen van mijn levensgeluk… To be continued

Het thema van de learner staat onderaan mijn top-5 lijst. Ik vind het een waardige afsluiting. Het leven is leren! Het is ook weer één van die thema’s die voor mij zo vanzelfsprekend zijn dat ik er in eerste plaats niets bij voelde toen ik de 34 sterke punten overliep die bij de strenghtstest horen. Sterke punten zijn voor degene die ze heeft vanzelfsprekend en daarom vaak… onzichtbaar! Dat is ook het nut van deze strengthsfinder test…

Het thema van de leerling betekent dat ik graag nieuwe kennis op doe in zeer veel verschillende domeinen en ook graag nieuwe vaardigheden leer. Het betekent dat ik het leuk vind om vanuit de positie van de complete leek stap voor stap ergens steeds dieper op in te gaan of stap voor stap ergens steeds beter in te worden! Daarbij is het niet de bedoeling meteen specialist in dit domein te worden, want vooral het leerproces zelf geeft mij enorm veel vreugde!

Het thema van de leerling verklaart misschien waarom ik de universele mens zo een intrigerend beeld vind: De leerling laat zich niet tegenhouden door de idee dat hij zijn aandacht misschien over te veel onderwerpen verspreidt, want voor hem is de wereld juist één geheel en hij wil de binnenkant ervan leren kennen, die verklaart hoe dit geheel samenhangt. De leerling wil er graag meesterschap over verkrijgen om zo voor de mens het beste uit het leven te kunnen halen. Dit brengt de leerling soms ook op ‘alternatieve’ paden. Hij is niet op conventie gericht maar wil weten hoe de dingen echt in elkaar zitten en hoe dit kan bijdragen aan een fijner leven! Zelf merk ik dat dit ‘leerling’-thema bij mij inderdaad speelt als ik bijvoorbeeld bij het opstarten van deze weblog mezelf letterlijk moest tegenhouden om niet te diep op de techniek en de programmeertalen achter een website in te gaan. HTML & CSS ging nog (dat nam nog niet te veel tijd in beslag), maar toen ik merkte dat ik een drang had om ook PHP te gaan leren, moest ik mezelf toch tegenhouden! Ik wil dat dan gewoon leren! Ook als dit tegen mijn verdere prioriteiten indruist en het bovendien zo veel gemakkelijker is gewoon gebruik te maken van een bestaand CMS-systeem zoals WordPress!

Een gebied waar mijn ‘leerling’-thema me wel veel opgeleverd heeft is mijn keuze begin dit jaar voor raw food. Al een tijdje was ik op zoek naar de juiste voeding voor mezelf en daarbij vond ik het dan ook helemaal niet erg, nee zelfs opwindend, om de verschillende mogelijkheden te bestuderen – ook al ben ik dus helemaal geen diëtist en heb ik verder ook niet speciaal iets met voeding… De ontdekking van Raw food bracht dit leerproces, dat in feite al een aantal jaren aan de gang was, in een stroomversnelling! Tevoren had ik ook al met voeding geëxperimenteerd, maar nooit met het gewenste resultaat. Maar deze keer was het raak! Als leerling drijft mij de gedachte dat het doorploegen van kennis wegen kan duidelijk maken om dingen beter te doen, zonder dat dit noodzakelijk meer moeite kost. Je zou dit thema van de leerling ook kunnen verbeelden als de verkenner in het leger: Hij trekt er op uit, alleen, om uiteindelijk de beste weg te bepalen voor het hele leger.

Zelf merk ik overigens dat ik de laatste jaren vooral geneigd was op m’n eentje nieuwe dingen te leren! Leren is echter een activiteit die ook goed gaat samen met anderen ondernomen kan worden… Een uitdaging die hieruit volgt voor mij is mijn angst om negatief beoordeeld te worden te overwinnen en me ook te engageren voor opwindende leerprocessen samen met anderen! Als ik dit thema van de leerling een nog prominentere plaats ga geven in mijn leven dan zal ik een nog fijner en waarschijnlijk ook socialer leven krijgen!

Zelf de test doen

Als je er genoeg van hebt om over de sterke punten van iemand anders te lezen, dan kun je zelf de strengthstest 2.0 doen. Met de strengthstest komt een boekje, waarin je algemene informatie terugvindt over de test. Het voornaamste is echter de toegang – via een code die meegeleverd is in het boek – voor de test zelf, die je dan online aflegt. Je kunt deze test in verschillende talen afleggen, waaronder het Nederlands. De resultaten komen echter onveranderd in het Engels. Die omvatten dan jouw top-5 sterke punten, samen met een uitgebreide beschrijving van elk sterk punt en per sterk punt ook een lijst met tien mogelijke acties die je zou kunnen ondernemen om meer van je sterke punten te kunnen profiteren.

Omdat je sterke punten doorheen je hele leven min of meer dezelfde blijven en omdat mensen tegenwoordig op verschillende fases in hun leven voor veranderingen staan, is deze test iets voor mensen van alle leeftijden. Het kan iemand helpen een studiekeuze te maken, een bepaald jobaanbod te overwegen, inspiratie op te doen voor een carrièreswitch of simpelweg je beter thuis te gaan voelen in je huidige (werk)situatie.

Deze test selecteert uit 34 zeer uiteenlopende thema’s uiteindelijk jouw top-5 sterke punten. Dat betekent een enorm voordeel, omdat daardoor een soort toespitsing ontstaat, die bij het maken van een keuze en/of het vinden van je richting zeer behulpzaam kan zijn. Dat dit een top-5 en niet bijvoorbeeld een top-20 is van sterke punten, is een voordeel! Zeker als je moeite hebt met kiezen (zoals ik) of niet weet waar je precies goed in bent (zoals ik, voor ik de test deed), is dit een enorm goed hulpmiddel.

Het is aan de andere kant óók goed dat de test je top-5 sterke punten levert en niet bijvoorbeeld enkel je eerste sterke punt (je top-1 ). Juist de min of meer unieke combinatie van sterke punten waarover je beschikt is een krachtig instrument om tot de keuze voor een concrete activiteit, job of carrière te komen! Doordat ook een beschrijving van de andere 29 sterke punten meegeleverd wordt, helpt deze strengthsfinder test je bovendien, jezelf te distantiëren van thema’s waar je helemaal niet zo sterk in bent. De hele filosofie is: focus op je sterke punten en vergeet je zwakke! Zo ontdekte ik bijvoorbeeld dat het activator thema niet bepaald een sterk punt is van mij en dit stelt mij in staat het motiveren van anderen helemaal weg te laten uit mijn repertoire, in plaats van te denken dat ik daar óók goed in moet zijn. Wat een opluchting!

De strenghtstest 2.0 is betalend. Het is dan ook een hele goeie test, veel beter dan de verschillende persoonlijkheidstesten die gratis op het internet te vinden zijn (en ik kan het weten, want ik heb er al veel gedaan!). De goedkoopste versie echter kun je hier via bookdepository bestellen, met een korting van maar liefst 29% aan 12,51 Euro. Bovendien is de verzending bij Bookdepository gratis. Je krijgt dan een boekje toegestuurd met een code voor toegang tot de online test binnenin! Als je de strenghtsfinder test via deze website bestelt, dan krijg ik daardoor ook een kleine commissie. Dat stelt mij in staat nog heel veel goede artikels voor deze website te schrijven, die jouw misschien inspireren!

Dus: take inspired action today (kopieer ik hier maar even de activators onder ons ) en bestel hier jouw strengthstest. Gelijkaardige posts:

• Zelfwaardering en een leuke collage!
• Broederschap
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 5
• De meest troostende filmscène
• Een kleine episode met sneeuwklokjes!

Ik ga mij volledig focussen op het doen van activiteiten die mij blij maken en doelen die mij inspireren. Voor een stuk moet ik ook nog ontdekken van welke activiteiten ik blij wordt en welke doelen mij inspireren! Dat ga ik dus fulltime uitzoeken! In eerste instantie zal ik me richten op een talent dat ik heb, hout, en daar mooie dingen in maken. Tegelijk dus ook voelen wat het met me doet. Het doen is het belangrijkste – en voelen wat mij het meest vervulling geeft! Ik ben benieuwd wat dit zal brengen…

Mijn leven de afgelopen jaren ging tussen angst en verlangen, maar heeft toch het meest aan de angst-zijde gezeten. Dat is niet echt wat ik wil! Sinds kort begin ik te voelen dat de kant van het verlangen haar rechten terug begint op te eisen! Goed voor mij

Maar nee, alle gekheid op een stokje: toen ik de middelbare school verliet dacht ik dat ik vrij was. Maar toen ontdekte ik dat ik geld verlang om te kunnen leven en begon het hele ‘angst-verlangen’ ding. Feitelijk heeft het te maken met mijn faalangst. Die heb ik nu niet meer maar die had ik deze jaren wel heel sterk. En die angst heeft weer te maken met de angst dat ik gestraft zal worden. In gebreke zal blijven en gestraft zal worden. Als ik mijn onderbewuste laat spreken dan zei het: ‘Als ik mezelf laat zien zoals ik ben, wordt ik doodgeschoten!’

Er zijn veel ‘oorzaken’ te bedenken waarom mijn onderbewuste ziel dat dacht. Maar de hoofdzaak is dat het mijn ‘volwassen’ leven begon te bepalen. Mezelf verstoppen in de anonimiteit werd een hoofddoel. Eerst in de universiteit (waar de strijd tussen angst en verlangen in het voordeel van de angst werd beslecht), dan in het doen van interimjobkes, waar ik anoniem (een beetje ) geld kon verdienen, maar voor de rest niemand echt vroeg naar mijn naam! Dat was niet fijn, maar ergens gaf het mij ook een illusie van veiligheid en geborgenheid omdat ik zo tenminste eten kon kopen. Klinkt zielig? Ja!

Door een verkering die slecht afliep met een meisje, werd ik wakkergeschud. Aanvankelijk leek het er op dat ik op dat moment in een nachtmerrie terecht kwam, maar het was het begin van het ontwaken, en dromen komen altijd vlak voor je wakker wordt hé! En nu is het dan tijd voor een nieuw begin. Ik voel me volledig hersteld. Dat heeft ook te maken met het feit dat deze verkering/relatie/liefde nu echt voorbij is. Laatst sprak ik nog met een vriend er over en daar kwam ook het staartje van deze liefdesrelatie te voorschijn! Leuke ervaring! En nu ook dat staartje er is en mijn relatie met … daardoor in het juiste licht is geplaatst, begin ik terug te leven! Een last valt van me af en dat is een eerste teken dat ik er klaar voor ben geworden om gewoon mezelf te zijn!

En dat ook te tonen Creatieve expressie wordt nu voor deze week het doel; waar het op aankomt is mezelf terug te winnen, de agorafobie van het mens-zijn te overwinnen en vorm te geven aan mijn leven zonder mij te storen aan wat een ander zou kunnen zien!

Een tweede teken dat maakt dat ik het gevoel heb helemaal hersteld te zijn is dat ik het illusionaire karakter van (ons) geld(systeem) heb doorzien. Dat is een geschenk. Paul Grignon heeft de wereld (en daarmee ook mij!) dit gegeven in de vorm van zijn film over ‘geld als schuld’. Die film heeft mij eerst geschokt! En dan voelde het aan als een bevrijding. Geld is iets, diep in de menselijke natuur geworteld en in die zin zullen er geldsystemen blijven bestaan – en nodig zijn! Maar nooit zal ik nog door geld geïntimideerd worden. Geld is zelf geen grotere waarde dan andere waarden, het vertegenwoordigt alleen waarde en maakt het mogelijk waarden uit te wisselen en bovendien, ik als mens, wij als gemeenschap hebben de macht, zelf ons eigen geld te scheppen! Dit is een weg met zoveel opportuniteiten voor creatieve geesten om in de toekomst mee aan de slag te gaan… Een eerste hoopvol teken is dit (over iemand die een nieuwe vorm van geld aan het uitvinden is), een tweede was dat ook in België iemand precies dit soort ideeën al eens heeft besproken en in ieder geval verlang ik vast om daar zelf ook deel van te zijn. Geld is niet iets om zich bang over te maken. Ons geldsysteem is nu een beetje ziek en nu lijkt het er op dat met het werk van mensen die in ander geld geloven middelen ontwikkeld worden die het geldsysteem – en daarmee ook onze economie, nieuwe levenskrachten zullen geven en genezen! Als je nog bang bent van, of onder de indruk bent van… geld: ik ben het niet meer, als dat jou enige hoop kan geven!

Liefde en geld, twee grote mysteries (zo begint de film van Paul Grignon) en precies daarin heb ik de afgelopen jaren zo veel krachtige lessen gekregen… Ik begin te geloven dat ik tot de gelukkigste mensen van de wereld begin te behoren

Allez, aan het werk, klein jongetje in Merijn! Hopla, op naar (een weekje en) een heel leven creatief expressief! Op naar een nieuw begin…

In liefde en Dankbaarheid…

P.S.: Een tijdje geleden ontdekte ik in mezelf het woordje ‘vrijmoedigheid’. Dat is precies wat ik verlang te zijn! Het betekent voor mij: vrij mijn verlangens leven. Er voor uitkomen, ook! Moed heeft te maken met het hart dat toch verder gaat, ook als de angst het samen doet krimpen. Overlaatst las ik een titel: The Courage to Create! In het hart zitten de verlangens. Welk ander verlangen kun je hebben dan het verlangen te creëren! Ik wens het je toe, met heel mijn hart – en mijzelf !

Gelijkaardige posts:

• Het idee dat er niet genoeg tijd is
• Op naar een gezonde economie! – deel II
• De missie van verdriet
• Gevoelens
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!

Ooit was ik bij een heel wijze life-coach en die vertelde mij dat verdriet betekent dat je niet op je eigen verlangens bent gericht. En verdriet had ik. Diep verdriet. En zijn boodschap aan mij was dan ook dat ik in het leven feitelijk niet op mijn ware verlangens was gericht.

Er zijn weinig gevoelens waar ik zo van kan genieten, waar ik zo vredig van kan worden, waar ik zo intens door vervuld kan zijn als de gevoelens van verdriet die ik van tijd tot tijd ervaar.

Dat lijkt een contradictie met het bovenstaande, maar wat verdriet met mij doet is: het geeft mij het gevoel dat ik dichter bij mezelf kom, misschien wel dichter bij wat ik ECHT verlang. Oh jee, die ‘echt’, ja, dat is een harde! (Mensen die het gevoel kennen zullen mij begrijpen.)

In feite is het verdriet een ‘time out’-gevoel. Het overspoelt mij. Het is als een warme zee die haar liefdevolle golven om me heen laat kabbelen.

Maar ‘time-out’ betekent dus time-out van wat? Waar geeft het verdriet me een vrijplaats voor? Het is een gevoel dat me zo overspoelt, zo meeneemt en dat zo urgent is, dat ik mij volledig gerechtigd voel mezelf even geheel time-out te geven van het hectische en ‘folly’ leven dat ik in stukken en brokken aan het leven ben. Het geeft mij de boodschap van: ‘Oooh, ga nu eens even zwaar in een zetel zitten en uithangen; van de zon genieten en even alles, maar dan ook alles wat je aan het doen bent en wat eigenlijk een afleiding lijkt te zijn van datgene wat je ten diepste verlangt, loslaten!’ Die missie van verdriet lijkt daarmee voor mij te zijn me dichter bij te brengen bij de eigenlijke kern, de diepere bron, de diepere tere en kwetsbare schat van echt, diep verlangen.

Ik zeg niet dat mijn leven geheel ‘folly’ is, integendeel, er zijn veel leuke kanten aan. Maar ergens gaat het toch voorbij aan iets dat ik ten diepste verlang en niet lijk te zien… Wat is het? In mijn gevoel van verdriet, diep binnenin, lijkt het te zitten. Als ik daar zou kijken, zou ik het zien.

Als jij verdriet in je leven ervaart, kun je dus in de kern daarvan misschien vinden wat je echt verlangt. En het verdriet lijkt dan een gevolg te zijn van al die dingen die je gedaan hebt en die aan dit verlangen voorbij zijn gegaan. Die het ontkend hebben… Die het – bijna – hebben vernietigd.

Maar gelukkig kan verlangen niet vernietigd worden. Gelukkig is er nog die boodschapper. Het verdriet die mij op liefdevolle toon komt zeggen: ‘Wie je ook bent (vul je eigen naam hier in), jij bent in feite dit vergeten! (Zelf in te vullen wat ‘dit’ betekent voor jou.)’

Voor mij, ik weet nog niet wat er in die kern werkelijk zit. Ik durf nog niet goed te kijken. Maar de mantel van het verdriet komt als een boodschapper op mij af en wijst mij op mijn hart. Mijn hart zal mij tonen wat ik echt verlang. De missie van mijn verdriet is mij te wijzen op wat ik verloren heb… Op wat ik nooit bezeten heb! Op wat ik van het leven met heel mijn hart en liefde verlang…

Verdriet, in zijn zachte vorm, niet in zijn pijnlijke, schrijnende, is een boodschapper die ik graag ontvang! Ik hou van hem…

Op een gegeven moment zal hij terug wegrijden. Op zijn witte paard. En het aan mij overlaten te bedenken, wat ik kan DOEN om mijn ware verlangens waar te maken. Ik weet ze wel. Hij heeft ze mij getoond.

Maar verdriet heeft dus een missie. Zo zie ik het nu. En als jij verdriet in je leven ervaart, alsjeblieft, doe jezelf dan een plezier en zoek, in de pijn, naar het verlangen!

Gelijkaardige posts:

• Het Hart
• Een nieuw begin
• Gevoelens
• Lieve lezer,
• Het idee dat er niet genoeg tijd is

In deze verschillende boeken is er iets wat mij verwart. Vele, vooral de Amerikaanse, leggen de nadruk op het hebben van zogenaamde positieve emoties. Blijheid, vreugde, verlangen, dankbaarheid, liefde, sex zijn zulke emoties. De negatieve daarentegen moeten worden verwerkt en losgelaten worden, want ze zijn slecht voor de gezondheid en zorgen er bovendien voor dat datgene waarop je gericht bent bij het beleven van deze negatieve emoties (alle situaties, herinneringen enzovoort waar je géén goed gevoel bij had – de ‘shit’, zoals dat vaak wordt uitgedrukt) zich keer op keer in je leven herhaalt. Verdriet, angst(en), jaloezie, wrok, pijn (in alle mogelijke vormen) en schaamte zijn voorbeelden van zulke gevoelens, die je volgens deze boeken maar beter niet kunt hebben en cultiveren.

Gevoelens worden veroorzaakt door gedachten, in combinatie met wat je over de werkelijkheid ervaart. Dus ik ervaar bijvoorbeeld dat een vriend sterft en ik ervaar in mijn herinneringen de momenten die we samen hebben doorgemaakt. In gedachten denk ik daarbij: ‘Nu zal ik hem nooit meer zien, nooit zal ik meer met hem zulke mooie momenten die we samen hebben meegemaakt kunnen beleven!’ En ik denk aan alles wat ik nog samen met hem had willen beleven en een golf van verdriet overvloeit mij… Het is omdat ik denk dat de dood een einde stelt aan onze relatie, voorgoed een einde, aan een relatie die ik als een bron van vreugde (of welk gelukkig gevoel dan ook) heb ervaren, dat ik dit – specifieke – verdriet voel.

Stel dat ik andere gedachten zou hebben over de dood. Dan zou ik me bij het sterven van een vriend ook anders voelen? Wellicht wel. Als ik zou denken: ‘De dood is slechts een overgang. Het is mogelijk voorbij de dood de verbondenheid met mijn vriend toch verder te ervaren en op een gegeven moment onze relatie, ondanks zijn (en misschien ook mijn) dood, misschien zelfs terug verder op te nemen’. Als ik dat zou denken, echt zou geloven ook (of misschien zelfs ‘bewijs’ – door ervaring, of op welke andere mogelijke manier zou hebben hiervoor), zou ik me dan anders voelen? Ik denk het wel. Het verdriet zou niet weg zijn, aangezien ik ook verdrietig kan zijn omwille van het feit dat hij er nu niet is, maar het zou toch anders zijn. Het zou meer een gevoel zijn in de zin van dat hij een verre reis aan het maken is misschien, waarna we elkaar wellicht weer terug zullen zien en onze ervaringen zullen kunnen uitwisselen, dan het gevoel dat ik heb als ik geloof dat deze vriend nu voorgoed uit mijn ‘leven’ verdreven is en bovendien de herinnering er aan dat ook mijn leven ooit over zal zijn, wat onder de omstandigheid van een geloof in de dood als het absolute einde een heel andere gevoelslading krijgt…

Gedachten bij een bepaalde ervaring, als ik deze gedachten kan geloven tenminste (!), geven aan mijn emoties een heel andere ‘touch’. En vaak kunnen ze mijn gevoelens ook helemaal omgooien. Als ik werkelijk positief over de dood denk kan ik zelfs blij zijn voor mijn vriend dat hij overleden is en er eventueel naar gaan verlangen, zelf ook op een gegeven moment die ‘drempel’ over te gaan. In ieder geval zal de gedachte aan de dood op deze manier een rustgevend gevoel van troost meebrengen samen met en naast het verdriet dat ik voel bij zijn verlies…

Dit zijn erg diepgaande bemerkingen en in boeken over psychotherapie, self-help en soms ook religie kun je dergelijke perspectieven ook terugvinden.

Maar blijft: wat is er mis met gevoelens van angst, pijn, onmacht, boosheid, wrok, schaamte, frustratie, jaloezie, enzovoorts? Dat is een retorische vraag want als ik bijvoorbeeld zelf deze gevoelens heb dan vind ik dat niet leuk. Deze gevoelens ervaar ik als een diepe vorm van lijden.

Lijden is een heel erg moeilijke. Ik vind lijden echt een heel erg moeilijke. Met lijden kan ik niet goed overweg. Helemaal niet! Ik ben eigenlijk intolerant voor lijden. Ik stel me intolerant op voor lijden. Als ik lijden zie of voel dan krijg ik het gewoon niet over mijn lippen, iets te zeggen in de zin van dat het lijden wel zinvol is en dat je er altijd wel iets uit kunt leren. Lijden, als het echt lijden is, is gewoon te erg. Als ik gevoelens van pijn en lijden ervaar, bij mezelf, en ook vaak bij anderen, dan voel ik me daar niet goed bij, ongemakkelijk, ik haat dat, deze gevoelens te zien, te ervaren. En ik voel me vaak machteloos, te zien wat er gebeurt en geen oplossing te kunnen bedenken om van het lijden af te geraken.

En dan zijn er de self-help boeken. Waarvan de auteurs me willen uitleggen en leren hoe van lijden, van negatieve emoties ook en van negatieve gevoelens, af te komen. Verander gewoon je perspectief op de wereld! Debug je gedachten, je denken, zorg ervoor dat al die onware of onbewijsbare gedachten die je hebt over ‘het leven – en de dood’ en alles wat daar tussen zit (ziekte, geld, relaties, rijkdom, waarden, gezondheid, geluk, etc. etc.) uit je systeem verdwijnen en vervang deze vervolgens door gedachten over het leven die wel éven waar zouden kunnen zijn en die bovendien positieve emoties bij je opwekken! Dus dat staat mij te doen! Mijn gedachten, mijn denken te veranderen…

‘Confidence’ betekent er op vertrouwen dat de gedachten die mij positieve gevoelens geven over het leven, waar zijn. Het is even goed mogelijk de dood te zien als een absoluut einde als om de dood te zien als een bepaalde overgang, waarna het – op welke manier dan ook – nog steeds mogelijk blijft relaties verder te zetten. (Merk op dat sommige mensen dat ook een horribele idee kunnen vinden. Bijvoorbeeld de Duitse schrijver en hooggevoelige natuur Klaus Mann verlangde een groot stuk van zijn leven naar de dood en vond het een horribele gedachte dat het misschien na de dood nog verder zou gaan. Zijn teksten hierover doen me zeer veel, met name één tekst, waarin hij schrijft over de doodskist als een schip en op het einde aangeeft wat het voor hem zou betekenen mocht uiteindelijk de dood niet het einde blijken te zijn. Dat is voor hem geen positieve gedachte. Klaus Mann heeft een dagboek geschreven en ook enkele toneelstukken, die ik graag heb gelezen en ook een roman, ‘Mefisto’, waar bovendien het gelijknamige stuk van Guy Cassiers, ‘Mefisto for ever’ op gebaseerd is en waarin Klaus Mann vertelt over de keuzes van een Duitse acteur wanneer deze met het Nazisme in Duitsland geconfronteerd wordt. Zie hier voor een klein fragmentje daarvan.)

Wat ik merk is dat ik het moeilijk vind de negatieve gevoelens zelf op te geven. Ik hou daarvan. Ik heb er niet alleen een negatieve ervaring bij – trust me, ik ervaar ze als even verschrijkkelijk, pijnlijk, isolerend en al dat meer als jij – maar… en dan twijfel ik weer.

Waarom zou ik lijden aanvaarden? Niet natuurlijk! Bovendien voel ik me ook schuldig bij het feit dat ik met de gedachte speel. Dat is flirten met de dood, flirten met afhankelijkheid, flirten met emotionele situaties die ik nu nog vermijd maar die absoluut zullen optreden ooit als ik in deze emoties blijf en die embarrassing zullen zijn. Helemaal NIET leuk. Die, als ik er mee naar buiten kom, zoals bijvoorbeeld in deze post, mij met angst en beven vervullen, het zijn immers negatieve emoties, niet, en die zijn, zo is bekend, niet alleen kwetsend voor mij, maar ook moeilijk om mee om te gaan voor anderen. Dit artikel, wil het waardevol zijn, moet een glimlach op je gezicht brengen. Als ik echter over angst praat, over pijn en lijden in een zin die deze dingen niet geheel en ondubbelzinnig afwijst, hoe zal dan het effect op jou, lezer zijn?

Dus onder dit alles zit bij mij een verlangen. Gehoord te worden in al mijn emoties. Aanvaard te worden met alle emoties die ik heb.

Anders dan de doorsnee self-help literatuur, self-help filmpjes enzovoort is de Gestaltvisie. Dat is een vorm van therapie die er van uit gaat dat een gezond organisme, een gezonde, vertrouwvolle mens alle emoties en gevoelens ervaart, elke emotionele toestand ook en deze uitleeft en deelt, er op vertrouwend dat de andere mensen het ook normaal zullen vinden dat het deze gevoelens heeft. Voor de Gestalt is de ideale situatie er één waarin alle gevoelens een plaats hebben. Ook taboe-gevoelens. Ook gevoelens waar ik me ongemakkelijk bij voel, als ik ze uit en/of deel. Een ander gebied waar met deze taboe-gevoelens op een authentieke manier wordt omgegaan (of toch meestal) is de expressie, het creatief omgaan daarmee, met een groot woord: de kunst (zoals dat vroeger heette). Maar juist daaraan zie je ook hoe taboe het is: pas als deze gevoelens creatief verpakt worden, in een schilderij, in het medium van een briljant talent, een briljante gevoeligheid, een briljante vakkennis soms ook, pas dan kunnen we met z’n allen deze gevoelens precies blijkbaar verteren. Kijk bijvoorbeeld naar ‘de schreeuw’. Stel je voor dat je in het dagelijkse leven iemand tegen komt die op deze manier op een bruggetje plotseling zijn of haar gevoelens van angst en wanhoop en wat dies meer zij de vrije loop zou geven, in het dagelijkse leven – precies die gevoelens die Edvard Munch in zijn schilderij ‘de schreeuw’ uitbeeldt? Hoe zou je je voelen, als dat gebeurde en als mensen de tijd zouden nemen en de durf om dergelijke staaltjes van zelfexpressie consequent in hun dagelijkse leven te delen? Maar zo doen we dat niet. Edvard Munch heeft wellicht zelf deze gevoelens op een bepaald punt in zijn leven ervaren. En hij grijpt naar het penseel. Hij loopt niet zelf naar die brug… Zo hoef ik me niet ongemakkelijk te voelen als ik hem daar toevallig tegenkom, maar wordt ik in de stilte van het museum in mijn eigen wanhoop geraakt, als ik voor zijn schilderij kom te staan. Maar wat maakt het zo moeilijk, dergelijke gevoelens in het dagelijkse, mijn leven te vervlechten…

(Aanvulling: het blijkt dat Edvard Munch deze ervaring die hij uitbeeldt in ‘de schreeuw’ wel zelf heeft gehad. Hij heeft het dus niet alleen geschilderd, maar is door de emotie gegaan ‘right now’ en heeft er dan later nog verder expressie aan gegeven. Dat is een feit waar ik bewondering voor heb… Hier kun je het verhaal een beetje lezen…)

Er zijn gevoelens in mij, die geneigd zijn zich te verbergen. Ik ervaar ze alleen. Ik durf het niet aan ze te delen. Toch laat ik ze ook niet helemaal los. Ze sluimeren daar… Met mijn verstand zeg ik: ‘Ik wil deze gevoelens daar niet hebben. Ik wil deze gevoelens überhaupt niet in mijn leven. Waar is dat self-help boek, zodat ik ze zo snel mogelijk achter mij kan laten en loslaten!’ Maar een ander deel in mij hangt vast aan deze emoties, is er aan gehecht en wil feitelijk niets anders, dan deze gevoelens geheel doorleven: van echt voelen, naar de loutere acceptatie dat ze er zijn, dan zelfs de expliciete verwelkoming ervan, het delen vervolgens ervan met andere, intieme vrienden en tenslotte wellicht zelfs met de hele wereld. Waarom zijn er in deze wereld zo veel romans?! En het lijkt er op dat het heus niet is om de lezer alleen maar op te vrolijken of zo. Literatuur is vaak deprimerend genoeg. En ik weet niet of een ‘zwarte’ roman niet vaak even goed verkoopt als een boek met een happy end.

Het vraagt moed met een negatief gevoel op de proppen te komen. Het vraagt nog meer moed om met een zin op de proppen te komen, een rationalisatie misschien, over waarom negatieve gevoelens ‘goed’ zouden zijn. Vaak stoten dergelijke – vaak religieuze – visies me tegen de borst omdat ik dan denk: ‘Jaja, jij hebt makkelijk praten, vanuit je hoge stoel, maar jij hoeft dit niet te voelen hé’. Maar vaak gaat het nog dieper en zie ik mensen – inclusief mezelf – dergelijke ‘rationalisaties’ gebruiken om hun miserabele levensgevoel te ‘aanvaarden’. (Zoals, bijvoorbeeld: ‘Ik voel me slecht, maar ik ben tenminste rechtvaardig.) Ik zoek naar een woord hiervoor, en in essentie lijkt dit er goed voor: het is tragisch. Dit is gewoon tragisch, omdat hier iemand ZICHZELF de grond in boort, terwijl ik in dergelijke situaties – altijd als het situaties van anderen zijn – soms kan zien, hoe ONNODIG het is!!! (En dat is dan ook de reden waarom ik denk dat het tragisch is…)

Maar hoe is het met mezelf? Zelf wil ik deze negatieve gevoelens voelen. Ik wil ze als deel kunnen zien van mijn leven. Ik verlang er ook naar, merk ik, aanvaard te worden MET deze gevoelens. Als deze gevoelens als taboe worden gezien, wordt IK als taboe gezien. En dat voelt niet goed aan. Dat is wat je noemt: ‘lijden’ in de zin van wat een self-help ‘met-de-twee-voeten-op-de-grond-wijsheid’ zou zeggen (in feite David De Angelo die, in zijn programma Man Transformation, zijn grootmoeder – of moeder – citeert) over het verschil tussen pijn en lijden: ‘pain is inevitable, suffering is optional’. Pijn, in het leven, zo nu en dan, is onvermijdelijk. Lijden daarentegen is een optie.

Wat ik wil is de pijn die ik voel uitdrukken (het geluk trouwens ook) en het wordt lijden (bij mij) merk ik, door het onderdrukken daarvan. Als ik goed kijk merk ik dat dit onderdrukken ontstaat doordat ik denk: ‘Deze pijn is voor mij al zo erg, als ik die nu ook nog eens ga delen – door ze ten overstaan van anderen te ervaren dan belast ik alleen maar anderen er mee’. Het heeft ook te maken met afhankelijkheid. Ik denk – alweer een gedachte – dat anderen mij gaan ‘bezitten’ als ik uitkom voor mijn eigen gevoelens. Zelf reageer ik ook zo op de gevoelens van anderen. Ik ga meteen in de reflex dat ik er iets aan wil doen. Als ik iemand zie ‘lijden’ (pijn hebben, in dit geval), wil ik meteen daar iets aan doen en ga ik denken van: ‘Hoe kan ik deze persoon “helpen” zodat hij of zij dit “vreselijke” gevoel (ik vind het vreselijk) niet meer moet hebben!’ Dat is stresserend! De vraag is: ‘Zit misschien de “oplossing” van het gevoel (en hier mag je dat woord geheel letterlijk nemen) misschien in het gevoel zelf? Zonder dat er iets “moet”, met name zonder dat er gevoelens moeten worden vermeden’…

Mijn perspectief is dit (sinds het zien van de video’s van David De Angelo over Man Transformation vind ik het geweldig om te zeggen: ‘mijn perspectief is…’ ): Er zijn gevoelens waar ik geen probleem mee heb ze te delen met andere mensen. Dat zijn de zogenaamd ‘conventioneel gangbare’ (in mijn wereld): gevoelens van dankbaarheid – echter binnen bepaalde maten, gevoelens van – lichte stress en/of onrust, het gevoel dat achter een glimlach zit (een echte!), gevoelens van interesse en passie – geen probleem! , … In feite zijn dit heel weinig gevoelens (ik zal er wel een paar hebben overgeslagen, maar toch…) en in feite zijn het deze gevoelens ook maar binnen een bepaalde moderate schaal! Emoties, platgeslagen dus. In de lightversie. Geen volkorenbrood of schuim met bubbles maar ja, enfin, de emoties als ze nog ‘deeg’ zijn, geraffineerd, ‘wit’ gemaakt, … Daarnaast ervaar ik meer emoties, die ik wel kan voelen en genieten, maar niet durf te delen. Ben ik alleen dan durf ik ze te voelen, ben ik bij anderen dan onderdruk ik ze. Dat wil ik dus veranderen. Het is voor mij, vanuit mijn perspectief, heel, heel belangrijk nu aanwezig te zijn (ook weer een gedachte die ik dank aan de ‘Man Transformation’ van David De Angelo), dus: al mijn gevoelens te voelen en te doorleven ‘right now’, of er nu anderen bij aanwezig zijn of niet. DOORLEVEN, dus niet: er over praten! Geweldig perspectief!

En dan zijn er de gevoelens waar ik alleen maar van kan dromen, nu. Gevoelens die ‘voorbij’ de onderdrukking liggen. Gevoelens waarvan ik weet dat ze bestaan, omdat ik er over gelezen heb, er van gehoord heb, er (als kind wellicht in mijn infantiele wijsheid toen) glimpsjes van ontvangen heb, toen, maar die nu gewoon en in hun volle expansie feitelijk in mijn leven steeds buiten mijn ervaringsbereik hebben gelegen. Nu ervaar ik bij het expressie geven aan mijn gevoelens angst. Dat lijkt een bestanddeel te zijn van al mijn gevoelens, tot nu toe, wanneer ze een bepaald niveau van expressie – en daarmee ook beleving – overschrijden. Ik kan alleen maar dromen momenteel wat het zou geven als ik gezond expressie zou kunnen geven, eerst aan mijn emoties plus de angst, dan misschien ook aan al deze zelfde emoties zonder de hypotheek van de angst er op. My body will tell me… My senses…Gelijkaardige posts:

• De meest troostende filmscène
• Een kleine episode met sneeuwklokjes!
• De missie van verdriet
• Wil je gelukkig zijn? Beweeg!
• 30-Dagen proef Raw Food dieet: dag 22

Met verbazing en vreugde heb ik naar deze presentatie van de successchrijfster Elizabeth Gilbert geluisterd – en gekeken! Bekijk het nu, het is zo veel beter dan ik hier er over kan schrijven! (Video duurt net geen 20 min.)

Elizabeth Gilbert vertelt echt hoe het is creatieve verlangens (talenten, neigingen, …) te hebben maar bevangen te worden door de angsten bij creatieve inspanningen voor de uitkomst ervan. Het is namelijk hoogst onzeker hoe anderen zullen reageren op wat jij maakt, maar voor jou als kunstenaar desondanks zó belangrijk…

Elizabeth Gilbert vertelt eerlijk over haar eigen gevoelens hierbij en doet dit zonder haar gevoeligheid te verbergen. Mensen die hooggevoelig zijn zouden dit zeker moeten bekijken…

De oplossing voor de angsten van een kunstenaar waarmee Elizabeth Gilbert naar voren komt heeft mij even perplex doen staan. Gefascineerd en geboeid heb ik zitten luisteren… En het lijkt me zo juist! Het is een verademing. Het is vrijheid voor mensen met creatieve neigingen, die toch een grote gevoeligheid hebben voor hoe ze beoordeeld worden (wie is er niet zo ) En ze raakt daarbij aan een ‘wereld’ die wij als mensen denk ik missen (ik in ieder geval)…

Haar interpretatie is dat de oude Romeinse en Griekse cultuur geen last had van het minderwaardigheidscomplex dat kunstenaars zijn gaan beginnen krijgen bij de opkomst van de moderne tijd en in onze cultuur. Voor de oude Grieken en Romeinen was de creatieve act sowieso iets hoogstaand en waardevol. Zeg je nu echter dat je kunstenaar wilt worden, of schrijver, dan trekt men de wenkbrouwen op en krijg je de raad eerst maar eens een fatsoenlijke job te zoeken! De vraag die Gilbert zich stelt is daarom: hoe kan je jezelf beschermen tegen deze scepsis en de enorme druk die daardoor op de schouders van de (would-be) kunstenaar (de creatieve mens) wordt gelegd?

Ze legt uit dat de oude Grieken en Romeinen het kunstzinnig proces zagen als een interactie tussen de mens en een genius (genie, of demon) buiten de kunstenaar! De mens is wel degene die creëert, maar hij doet dat niet alleen. Hij of zij treedt in interactie met een ‘genie’ (of meerdere?), die hem of haar daarbij inspireert. Deze oude visie is echter gaandeweg veranderd naar een visie waarbij de kunstenaar zelf als het genie wordt gezien. Creatieve mensen worden dan een soort aparte diersoort en zeggen dat je creatief werk wilt doen betekent meteen een ongelofelijk zware claim die jouw omgeving niet makkelijk zal verteren. Jij een schrijver? Vergelijk jij je echt met dat handjevol schrijvers die van hun pen kunnen leven, die echte genieën zijn? Hoor je bijna. Jij een genie?! Dit legt dan, onbedoeld en onbewust de zo ongelofelijke druk op de schouders van mensen die creatief werk willen doen. (Dit geldt niet alleen voor schrijvers, natuurlijk!) Een druk die, ironisch genoeg, echter dodelijk is voor de creativiteit van een mens, als je je daar niet voldoende tegen beschermt. Een kind weet dat als er verwachtingen zijn echte creativiteit makkelijk wordt gedood.

De visie, die me juist lijkt, dat de creatieve mens communiceert met geesten buiten hemzelf, en dus voor de creatieve uitkomst niet helemaal verantwoordelijk is, kan de druk verlichten en terug ruimte scheppen, echt de wereld van de kunst te exploreren op een onbevreesde manier. In dialoog te gaan met het ‘genie’, en de druk het ‘genie’ zelf te zijn op de schroothoop te gooien… Laat je eerder in met het fascinerende bestaan van een geestelijke wereld buiten jezelf! Een aanrader als je je zo breekbare self-esteem als prettig gestoorde creatieveling op wilt vijzelen!

Bovendien vertelt Elizabeth Gilbert op een grappige en sprankelende manier met anekdotes hoe creatieve mensen er zo in slagen hun vrijheid niet alleen te bewaren tegenover de mensen in hun omgeving, maar ook tegenover de ‘geesteswereld’ zelf waar ze hun inspiratie halen… Heel erg funny!

Veel plezier met deze zonnige video…

De mens haalt zijn grootheid niet alleen uit hemzelf. De mens haalt zijn grootheid ook uit zijn bereidheid, in interactie te treden met wat buiten hem is! In interactie te treden en daarvoor de gevoeligheid op te bouwen. Creatief zijn is zoeken naar je ‘genius’…

Gelijkaardige posts:

• Broederschap
• Een nieuw begin
• Op blote voeten
• Lieve lezer,
• Het idee dat er niet genoeg tijd is